Uzasadnienie
I SA 2616/03
Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z.D. na postanowienie Prezydenta W., nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczonej hip. nr [...] (do czasu dostarczania prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po J.B.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podniósł, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Prezydent zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość, ponieważ H.B., wskazana przez wnioskodawczynię Z.D., jako spadkobierczyni po J.B. nie dostarczyła, pomimo wezwania, oryginału lub uwierzytelnionej kopii postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po J.B.. Ten dokument jest niezbędny do ustalenia "kręgu stron tego postępowania i jego zakończenia".
Ze złożonego od tego postanowienia zażalenia Z.D. wynika, że nie zgadza się ona ze stanowiskiem Prezydenta, wnosi o jego uchylenie, podjęcie zawieszonego postępowania i wydanie decyzji merytorycznej. Rozpatrując zażalenie stwierdzono, że pismo do H.B. o dostarczenie niezbędnego postanowienia lub jego uwierzytelnionej kopii zostało wysłane dnia 20 marca 2003 r. Nie zostało ono odebrane, ale organ opierając się na art. 44 kpa o doręczeniu zastępczym uznał, że doręczenie nastąpiło. Natomiast do chwili zawieszenia postępowania organ nie otrzymał od Z.D. niezbędnego dokumentu, tj. postanowienia spadkowego.
Dlatego też uznał zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez Prezydenta W. za zasadne, ponieważ bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd, wniosek dotyczący odszkodowania nie może być rozpatrzony.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. złożyła Z.D., zarzucając mu naruszenie art. 35 § 2, art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 99 kpa., oraz nie ustosunkowanie się Wojewody do zarzutów zażalenia. W uzasadnieniu podniosła, że do zażalenia dołączyła ksero żądanego postanowienia spadkowego, które uzyskała przeglądając akta innej sprawy toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt IV SA 1521/94), gdzie znajduje się oryginał dokumentu i wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, podnosząc, iż skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności sprawy mogących wpływać na sposób jej rozstrzygnięcia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w której skargi wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Jednak błędny jest pogląd, że w rozpatrywanej sprawie mają miejsce okoliczności określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ zagadnienie wstępne, jakim było wydanie postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po jednym z uczestników tego postępowania J.B. zostało już rozstrzygnięte postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 1993 r., sygn. akt [...], o czym pismem z dnia 7 stycznia 1997 r. skarżąca będąca jednocześnie uczestniczką tego postępowania poinformowała organ, podając także adres następcy prawnego i spadkobiercy. Wprawdzie poprzednie pismo organu z dnia 20 marca 2003 r. wysłane do H.B., zobowiązujące ją do dostarczenia powyższego postanowienia nie zostało przez nią odebrane, jednak organ posiadając informację o rozstrzygnięciu przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, powinien skorzystać z trybu przewidzianego w art. 100 kpa i zwrócić się do tego sądu o przesłanie postanowienia z dnia [...] marca 1993 r. oraz kontynuować postępowanie administracyjne, a nie je zawieszać na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Celem przepisu art. 100 kpa jest bowiem to, aby w razie wystąpienia przeszkody w dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego zwrócić się do organu lub sądu przed którym toczyła się sprawa zagadnienia wstępnego, o informację, o sposobie jej załatwiania, a w rozpatrywanym przypadku o przesłanie powyższego prawomocnego postanowienia.
Brak możliwości uzyskania przez uczestnika postępowania żądanego przez organ dokumentu, upoważnia organ do zastosowania trybu wynikającego z przepisu art. 100 kpa, tym bardziej, że postępowanie w tej sprawie toczy się bardzo długo i w sposób przewlekły (od 18 grudnia 1985 r.)
Dodać należy, że obowiązek wynikający z treści art. 77 § 1 kpa obarcza nie tylko stronę, ale i prowadzący postępowanie organ.
Zdaniem składu orzekającego, organ powinien podjąć zawieszone postępowanie z urzędu i zwrócić się do Sądu Rejonowego dla W. o przesłanie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J.B. oraz zakończyć merytorycznie toczące się postępowanie administracyjne.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.