Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 30 października 2003 r., I SA 280/02

Rozpoznanie

w dniu 30 października 2003 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Barbary R. na decyzję Wojewody M. z dnia 9 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 11 lipca 2001 r. (...)

Teza

W przypadku, gdy organ administracyjny doręcza decyzję tylko jednemu następcy prawnemu osoby uprawnionej, pomijając, z naruszeniem art. 10 par. 1 i art. 28 Kpa, pozostałe osoby będące następcami prawnymi, mamy do czynienia z naruszeniem prawa, które, jako dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, stanowi przesłankę uchylenia decyzji.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny,

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 stycznia 2002 r. (...) Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję Starosty powiatu W. (...) z dnia 11 lipca 2001 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za budynki, w których znajdował się warsztat stolarski, a które znajdowały się na działce położonej w W. przy ulicy K. 3/5.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/. Skarżąca, bowiem domaga się odszkodowania za budynki warsztatowe, które były posadowione na wywłaszczonej /z mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ nieruchomości.

Wspomniany przepis art. 215 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. mówi o odszkodowaniu za dom jednorodzinny, jeśli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz za działkę, która przed dniem wejścia w życie ww. dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

O odszkodowanie na podstawie tego przepisu może wystąpić tylko właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego następcy prawni. Wywłaszczona nieruchomość stanowiła własność Polskiego Zrzeszenia Spirytusowego sp. z o.o na mocy aktu z dnia 26 listopada 1926 r. Ojciec skarżącej Jan Z., jak wynika z dokumentów, dzierżawił grunt od Polskiego Zrzeszenia Spirytusowego sp. z o.o. i na tym gruncie postawił zakład stolarski.

Na powyższą decyzję wojewody mazowieckiego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Barbara R. W skardze podnosi, że z treści art. 9 dekretu z dnia 26 października 1945 r. wynika, że Państwo przejęło na siebie obowiązek spłacenia wierzytelności. I nie podziela poglądu przedstawionego w uzasadnieniu decyzji. Zarzuca ponadto, że organy nie zajęły się kwestią statusu prawnego jej ojca w odniesieniu do budynków przy ul. K. 3/5 w W. I nie ustosunkowały się do żądania odszkodowania za maszyny i urządzenia stanowiące wyposażenie stolarni.

W odpowiedzi na skargę wojewoda mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawy do wznowienia postępowania. Organy administracji obydwóch instancji nie ustaliły wszystkich następców prawnych Jana Z., choć postępowanie powinno objąć wszystkie osoby, których interesów prawnych dotyczyło.

Tymczasem organy doręczyły decyzję tylko Barbarze R., pomijając, z naruszeniem art. 10 par. 1 i art. 28 Kpa, pozostałe osoby będące następcami prawnymi Jana Z. Powyższe naruszenie prawa, jako dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa stanowi przesłankę, o której mówi art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien rozpoznać ją z udziałem wszystkich stron, którym powinien zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania /art. 10 Kpa/, jak również i poinformować o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego /art. 9 Kpa/.

Niezależnie od wcześniejszych rozważań zauważyć należy, iż organy nie rozpoznały wniosku zgodnie z jego treścią, jak również nie ustosunkowały się do składanych przez skarżącą pism i dokumentów dotyczących zajęcia budynków warsztatowych wraz z maszynami i urządzeniami, które zostały następnie przekazane w drodze decyzji administracyjnej Spółdzielni Stolarskiej "Drzewotechnika".

Mając powyższe na uwadze sąd, wychodząc poza granice skargi, do czego jest uprawniony na podstawie art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji na mocy art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, o kosztach orzeczono na podstawie art. 55 tej ustawy.