Wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2005 r., I SA 2608/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skarg B. K. i I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargi.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska
Iwona Kosińska protokolant

Uzasadnienie

I SA 2608/03

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Z ustaleń organów wynika, że nieruchomość o powierzchni [...] m2, położona w W., przy ul. [...] [...], dla której prowadzona była księga wieczysta pod nazwą "Nieruchomość w W. nr [...]", leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta W. przeszły na własność Gminy W., a po likwidacji gminy w 1950 r. na własność Skarbu Państwa.

Powyższa nieruchomość z dniem [...] maja 1990 r. stała się własnością Dzielnicy Gminy W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami, nr [...] z dnia [...] września 1992 r. i nr [...] z dnia [...] października 1992 r., a na podstawie art. 20 ust 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) nieruchomość ta stała się własnością Miasta W. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z dnia [...] marca 2000 r. tytuł własności tej nieruchomości uregulowany był na rzecz M. i E. małżonków M. w częściach równych, na mocy wniosku z dnia [...] kwietnia 1941 r. za nr [...] wyżej wymienionej księgi.

Zgodnie z art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę W. zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Objęcie niniejszego gruntu przez Gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43) w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, w związku z czym termin składania wyżej wymienionego wniosku mijał dnia 25 maja 1948 r.

Byli właściciele nie złożyli w tym terminie wniosku o przyznanie im prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu w związku z czym wszelkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy W., a po likwidacji gminy w 1950 r. na własność Skarbu Państwa.

W dniu 6 października 2000 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek, opatrzony datą 4 października 2000 r. W. K., pełnomocnika B. K., spadkobierczyni prawnych właścicieli, o zwrot nieruchomości położonej w W. przy dawnej ul. K. obecnie [...] [...].

W piśmie z dnia [...] listopada 2001 r. W. K. wniósł o potraktowanie dotychczasowej korespondencji, jako wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 1997 r. (sygn. akt IV SA 1196/95) stwierdził, że termin z art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) jest terminem nieprzywracalnym, bowiem jest terminem prawa materialnego. Powyższe stwierdzenie implikuje, że niezależnie od okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu - organ administracji nie jest władny orzec o jego przywróceniu.

Jak wynika z powyższego, wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego został złożony po terminie określonym w art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a Prezydent m.st. Warszawy nie może przywrócić terminu na złożenie takiego wniosku.

W skargach na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego, B. K. i I. M. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania w według norm przepisanych.

Decyzji tej skarżące zarzuciły:

1. obrazę art. 9 kpa przez nie poinformowanie strony o możliwości ubiegania się o przedmiotową nieruchomość na innej podstawie niż art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
2. obrazę art. 7 i 77 § 1 kpa przez zaniechanie gruntownego sprawdzenia, czy nie został złożony wniosek o ustanowienie wieczystej dzierżawy w terminie sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę oraz nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.
3. obrazę art. 107 § 1 kpa przez brak dostatecznego uzasadnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są bezzasadne.

Organy obu instancji rozpoznały sprawę zgodnie z przepisami prawa, mającymi zastosowanie w tej sprawie, a stanowisko swoje uzasadniły w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 1 kpa. Sąd badając zgodność z prawem zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji uznaje je za odpowiadające prawu. Wydanie tych decyzji nie nastąpiło z obrazą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skargach.

W szczególności należy zauważyć, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek B. K. - spadkobierczyni byłych właścicieli nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. W sytuacji, gdy postępowanie ma być prowadzone na wniosek, to wnioskodawca obowiązany jest określić we wniosku swoje żądanie.

W rozpoznawanej sprawie wniosek B. K. z dnia [...] października 2000 r. zawierał żądanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ nie wynikało z niego w jakim trybie wnioskująca domaga się zwrotu nieruchomości organ zwrócił się o uzupełnienie wniosku o tę kwestię. W piśmie z dnia 22 listopada 2001 r. wnioskodawczyni skonkretyzowała żądanie wnosząc o potraktowanie swojego żądania jako wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Organy będąc związane takim żądaniem rozpoznały wniosek w świetle przesłanek określonych w art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zgodnie z tym przepisem wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu mógł być zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W. Jak wynika z ustaleń organów, objęcie przedmiotowego gruntu przez Gminę W. nastąpiło w dniu [....] listopada 1948 r., to termin złożenia wniosku o prawo użytkowania wieczystego mijał dnia 25 maja 1948 r. Złożenia takiego wniosku przez spadkobierczynię dawnych właścicieli dopiero w dniu 6 października 2000 r. niewątpliwie nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Dlatego też wniosek ten, jako spóźniony, nie mógł być uwzględniony i prawidłowo organ pierwszej instancji odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy prawidłową decyzję.

Bezzasadny jest zarzut skarg, że organy nie zbadały w sposób dostateczny, czy nie został złożony wniosek w terminie określonym w art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Z materiału dokumentacyjnego wynika, że wniosek taki w przeszłości w ogóle nie został złożony. Wskazuje na to nie tylko treść pisma z dnia [...] września 1960 r. podpisanego przez I. Z., którego wiarygodność jest kwestionowana przez skarżące, ale także z szeregu pism znajdujących się w aktach administracyjnych, w tym z zaświadczenia z dnia [...] marca 1962 r., wystawionego przez Prezydium Rady Narodowej W., wydanego skarżącej I. M. Tak więc skarżące co najmniej od 22 marca 1962 r. wiedziały, że dawni właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w terminie określonym w art. 7 ust 1 powołanego dekretu. Okoliczność ta nie była kwestionowana wcześniej przez dawnych właścicieli, a potem przez ich następców prawnych. Zarówno we wniosku wszczynającym postępowaniem jak i w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. B. K. nie powołuje się na to, że wniosek o przyznanie prawa własność czasowej do gruntu był złożony w terminie do dnia 25 maja 1948 r. Podnoszenie we wniosku wszczynających niniejsze postępowanie, że jest to wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. również dowodzi, że wnioskodawczyni ma świadomość, że wcześniej taki wniosek nie był składany.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.