Uzasadnienie
I SA 2725/03
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...].
Jak podano w uzasadnieniu Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. przyznał G. K. wymienioną decyzją zasiłek celowy w wysokości 80 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu opału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2003 r., sygn. akt I SA 321/03 uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, że aby Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącego mogło faktycznie stwierdzić, iż organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, powinno dysponować stosownym materiałem dowodowym. Takim dowodem jest dokument, z którego będzie wynikać jakimi kwotami dysponował ośrodek w danym okresie na poszczególne rodzaje świadczeń i jaka była liczba podopiecznych, którym przyznano te świadczenia. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego w tym zakresie organ II instancji winien rozpoznać odwołanie skarżącego i dokonać oceny czy organ I instancji przy wydawaniu zakwestionowanej decyzji przekroczył granice uznania administracyjnego.
Według uzyskanej informacji Ośrodek Pomocy Społecznej w P. dysponował w listopadzie 2002 r. kwotą na zasiłki celowe i dożywianie dzieci w wysokości 16.961 zł, z tego dla 74 osób przyznano zasiłki celowe na kwotę 8430zł i na dożywianie dla 129 dzieci kwotę 8.531 zł. Przy czym łączny budżet na zadania własne na 2002 r. na zasiłki celowe i dożywianie dzieci wynosił 146.000 zł.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym uznano, iż wysokość udzielonej odwołującemu się pomocy była adekwatna do środków, jakimi dysponował organ I instancji na pomoc dla innych podopiecznych, w listopadzie 2002 r. udzielono pomocy 203 osobom na łączną sumę 16.961 zł, co przeciętnie daje kwotę 83, 35 zł. Kwestionowana w odwołaniu kwota zbliżona jest do tej średniej.
Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną i osobistą wnioskodawcy, jak również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie zasiłku celowego w określonej formie i wysokości.
Organ obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko potrzeby danej osoby i jej rodziny, ale również i możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 ustawy). Nakazuje to organowi mieć na uwadze również to, czy w obrębie jego działania znajdują się inne osoby w trudniejszej sytuacji materialnej. Podkreślono ponadto, że zainteresowany może starać się o objęcie go dalszą pomocą.
Na powyższe decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Grzegorz Królikowski domagając się uchylenia decyzji wydanych w sprawie przez organy administracji I i II instancji, zarzucał, iż doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez nie uwzględnienie dyspozycji ustawodawcy wyrażonej w treści art. 2.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, tj. wysokość przyznanego zasiłku nie umożliwia skarżącemu bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skoro kwota przyznanego na zakup opału zasiłku wystarcza tylko na częściowe pokrycie kosztów zakupu to obydwie decyzje rażąco naruszają prawo. Organ samorządu terytorialnego nie może uchylać się od odpowiedzialności ustawowej nałożonej na ten organ w zakresie realizacji dyspozycji art.
- 1 ustawy o pomocy społecznej jedynie na tej podstawie, że sobie lub podległej jednostce przydzielił za mało środków finansowych. Jeżeli przepis art. 2.1 jest sprzeczny z przepisem, art. 2.4 co do możliwości uchylenia się od obowiązku należytego wykazania celów pomocy społecznej przez organ samorządu terytorialnego, a także sprzeczny jest z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, to przepis ten powinien być zaskarżony przez NSA do Trybunału Konstytucyjnego. SKO błędnie stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skoro realizuje to prawo chociażby w symbolicznym zakresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosiło o oddalenie skargi.
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Art. 99 powołanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stanowi, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W świetle treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2003 r., sygn. akt I SA 321/03 i biorąc pod uwagę wyniki uzupełnionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania dowodowego stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, w oparciu o właściwie interpretowane obowiązujące przepisy. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły, iż zasiłek celowy został przyznany w ograniczonej wysokości.
Skarżący kwestionując wysokość przyznanego zaskarżoną decyzją zasiłku celowego zarzucił, iż decyzja ta jest sprzeczna z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.).Przepis ten brzmi: "Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem". Wspomniany w skardze ustęp 4 tego artykułu brzmi:" Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej". Unormowań tych nie należy sobie przeciwstawiać. W sprawach dotyczących udzielenia konkretnego świadczenia winny być one brane pod uwagę łącznie z pozostałymi ustępami tego artykułu i zasadami ogólnymi zawartymi w rozdziale I działu I ustawy o pomocy społecznej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.