Uzasadnienie
I SA 2903/03
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] września 2003 r., [...], zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] marca 1965 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działki nr [...],[...] i [...]) do czasu ustalenia spadkobierców po J. H. oraz A. H. względnie ustanowienie kuratora masy spadkowej po tych osobach.
Uzasadniając to orzeczenie organ podał, że wnioskodawcy J. A. i A. K., mimo wezwania do uzupełnienia danych pozostałych następców prawnych właścicieli tej nieruchomości, którymi byli A. H. i M. H., nie uzupełnili tych danych. Kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Rektor [...][...] podnosząc, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż zagadnienie wstępne w tej sprawie nie występuje. Obowiązkiem składającego wniosek o wszczęcie postępowania jest wykazanie legitymacji strony, a więc opartego na normie prawnej interesu prawnego. Wnioskodawcy – mimo 3-krotnego wezwania – nie uzupełnili dokumentów. Oznacza to, że zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania. Wobec faktu zabudowania nieruchomości zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, a więc zrealizowania celu wywłaszczenia istniejący stan niepewności co dalszych jej losów naraża uczelnię na straty.
Także J. A. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że spadkobiercy J. H. i A. H. nie są stroną tego postępowania. Postępowanie o zwrot ¼ nieruchomości nie narusza praw osób trzecich. Zawieszenie postępowania jest bezpodstawne i powoduje zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r., [...], utrzymał w mocy opisane wyżej własne postanowienie z dnia [...] września 2003 r. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 1965 r. powinni brać udział wszyscy byli właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni. Wynika to z art. 10 § 1 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek zapewnienie udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania. Organ zwracał się do wnioskodawców o uzupełnienie danych następców prawnych J. i A. H. Dane te nie zostały jednak uzupełnione. Uzupełnienie tych danych stanowi zagadnienie wstępne i uzasadnia zawieszenie postępowania.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Rektor [...][...] zarzucając postanowieniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. naruszenie art. 12, 7 i 156 § 2 k.p.a. Organ powinien najpierw ustalić, czy w sprawie nie występują przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji. Jedną z takich przesłanek są nieodwracalne skutki prawne. [...] [...] nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Postanowienie o zawieszeniu postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – stosownie do art. 100 § 1 k.p.a. – powinno zawierać rozstrzygnięcie o wystąpieniu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwanie strony do wystąpienie o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Artykuł 100 § 1 k.p.a. ma zastosowanie zawsze, gdy w sprawie występuje zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz gdy następuje zawieszenie postępowania w związku z koniecznością jego rozstrzygnięcia. Postanowienie o zawieszeniu postępowania powinno zatem zawierać rozstrzygnięcie co tego, kto wystąpi o rozstrzygnięcie występującego w sprawie zagadnienia wstępnego – sam organ, o czym orzeknie w tym postanowieniu, czy strona, którą ten organ zobowiąże do tego. Oznacza to, że określone w art. 100 § 1 k.p.a. obowiązki są elementem koniecznym postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodów określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wydanie w sprawie postanowienia nie uwzględniają treści tego przepisu, wydane zostały zatem z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, iż nastąpiło to "do czasu ustalenia spadkobierców J. H. i A. H. względnie ustanowienia kuratora masy spadkowej" nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 100 § 1 k.p.a.
Z wniosku J. A. i A. K. nie wynika jednoznacznie, czy zainteresowanym chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...] marca 1965 r., czy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż we wniosku tym mowa jest zarówno o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia jak o rażącym naruszeniu prawa przez decyzję wywłaszczeniową. Organ przyjął, że wnioskodawcy żądają stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i zawiesił postępowanie w tym przedmiocie nie wyjaśniając uprzednio jakie jest rzeczywiste żądanie wnoszących podanie. Kwestia ta powinna być wyjaśniona przy ponownym rozstrzyganiu o zawieszeniu postępowania, gdyż od tego zależy właściwość organu rozpatrującego żądanie J. A. i A. K. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).