Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 lutego 1997 r., I SA 264/97

Teza

Ani czynności udziału w zawarciu aktu notarialnego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ani czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i nie podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę (...) Przedsiębiorstwa "Ś." w W. na czynności Kierownika Urzędu Rejonowego w W. w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości.

Uzasadnienie

Skarżący (...) Przedsiębiorstwo "Ś." w W./ sformułował skargę, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 4 i art. 23 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./; w skardze domagał się stwierdzenia "bezskuteczności zaskarżonych czynności" oraz "zawieszenia zaskarżonych czynności".

Zaskarżone czynności sprecyzowano w uzasadnieniu skargi jako zawarcie aktu notarialnego w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym dwóch zabudowanych działek (...) Organizacji (...) i sprzedaży budynków na tych działkach, a także jako "czynności (...) wynikające z protokołu uzgodnień zawartego (...) w dniu 20 grudnia 1996 r.", podjęte wbrew art. 80 ust. 1a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./, ponieważ (...) Organizacja (...) "nigdy nie była i nie jest posiadaczem całej oddanej w użytkowanie wieczyste i sprzedanej nieruchomości". Posiadaczem takim jest - w odniesieniu do jednej z działek /ul. Ś. nr 14/ - skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarżący uczynił podstawą swej skargi art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przepis ten przewiduje właściwość sądu w sprawach skarg na "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa".

Skarżący popełnił tu bardzo istotny błąd interpretacyjny, często spotykany przy odczytywaniu tego przepisu. Przepis ten dotyczy nie każdej czynności lub aktu z zakresu administracji publicznej, lecz tylko takich aktów lub czynności, w których chodzi o skonkretyzowanie co do osoby uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisów prawa. Chodzi tu przy tym tylko o uprawnienia lub obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej. Wiadomo jednak, że organy administracji publicznej wykonują swoje zadania w różnych formach prawnych, w tym także w formach cywilnoprawnych. Jak zaś wynika z art. 19 pkt 1 cytowanej ustawy, Sąd nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów, a wiadomo /art. 2 par. 1 Kpc/, że do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne.

Artykuł 80 ust. 1a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ odróżnia zawarcie umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego lub użytkowania od wydania decyzji o ustanowieniu zarządu. Trafnie więc w sprawie zastosowano formę umowy cywilnoprawnej, to jednak oznacza, że do rozstrzygania sporów w sprawach wynikających z tej umowy właściwe są sądy powszechne.

Ani czynności udziału w zawarciu aktu notarialnego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ani czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. i nie podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę zatem na tego rodzaju czynności o charakterze cywilnoprawnym należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić ją w myśl art. 27 ust. 2 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.