Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 5 maja 1989 r., I SA 251/89

Teza

Osoba, w stosunku do której nie została wydana decyzja właściwego organu szkoły wyższej o przyjęciu na studia /art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym - Dz.U. nr 14 poz. 113 ze zm./, nie nabywa uprawnień studenta, choćby została wpisana na listę studentów, była immatrykulowana i złożyła ślubowanie.

Pozbawienie takiej osoby możliwości dalszego bezprawnego korzystania z uprawnień studenta ma charakter czynności porządkowo-technicznej, a nie decyzji o skreśleniu z listy studentów.

Sentencja

1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w przedmiocie zakazu brania udziału w zajęciach prowadzonych przez Akademię Medyczną w W.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 23 stycznia 1989 r. nr AO-OS-40/88/89 Rektor Akademii Medycznej w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 84 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. 1985 nr 42 poz. 201/ utrzymał w mocy - jak podał - decyzję Prodziekana I Wydziału Lekarskiego do Spraw Stomatologii Akademii Medycznej w W. z dnia 12 października 1988 r. nr PL.IS.53/18/88, którą tenże podał, iż nie znalazł podstaw do uchylenia zakazu brania przez Marię K. udziału w zajęciach prowadzonych przez Akademię Medyczną w W., wydanego w dniu 5 listopada 1986 r.

W uzasadnieniu decyzji Rektor podał, że zgodnie z przepisami art. 84 ust. 2 i 3 ustawy o szkolnictwie wyższym przyjęcie na studia odbywa się w drodze egzaminu wstępnego. W 1984 r. należało uzyskać minimum 93 punkty, aby zostać zakwalifikowanym na studia w Akademii Medycznej w W. Maria K. nie spełniła tego warunku, ponieważ uzyskała tylko 67 punktów. Wpisanie Marii K. na listę studentów nastąpiło na skutek popełnionego błędu lub świadomych działań naruszających zasady przyjęcia na studia. Umorzenie przez Prokuraturę Rejonową dochodzenia przeciwko Marii K. "wobec braku dostatecznych dowodów winy" nie jest równoznaczne z uniewinnieniem i nie zmienia podstawowego faktu, że wpis na listę studentów był bezprawny. Zalegalizowanie bezprawnego wpisu na listę studentów miałoby ujemny wpływ na środowisko akademickie, dlatego utrzymanie decyzji Prodziekana I Wydziału Lekarskiego z dnia 12 października 1988 r. /mimo pewnych zastrzeżeń formalnoprawnych/ jest w pełni uzasadnione. Omówioną wyżej decyzję Rektora Akademii Medycznej w W. Maria K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 155 Kpa, a to dlatego, że bez jej zgody uchylono decyzję Wydziału Lekarskiego z 1984 r. o przyjęciu jej w poczet studentów Akademii Medycznej w W. Została pozbawiona prawa nabytego w 1984 r. poprzez wpisanie na listę studentów, a do tego niezbędna jest jej zgoda, której nie wyraża. Ewentualny błąd popełniony przez pracownika Dziekanatu, który wpisał skarżącą na listę studentów, nie może w żadnym wypadku obciążać skarżącej, a jedynie może być podstawą rozważań na linii pracodawca - pracownik.

W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii Medycznej w W. wniósł o jej oddalenie wywodząc, że zarzut obrazy przepisu art. 155 Kpa byłby słuszny wówczas, gdyby skarżąca na egzaminie wstępnym uzyskała wymaganą liczbę punków. Bezprawny wpis na listę studentów nie może - zdaniem Akademii Medycznej - dawać uprawnień, na które powołuje się skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Faktem jest, że Maria Lilla K. nie została przyjęta na studia w Akademii Medycznej w W., bowiem wynik egzaminu na to nie pozwalał. Uzyskała ona mianowicie 67 punktów, podczas gdy w 1984 r. należało uzyskać minimum 93 punkty, aby zostać zakwalifikowanym na studia w Akademii Medycznej w W. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna decyzją z dnia 5 lipca 1984 r. - wydaną na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. 1982 nr 14 poz. 113/ orzekła o nieprzyjęciu na studia, o których mowa, a Uczelniana Komisja Rekrutacyjna decyzję tę utrzymała w mocy.

W tej sytuacji Maria Lilla K. korzystała z uprawnień studentki bezprawnie. Nie zmieniał też tego fakt, że wpisana była na listę studentów, bowiem i wpis ten był bezprawny. Uprawnień studentki nie dawałaby Marii Lilli K. również immatrykulacja, jeżeli była immatrykulowana, bowiem do przyjęcia w poczet studentów niezbędne są nie tylko immatrykulacja i ślubowanie, ale także /a raczej przede wszystkim/ przyjęcie na studia. Bez przyjęcia na studia nie powinny mieć miejsca immatrykulacja i ślubowanie. Skoro zatem Maria Lilla K. nie miała uprawnień studentki, to brak było przesłanek do wydania decyzji administracyjnej o pozbawieniu jej uprawnień, w tym również decyzji zakazującej jej brania udziału w zajęciach. Przepisy prawa materialnego nie przewidują też wydawania w tego rodzaju przypadkach decyzji administracyjnych. Nie można mówić także o tym, iż skarżąca została skreślona z listy studentów, a w takim razie mogło się to odbywać tylko w drodze decyzji administracyjnej. Faktycznie bowiem studentką nigdy nie była, a bezprawne umieszczenie jej na liście nie wywoływało żadnych skutków prawnych. Ponieważ zaś skarżąca nie miała uprawnień studentki, to nie można mówić o pozbawieniu jej praw nabytych w 1984 r. Stąd zarzuty skargi w tym względzie są bezzasadne.

Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że nie było podstaw prawnych do wydawania w tej sprawie decyzji administracyjnej, a pozbawienie Marii Lilli K. możliwości dalszego bezprawnego korzystania z uprawnień studentki powinno było nastąpić w drodze czynności o charakterze porządkowo-technicznym. Do tego rodzaju czynności należało m.in. pismo Prodziekana I Wydziału Lekarskiego do Spraw Stomatologii Akademii Medycznej w W. z dnia 12 października 1988 r. nr PL.IS.53/18/88 i bezzasadnie potraktowano je jako decyzję.

Zaskarżona decyzja wydana natomiast została bez podstawy prawnej i dlatego na podstawie art. 207 par. 3 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 208 Kpa.