Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 15 września 1993 r., I SA 29/93

Teza

Z treści art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ wynika, że jedynie wymóg "należenia" mienia do podmiotów w nim określonych łączy się z dniem wejścia w życie ustawy.

Pozostałe przesłanki nie są związane z tym dniem, a więc zgodnie z ogólnymi regułami rozstrzygania spraw w postępowaniu administracyjnym, o ich zaistnieniu decyduje stan istniejący w chwili podejmowania decyzji.

Uzasadnienie

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie przekazania na własność Miasta i Gminy K. własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów nr 51 o powierzchni 1.336 m2.

Jako podstawę prawa materialnego wymienionych decyzji podano art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawą o pracownikach samorządowych. W motywach stwierdzono, że komunalizacja mienia ogólnonarodowego /państwowego/ na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy następuje nie z mocy prawa. lecz na podstawie decyzji administracyjnej, przy czym przekazanie mienia na rzecz gminy jest obligatoryjne, jeżeli spełnione są wszystkie przesłanki określone w tym przepisie W toku postępowania administracyjnego ustalono. że funkcjonujący na powyższej nieruchomości żłobek został zlikwidowany z dniem 30 czerwca 1992 r. z powodu wysokich kosztów tego utrzymania oraz stale spadającej liczby uczęszczających do żłobka dzieci /uchwała Rady Miejskiej/ Nie zostało też udowodnione, aby omawiana nieruchomość była związana z realizacją zadań Gminy. Konsekwencją likwidacji żłobka - jak podano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego - było to, że przedmiotowe mienie przestało "służyć" użyteczności publicznej i już z tej przyczyny nie było możliwe jego przekazane w oparciu o art. 5 ust. 3 powoływanej ustawy. Warunkiem komunalizacji mienia na podstawie tego przepisu jest spełnienie łącznie wszystkich wymienionych w nim przesłanek. Decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zaskarżył Zarząd Miasta i Gminy do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez uniemożliwienie zapoznania się z treścią zebranego materiału dowodowego, a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. W skardze wyrażono pogląd. że przy podejmowaniu decyzji należało brać pod uwagę stan istniejący w dniu wejścia w życie powoływanej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r Pogląd ten skarżący wywodzi z treści art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. cytując początkowe zdana tego przepisu W tym dniu - jak stwierdzono w skardze - wszystkie przesłanki były spełnione, gdyż sporna nieruchomość służyła użyteczności publicznej /żłobek/, była w zarządzie Zespołu Opieki Zdrowotnej. a więc jednostki organizacyjnej podporządkowanej terenowemu organowi administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, a także była niezbędna dla realizacji zadań gminy. gdyż prowadzenie żłobków zostało przekazane gminom ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy oraz organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 34 poz. 198 ze zm./. Nadto podkreślono, że likwidacja żłobka nie spowodowała, że omawiana nieruchomość przestała służyć realizacji zadań własnych gminy, co znajduje potwierdzenie w założeniach do planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonych uchwałą Rady Miejskiej z dnia 30 czerwca 1992 r. W uchwale tej sporna nieruchomość jest przeznaczona na cele oświatowo-kulturalne, a więc na cele związane z wykonywaniem zadań samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, nie podzielając zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy Ponadto, że wymieniony przepis wymaga, by przekazywane mienie w dniu wejścia w życie ustawy "należało" do podmiotów w nim określonych i ta przesłanka ustawowa została w podmiotowej sprawie spełniona. Zaistnienie zaś pozostałych przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy podlega ocenie według stanu istniejącego w chwili wydawania decyzji o przekazaniu. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Trafne jest spostrzeżenie odpowiedzi na skargę, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawnej dotyczącej zaistnienia przesłanek przekazania w art. 5 ust. 3 powoływanej ustawy. A więc rozważenia wymagało, czy o przekazaniu bądź odmowie przekazania mienia na podstawie powołanego przepisu decyduje stan istniejący w dniu 27 maja 1990 r., czy stan z chwili podejmowania decyzji. Bezsporne jest natomiast. że decyzja wydawana w oparciu o powołany przepis ma charakter konstytutywny. Taki charakter wspomnianej decyzji nie jest bez znaczenia dla rozważanej kwestii prawnej. Pozwala bowiem stwierdzić, że o zaistnieniu przesłanek warunkujących przekazanie mienia decyduje treść omawianego przepisu ustawy. Z treści tej wynika zaś, jak to podano w odpowiedzi na skargę, że jedynie wymóg "należenia" mienia do podmiotów w nim określonych łączy się z dniem wejścia w życie ustawy. Pozostałe przesłanki nie są związane z tym dniem, a więc zgodnie z ogólnymi regułami rozstrzygania spraw w postępowaniu administracyjnym, o ich zaistnieniu decyduje stan istniejący w chwili podejmowania decyzji. Ich zaistnienie w tej dacie przesądza o obowiązku przekazania mienia ogólnonarodowego /państwowego/ na rzecz gminy, gdyż organ orzekający o przekazaniu jest związany, do rozstrzygnięcia sprawy, treścią powoływanego art. 5 ust. 3, w którym zawarto określenie obligatoryjne "przekazuje się". Rozważania te prowadzą do wniosku. że skoro poza przesłanką "należenia" inne przesłanki warunkujące przekazanie mienia, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, nie zaistniały zarówno w dniu podejmowania decyzji przez Wojewodę, jak i Krajową Komisję Uwłaszczeniową, to odmowa przekazania Miastu i Gminie tego gruntu nie narusza art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jest bowiem bezsporne, że tym okresie powyższa nieruchomość nie służyła użyteczności publicznej, gdyż istniejący w niej żłobek zlikwidowany został z dniem 30 czerwca 1992 r., a więc przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a także nie wykazano, aby była ona niezbędna dla wykonywania zadań gminy. Dodać należy. iż powoływanie się w skardze na plan zagospodarowania przestrzennego jest chybione, gdyż omawiane przesłanki warunkujące przekazanie mienia dotyczą stanu faktycznie istniejącego, a nie zamierzeń bądź celów wynikających z planu. Mając na uwadze, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie, jako to już podkreślono. dotyczy kwestii prawnej, przy bezspornych ustaleniach stanu faktycznego, zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie mógł doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji, gdyż nawet gdyby uznać go za zasadny, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie sąd, opierając się o art. 207 par. 5 Kpa. orzekł o oddaleniu skargi.