Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej P. S.A. z siedzibą w Warszawie, zwanej dalej "Spółką", utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku Spółki o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako hip. [...], a stanowiąca obecnie fragment działki nr [...] o łącznej powierzchni 42898 m2 w obrębie [...], była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, grunt tej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. po likwidacji gmin stał się własnością Skarbu Państwa. Z dniem 27 maja 1990 r. grunt stał się z mocy prawa własnością Dzielnicy-Gminy W., co stwierdził Wojewoda Warszawski decyzją nr [...] z dnia [...] września 1992 r. Według zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 1991 r. tytuł własności nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie w dniu wejścia w życie dekretu uregulowany był na rzecz Spółki.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Burmistrz Gminy W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem H. W. działającej jako Prezes Zarządu Spółki, o rozpoznanie wniosku z dnia 6 listopada 1948 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na okoliczność, iż akta sprawy przekazane z Urzędu Dzielnicy [...] nie zawierają wniosku byłego właściciela hipotecznego złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Wobec przedłożenia przez stronę kserokopii wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], opatrzonego pieczęcią Zarządu Miejskiego w m. st. Warszawie z datą [...].11.1948 r., na której to kserokopii brak L.dz. wpływu. Organ I instancji zwrócił się do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w celu ew. potwierdzenia faktu złożenia wniosku w rejestrze oraz na planszach wniosków składanych w trybie dekretu, jednak Urząd ten pismem z dnia 20 listopada 2001 r. nr [...] poinformował, że w rejestrze wpływu wniosków dekretowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...].
W tej sytuacji organ zwrócił się do strony o przedstawienie oryginału wniosku z dnia 6 listopada 1948 r., którego kserokopia została dołączona do pisma zawierającego żądanie rozpoznania wniosku, w celu sporządzenia uwierzytelnionej kopii jako dowodu w toczącym się postępowaniu, jednak H. W. poinformowała, że aktualnie nie posiada oryginału wniosku, którego kopią się posługuje. Wobec powyższego organ uznał, że wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu nie został złożony.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7 kpa ustanawiającego obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony. Odwołująca się podała, iż w piśmie z dnia 11 lutego 2002 r. wnioskodawczyni zawarła wniosek o zawieszenie postępowania w celu umożliwienia odszukania zagubionego wniosku. Organ umarzając postępowanie nie dał takiej szansy, wbrew przepisowi art. 9 kpa.
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało, że złożona do akt kserokopia wniosku z dnia 6 listopada 1948 r. opatrzonego pieczęcią Zarządu Miejskiego, bez wskazania liczby dziennika wpływu, nie jest dowodem złożenia wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] nie znajduje ponadto potwierdzenia w rejestrze wniosków dekretowych. Z tego względu – w ocenie organu - umorzenie postępowania było uzasadnione.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę wniosła H. W., która na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. oświadczyła, że skargę wniosła w imieniu Spółki jako jej Prezes. Z dołączonego do akt sądowych odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 29 czerwca 2004 r. wynika, że w dniu 30 października 2003 r. została podjęta uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia o rozwiązaniu Spółki, a H. W. jako likwidator Spółki jest uprawniona do jej reprezentacji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu przez przyjęcie, że nie dopełniono warunków z art. 7 ust.
1. H. W. twierdzi, że ojciec jej – jako Prezes Spółki, złożył wniosek o przyznanie własności czasowej, który Zarząd Miejski m. st. Warszawy pokwitował. Skarżąca dysponuje jedynie kopią tego pisma. Okoliczność, iż wniosek nie figuruje w rejestrze w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim nie może obciążać skarżącej. W skardze podniesiono także, iż organ w ogóle nie rozważał zarzutu nieprawidłowego objęcia gruntu przy ul. [...] w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy. Ponadto nie wzięto pod uwagę, że skarżąca wystąpiła wcześniej o zwrot przedmiotowej nieruchomości przejętej w trybie dekretu o gruntach warszawskich.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W-wie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że akta przekazane z Urzędu Dzielnicy [...] Gminy Warszawa [...] nie zawierają wniosku byłego właściciela o przyznanie własności czasowej. Potwierdzenia złożenia wniosku nie ma także w rejestrze i na planszach wniosków będących w posiadaniu Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie. W związku z tym organ wystąpił do H. W. o przedstawienie oryginału wniosku z dnia 6 listopada 1948 r., którego kserokopia została dołączona do pisma z dnia 20 czerwca 2001 r., w celu sporządzenia uwierzytelnionej kopii mogącej być dowodem w postępowaniu. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni poinformowała, że nie posiada aktualnie oryginału wniosku, którego kserokopią się obecnie posługuje, uznano, iż brak wniosku uniemożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r., w związku z czym postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej należało umorzyć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skargę należało uwzględnić, ponieważ w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia przez organy orzekające w niniejszej sprawie było stwierdzenie, czy pozostaje nierozpoznany wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie o przyznanie prawa własności czasowej.
Ustalenie, iż wymaganego dekretem wniosku nie złożono, organy oparły na stwierdzeniu braku tego dokumentu w aktach sprawy oraz nieodnotowaniu faktu złożenia wniosku w rejestrze będącym w posiadaniu Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego.
Taka argumentacja jest niewystarczająca. Zgodnie z art. 77 kpa organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa). Skarżąca twierdzi, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) został złożony w dniu 6 listopada 1948 r. i przedstawiła na dowód tego jego nieuwierzytelnioną kserokopię. Tego istotnego braku formalnego przedstawionego dowodu organ w ogóle nie zakwestionował i nie oceniał w kategoriach art. 64 § 2 kpa. Odmawiając przedstawionej kserokopii waloru dowodu na okoliczność złożenia wniosku organy przyjęły, iż przesądza o tym brak oznaczenia liczby dziennika w treści pieczęci Zarządu Miejskiego w m. st. Warszawie znajdującej się na podaniu. Podkreślić należy, że swobodna ocena dowodów (art. 80 kpa) nie oznacza dowolności, musi bowiem opierać się na kryteriach pozwalających sprawdzić prawidłowość oceny.
Organy nie wskazały jakichkolwiek podstaw tej negatywnej kwalifikacji omawianego dowodu, w szczególności nie zastanawiały się nad sposobem, w jakim następowało potwierdzenie odbioru wniesionego podania przez właściwą władzę, zgodnie z treścią art. 18 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341).
Zgodnie z art. 76 § 3 kpa możliwe jest przeprowadzenie przez organ dowodu przeciw treści dokumentu urzędowego, tym bardziej więc dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści zawartej w dokumencie wystawionym przez osobę fizyczną lub osobę prawną (por. wyrok NSA z dnia 27.08.1999 r. I SA 1941/98 niepubl.). Dowodu takiego organy jednak w niniejszej sprawie nie przeprowadziły.
Należy poza tym podkreślić, że obalając twierdzenie skarżącej o złożeniu wniosku dekretowego, organy nie odniosły się do okoliczności, iż na blankiecie wniosku z dnia 9 listopada 1960 r. Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie o wpis tytułu własności do księgi wieczystej, znajdującego się w aktach sprawy, wykreślono akapit stwierdzający niezłożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność ta nie mogła pozostać niezauważona przez organ w toku postępowania dowodowego.
Należy ponadto podkreślić, że ustalenie stanu faktycznego sprawy organy oparły na szczątkowych aktach archiwalnych, które – jak stwierdził organ I instancji - otrzymano z Urzędu Dzielnicy [...]. Z akt nie wynika, aby podjęte były działania zmierzające do uzyskania materiału dokumentacyjnego także ze źródeł archiwalnych.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że organy przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa uznały, iż postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej jest bezprzedmiotowe. Bez zgromadzenia w sposób pełny i wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji.
Niezależnie od tego należy zauważyć, że w aktach sprawy pozostaje nierozpoznany wniosek z dnia 23 marca 1995 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości warszawskiej bądź wypłacenie odszkodowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.