Uzasadnienie
wyr. z 29 VI 2004 r.
Decyzją z [...] października 2002 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu L. z [...] marca 2002 r., nr [...] orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe z tytułu wybudowania na części działki nr [...] o pow. 0,48 ha położonej we wsi S., gm. W. gazociągu [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że zezwolenia na przeprowadzenie przez przedmiotową działkę gazociągu udzielił Naczelnik Gminy S. decyzją z [...] października 1985 r. wydaną w trybie art. 75 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99). W myśl art. 80 ust. 2 tej ustawy odszkodowanie za straty wyrządzone wejściem na grunt ustalał z zachowaniem zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości terenowy organ administracji państwowej w drodze decyzji, o ile strony nie doszły do porozumienia. Zdaniem Wojewody, co wynika bezspornie z akt organu pierwszej instancji, doszło do porozumienia między właścicielami nieruchomości, a jednostką, której udostępniono nieruchomość.
Świadczy również o tym fakt, że właściciele nie występowali do organ o ustalenie odszkodowania w czasie obowiązywania art. 80 ust 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z tym należy przyjąć, że skoro przepis ten utracił moc wiążącą z dniem wejścia w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to w tym dniu wygasły też wszelkie roszczenia związane z regulacją zawartą w art. 75 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Twierdzenie odwołujących się, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 132 ust. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie znajduje potwierdzenia w innych przepisach tej ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. K. wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdza, że decyzje te naruszają 1) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 140, art. 136 i art. 138 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, 2) art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną jego wykładnię i 3) art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieuwzględnienie przez organ II instancji postępowania toczącego się obecnie w sprawie rozbiórki budynku przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w L.. Podkreślono, że ustalone w sprawie odszkodowanie miało charakter częściowy, i że w tej kwestii nie została nigdy wydana żadna decyzja.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Dodano, że znajdujące się w aktach sprawy protokoły (karty nr 74 i 75 akt organu pierwszej instancji) świadczą o tym, że w przedmiotowej sprawie doszło do porozumienia. W związku z tym należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sporów związanych z tym porozumieniem należy do drogi postępowania cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje zostały wydane zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze, organy dokonały błędnej interpretacji art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowi on, że sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Nie można określenia "decyzja ostateczna" uważać za równoważne z pojęciem "porozumienia", o którym mowa w art. 80 ust 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W konsekwencji rozumowanie, że skoro jest to porozumienie, to sprawa jest zakończona decyzją ostateczną a co za tym idzie nie można w odniesieniu do niej stosować przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać za oczywiście wadliwe.
Ponadto, w sprawach, w których wejście na grunt nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, odszkodowanie należne właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) nieruchomości gruntowej ustala właściwy organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej - por. postanów. Kolegium Kompetencyjnego przy SN z 6 lutego 2002 r., III KKO 1/02, OSNP 2002/20/507.
Po drugie trafny jest zarzut, że organy administracyjne nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, co było konsekwencją przyjęcia błędnej interpretacji art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności w powtórnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym należy wyjaśnić, czy w przedmiotowej sprawie doszło do porozumienia, o którym mowa w art. 80 ust 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w jej pierwotnym brzmieniu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt la) i lc) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).