Wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2005 r., I SA 2875/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Asesor WSA Jerzy Siegień
Iwona Kosińska protokolant

Uzasadnienie

I SA 2875/03

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną, nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1994 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, własności nieruchomości, oznaczonej jako działka [...], o powierzchni łącznej [...] ha i uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].

Jak wynika z akt administracyjnych, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1994 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że istota przedmiotowej sprawy nie sprowadza się do zagadnienia, która z dwóch gmin - miejska czy wiejska jest gminą właściwą w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), lecz do zagadnienia, czy wykładnia przepisów prawa budzących wątpliwości co do ich stosowania, może być uznana za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu tego przepisu mówimy wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie, bądź zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych toczy się w trybie nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od ogólnej zasady stabilności takich decyzji wyrażonej w art. 16 kpa. Postępowanie to ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem decyzji administracyjnej, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej nią sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając jako organ nadzoru w sprawach komunalizacyjnych bada jedynie, czy decyzja wydana przez wojewodę, dotknięta jest jedną z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności, a wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Różnice interpretacji nie prowadzą do zarzutu rażącego naruszenie prawa.

Organ pierwszej instancji orzekając na rzecz Gminy [...] uznał, że gminą właściwą w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest ta gmina, do której należały określone składniki mienia ogólnonarodowego. Taka interpretacja powyższego przepisu prawa nie może być uznana przez organ nadzoru za rażące naruszenie prawa. Natomiast fakt nieuregulowania granic skomunalizowanej nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi nie ma wpływu na ocenę samej decyzji komunalizacyjnej, albowiem kwestia ta stanowi przedmiot odrębnego postępowania.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina Miasto [...] domagając się uchylenia decyzji z powodu jej niezgodności z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., wskazując też, że Gminie [...] w 1975 r. została oddana nieokreślona część działki nr [...], bez wskazania jej obszaru, a późniejszy podział geodezyjny nie wyodrębniał ciągów komunikacyjnych. Powierzchnie działki na której zlokalizowane są ciągi komunikacyjne nie służą realizacji zadań Gminy [...].

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, podkreślając, że istotą zagadnienia była kwestia, czy wykładnia przepisów budzących wątpliwości co do ich stosowania, może być uznana za rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) niniejsza skarga stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje:

Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji, albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. IV SA 1030/97),

W postępowaniu nadzorczym istota przedmiotowej sprawy – co trafnie zauważył organ – nie sprawdzała się do zagadnienia, która z dwóch gmin była gminą właściwą z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), lecz do zagadnienia, czy wykładnia przepisów prawa budzących wątpliwości co do ich stosowania, może być uznana za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

Odpowiedź na to pytanie legło u podstaw rozstrzygnięcia organu działającego w trybie nadzoru, który stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zachodziła sytuacja różnic interpretacyjnych terminu "właściwa gmina" z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a to wobec ugruntowanego poglądu w orzecznictwie sądowym nie może prowadzić do zarzutu rażącego naruszenia prawa.

Stanowisko organu nadzorczego należy uznać za prawidłowe. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego rażące naruszenie prawa ma miejsce w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu (vide wyroki NSA z dnia 4 grudnia 1986 r. IV SA 710/86, z dnia 29 czerwca 1987 r. II SA 2145/86, wyrok SN z 20 czerwca 1995 r. III ARN 22/95). Tam, gdzie wchodzi w grę rozbieżność w wykładni prawa nie można mówić o jego rażącym naruszeniu (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r. I SA 339/98).

Jeżeli więc organ pierwszej instancji w decyzji komunalizacyjnej uznał, że gminą właściwą w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest ta gmina, do której należały określone składniki mienia ogólnonarodowego (nie zaś gmina miejsca położenia nieruchomości) to taka interpretacja przepisu prawa nie może być uznana za rażące naruszenie prawa.

Skoro zatem nie miało miejsce rażące naruszenie prawa, a tylko w tej kwestii mógł orzekać organ działający w trybie nadzoru, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art.151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.