Uzasadnienie
I S.A. 2737/02
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W. stwierdzającą, iż E. S. posiada uprawnienia do zaliczenia kwoty [...] złotych na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali będących własnością Skarbu Państwa oraz odmówił stwierdzenia, iż E. S. posiada uprawnienia do zaliczenia kwoty [...] złotych na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali będących własnością Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1938 roku numer repertorium [...] M. F. nabyła na własność grunt budowlany położony w K., a składający się z działek oznaczonych numerami [...],[...],[...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych. Nieruchomość opisana w w/w akcie notarialnym w 1938 lub 1939 roku została zabudowana budynkiem willowym o powierzchni ogólnej [...] metrów kwadratowych. Na tej nieruchomości znajdował się także drewniany budynek mieszkalny oraz sad.
Z orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego-Wojewódzki Oddział w K. z [...] września 1945 roku numer [...] wynika, że repatrianci M. i K. F. pozostawili w K. majątek nieruchomy w postaci parceli budowlanej o powierzchni [...] metrów kwadratowych, na której znajdowała się willa (pensjonat) murowana, kompletnie urządzona, budynki gospodarcze i ogród owocowo-warzywny o wartości około [...] złotych.
Według operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 2 listopada 2001 roku przez rzeczoznawcę majątkowego A. F., wartość mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa, w miejscowości K., województwo [...], obecnie teren U., wynosi [...] złotych.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1970 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Powiatowy dla miasta W. stwierdził, że spadek pozostały po K. F. zmarłym w dniu [...] kwietnia 1966 roku na podstawie ustawy nabyły: żona M. F. i córka E. F. po 1/2 części każda z nich.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 1995 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy dla miasta stwierdził, że spadek pozostały po M. F. zmarłej [...] marca 1992 roku nabyła w całości córka E. S. W dniu 1 grudnia 1989 roku M. F. wystąpiła do Urzędu dzielnicowego W. o przyznanie nieruchomości Skarbu Państwa w zamian za mienie pozostawione poza granicami kraju.
W dniu 2 sierpnia 2001 roku E. S. wystąpiła z wnioskiem o określenie wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Starosta Powiatu W. stwierdził, iż E. S. posiada uprawnienia do zaliczenia kwoty [...] złotych na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali będących własnością Skarbu Państwa oraz odmówił stwierdzenia, iż E. S. posiada uprawnienia do zaliczenia kwoty [...] złotych na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali będących własnością Skarbu Państwa.
Decyzją z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W. Na decyzję z dnia [...]września 2002 roku numer [...] Wojewody M. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. S. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że jest wyłączną spadkobierczynią po swoich rodzicach, to jest K. F. i M. F., a tym samym winna dziedziczyć całość uprawnień do roszczeń, o których mowa w art.212 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Z treści art.212 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, wynika, że na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez państwo miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości. Stosownie do treści § 5 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 stycznia 1998 roku w sprawie sposobu zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U.9/98, poz.32 ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zaliczenie wartości mienia nieruchomego, może nastąpić wyłącznie na skutek wniosku złożonego przez osobę uprawnioną.
W tym zakresie decyzję wydaje właściwy organ administracji publicznej (starosta), po dokonaniu oceny oświadczenia o wartości pozostawionego mienia nieruchomego przy uwzględnieniu informacji opracowanej przez Główny Urząd Statystyczny, dotyczący średnich cen nieruchomości położonych w Polsce na terenach województw wymienionych w załączniku do rozporządzenia, a w przypadku wątpliwości co do wartości pozostawionych nieruchomości albo w razie braku danych o średnich cenach nieruchomości, wnioskodawca zobowiązany jest złożyć operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym określona zostanie wartość pozostawionych nieruchomości.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że z wnioskiem o ustalenie wartości nieruchomości podlegających zaliczeniu stosownie do treści art.212 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wystąpiła E. S., córka M. i K. małżonków F. Do wniosku został załączony operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Według opisu nieruchomości oraz zgodnie z niekwestionowaną opinią rzeczoznawcy majątkowego wartość mienia pozostawionego przez repatriantów M. i K. małżonków F., poza granicami obecnego obszaru państwa wynosi [...] złotych.
Prawo zaliczenia, o którym mowa w art.212 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dziedziczne i może być realizowane przez osobę uprawnioną, którą są (poza samym byłym właścicielem) wszyscy łącznie spadkobiercy właściciela lub jeden z nich, wskazany przez osoby uprawnione-art.212 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według przepisu art.922 § 1 k.c. do spadku należą prawa i obowiązki, które zmarły miał w chwili śmierci. Prawo do zaliczenia wartości mienia pozostawionego za granicą jest prawem majątkowym, którego treść wypełnia określone uprawnienie opisane w art.212 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazane wyżej prawo nie wygasa z chwilą śmierci właściciela, a co więcej wchodzi w skład spadku i jest dziedziczne. Według powołanych wyżej przepisów prawo zaliczenia przechodzi łącznie na wszystkich spadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionej poza granicami obecnego obszaru państwa.
W tym stanie rzeczy uwzględniając treść art.931 § 1 k.c. stwierdzić należy, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Z akt sprawy wynika, że spadek po zmarłym w dniu [...]kwietnia 1966 roku K. F. nabyła żona M. F. i córka E. F. (obecnie S.). Poza sporem winna więc pozostawać okoliczność, iż spadkobiercami K. F. są wymienione wyżej osoby. Natomiast spadek po M. F. zmarłej [...] marca 1992 roku nabyła w całości jej córka E. S. Skoro M. i K. F. byli repatriantami to prawo do zaliczenia, o którym mowa w art.212 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługiwało w całości ich jedynej spadkobierczyni E. S., która była spadkobiercą i po K. F. oraz po M. F. Ustawodawca nie uzależniał realizacji uprawnienia od konieczności dziedziczenia całego spadku przez jednego spadkobiercę. Wręcz przeciwnie w przepisie jest mowa o spadkobiercach. Skoro M. F. była także repatriantem i spadek po niej nabyła współspadkobierczyni po K. F., to należy uznać, iż całość praw majątkowych nabyła E. S. Ponadto podkreślić należy, że z treści aktu notarialnego z [...]stycznia 1938 roku wynika, że grunt budowlany w K. nabyła wyłącznie M. F. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1pkt.1 lit.a, lit.c, art.152 i art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.