Uzasadnienie
I SA 2569/03
Decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ponownie rozpatrując sprawę z wniosku Prezydenta Miasta P. rozstrzygniętą już decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] listopada 1953 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa utrzymał powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. - o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r., Nr 20, poz. 138).
Zgodnie z art. 1 pkt. 1 wyżej wymienionego dekretu dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945. na cele określone w art. 2 pkt. 1 tego dekretu, jeżeli znajdowały się w dniu jego wejścia w życie we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.
W przedmiotowej sprawie nie odnaleziono archiwalnych akt wywłaszczeniowych, w tym dokumentów, które potwierdziłyby zajęcie przez okupanta przedmiotowej nieruchomości w okresie wojny 1939-1945 r.
Z pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 16 stycznia 1951 r. wynika że, przedmiotowa nieruchomość została dopiero przeznaczona według wytycznych regionalnych planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. na cele użyteczności publicznej. Skoro zatem nieruchomość została dopiero przeznaczona na cele użyteczności publicznej, to nie można stwierdzić, aby była już wykorzystywana na ten cel.
Fakt rozbudowy Jeziora [...] w latach 50-tych, potwierdza również treść przewodnika turystycznego P. (Wydawnictwo Miejskie, P. 2000).
Natomiast z oświadczeń stron złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu 20 września 2002 r. wynika że, w 1945 r. budynek znajdujący się na spornych działkach został spalony tylko częściowo, co nie wykluczało możliwości zamieszkania w nim.
Przedstawiona przez skarżącego kopia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości sąsiedniej, nie obejmuje nieruchomości położonej przy ul. [...], nie może zatem służyć jako dowód w przedmiotowej sprawie. Tym bardziej, że z protokółu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2002 r. wynika, że działka nr [...] znajduje się całkowicie poza brzegiem jeziora, przez działkę nr [...] przechodzi [...] ścieżka asfaltowa, natomiast brzeg jeziora w niewielkiej tylko części (ok. [...] m2) wchodzi w obręb przedmiotowej nieruchomości.
Na fakt ukształtowania brzegów Jeziora [...] po 1951 r. wskazuje treść pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 16 stycznia 1951 r. - "nie stawia się przeszkód odnośnie przejęcia wyżej wymienionej nieruchomości na ukształtowanie brzegów Jeziora [...]". Z powyższego zapisu wynika, że do dnia 16 stycznia 1951 r. na spornej nieruchomości nie były prowadzone działania mające na celu ukształtowanie Jeziora [...].
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta P. wnosząc o jej uchylenie, oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, ponieważ organ nie wyjaśnił do końca stanu faktycznego i nie zinterpretował właściwie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu podniósł że, nie zgadza się z twierdzeniem organu, że brak jest dokumentów, które potwierdzałyby zajęcie przez okupanta przedmiotowej nieruchomości w okresie wojny 1939-45, a także ze stwierdzeniem że, do dnia 16 stycznia 1951 r. na przedmiotowej nieruchomości nie były prowadzone działania mające na celu ukształtowanie jeziora.
Zdaniem Prezydenta Miasta P. zgodnie z art. 76 kpa. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Takim dokumentem w sprawie jest orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] listopada 1953 r. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości.
Jako załączniki do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Miasto dołączyło istotne dla sprawy kserokopie dokumentów urzędowych potwierdzających zajęcie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność S. E. pod budowę sztucznego Jeziora [...] już w okresie okupacji. Nieruchomości te, wywłaszczone były na podstawie tego samego dekretu i na ten sam cel - ukształtowanie brzegów Jeziora [...].
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie odniósł się jednak do treści przekazanych dokumentów, z których zdaniem skarżącego wynikają zupełnie odmienne wnioski niż zawarte w zaskarżonych decyzjach.
Zdaniem organu działania władz okupacyjnych oraz prace prowadzone po wojnie, stworzyły nieodwracalną sytuację w wyniku której nieruchomość będąca przedmiotem niniejszej sprawy straciła walor działki budowlanej i stała się terenem zieleni otwartej, umożliwiającym dostęp do wód publicznych jakim jest Jezioro [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę należało uwzględnić, chociaż z innych powodów niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Zadaniem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem jego zgromadzenia. Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny ocenia prawidłowość postępowania organu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Zatem brak w aktach rozpatrywanej sprawy decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1953 r., na którą powołuje się zarówno organ jak i skarżący, oraz innego istotnego i ważnego dla rozpoznania sprawy dokumentu, a mianowicie aktu notarialnego lub wypisu z księgi wieczystej z którego wynikałoby bezspornie, że właścicielem wywłaszczonej nieruchomości był S. E. uniemożliwia sądowi pełną kontrolę zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika że, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ponownie rozpatrując sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2001 r. wykonał wszystkie zalecenia sądu i przeprowadził postępowanie prawidłowo, właściwie oceniając zebrane w sprawie dowody.
Jednak brak w zgromadzonym materiale dowodowym wymienionych wyżej dokumentów powoduje że, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. w celu uzupełnienia materiału dowodowego sprawy o niezbędne dokumenty mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.