Uzasadnienie
W dniu 08 listopada 2002r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Komendanta Stołecznego Policji na decyzję Prezesa Urzędu 'Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] września 2002r., utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., którą odmówiono uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1994r., stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. - [...] Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1957r., odmawiającego dotychczasowemu właścicielowi przyznania; prawa własności czasowej do nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] (obecnie przy ul. [...]), oznaczonej Nr hip. [...].
Z ustaleń organów administracyjnych, orzekających w sprawie wynika, że przedmiotowa nieruchomość - stanowiąca własność L. F. - została {objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279).
Wniosek pełnomocnika spadkobierców dotychczasowego właściciela, z dnia 19 kwietnia 1948r. o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości, został rozpatrzony odmownie przez Prezydium Rady Narodowej w m.st Warszawie orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1957r.
W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] został przeznaczony pod budowę pralni parowej i dlatego korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da pogodzić się z przeznaczeniem terenu.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa - na wniosek działających przez.Sp. z o.o. R. S. i I. Y., spadkobierców L.. - decyzją z dnia [...] lipca 1994r. nr [...] stwierdził nieważność tego orzeczenia z uwagi na rażące naruszenie prawa.
W związku z toczącym się postępowaniem w sprawie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego następcom prawnym dotychczasowego właściciela gruntu, Komendant Stołeczny Policji, pismem z dnia 06 listopada 2000r., złożył wniosek do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o uchylenie wydanej przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzji, na podstawie art. 161 §1 KPA.
W uzasadnieniu wskazano, że pozostawienie tej decyzji w obrocie prawnym pozbawi warszawską Policję zaplecza techniczno-transportowego, zdezorganizuje działalność warszawskiej Policji i spowoduje tym samym poważne szkody dla gospodarki i narodowej oraz ważnych interesów państwa.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r..odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lipca 1994r., stwierdzając, że jej uchylenie spowodowałoby pozostawanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej prawo, a przez to nieważnej. Wskazano też na brak podstaw do działania w trybie art. 161 § 1 KPA.
W dniu 18 stycznia 2002r. Szef Logistyki Komendy Stołecznej Policji, działający w I imieniu Komendanta Stołecznego Policji, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że w decyzji odniesiono się jedynie do aspektu formalno - prawnego sprawy. Inie wzięto natomiast pod uwagę skutków, jakie może spowodować ta decyzja dla funkcjonowania stołecznej Policji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2002r utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r.
W uzasadnieniu wskazał, że organ administracji państwowej ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 KPA -jeżeli decyzja ta w sposób rażący narusza prawo. Pozostawienie takiej decyzji w obiegu prawnym stanowiłoby zaprzeczenie zasady praworządności i konstytucyjnej zasady państwa prawnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07 listopada 2002r. Komendant Stołeczny Policji wniósł o uchylenie tej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że sposób korzystania z nieruchomości przez Komendę, jako zgodny z planem miejscowym stoi na przeszkodzie uznania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] sierpnia 1957r. za rażące naruszenie prawa, a ewentualny zwrot przedmiotowej nieruchomości spadkobiercom dotychczasowego właściciela narazi Skarb Państwa na niepowetowaną szkodę i przyczyni się do dezorganizacji warszawskiej Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że nie zawiera ona nowych argumentów lecz stanowi polemikę z wcześniejszymi ustaleniami.
Sąd zważył, co następuje
W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, skarga choć złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały: wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia;2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz.1270)
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 161 § 1 KPA, zgodnie z którym minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa, stanowi odstępstwo od podstawowej zasady, jaką jest stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych i dlatego, ze względu na wyjątkowy charakter kompetencji organu administracyjnego, może podlegać wykładni jedynie stwierdzającej lub zwężającej.
Możliwość jego stosowania została dopuszczona tylko w stosunku do decyzji ostatecznych, w sytuacjach wywołanych nadzwyczajnymi zdarzeniami (najczęściej katastrofami), które bezpośrednio zagrażają życiu i zdrowiu ludzkiemu albo stanowią poważne zagrożenie dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa, a w inny sposób nie można usunąć tego zagrożenia.
Opisane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Ponadto z dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika również, że zagrożenie chronionych dóbr "musi istnieć realnie i być obiektywnie udowodnione" oraz "wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania" (wyrok NSA z 26.03.1987r, II SA 1553/86, OSPiKA 1988, Nr 9, poz.199).
Rozpoznając złożoną skargę Sąd uznał, iż argumenty podnoszone przez stronę we wszystkich instancjach odwoławczych nie stanowią podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji w stanie tzw. nagłej konieczności administracyjnej, ponieważ ani decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2001 r., którą odmówiono uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lipca 1994r. stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] sierpnia 1957r, ani decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1994r. stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego, me stwarzają realnego zagrożenia dla chronionych dóbr - nie wynika ono ani z treści pych decyzji, ani z ich wykonania.
Wymienione decyzje pozwalają jedynie na ponowne, prawidłowe rozpoznanie wniosku z 19 kwietnia 1948r. w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego (wcześniej własności czasowej), nie przesądzając - co należy podkreślić - o treści rozstrzygnięcia.
Natomiast zarzut, że sposób korzystania z nieruchomości przez Komendę, jako zgodny z planem miejscowym stoi na przeszkodzie uznania orzeczenia Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] sierpnia 1957r. za rażące naruszenie prawa nie mógł być badany przez Sąd, gdyż nie dotyczy on |ego postępowania, a sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego dnia [...] sierpnia 1957r.
Z uwagi na to, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę prawidłowości postępowania administracyjnego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz orzeka na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz zgadzając się z argumentami organów administracji orzekających w sprawie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Wobec powyższego - na podstawie art. 161 § 1 KPA w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) - skargę Komendanta Stołecznego Policji na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002r. nr [...] należało oddalić.