Uzasadnienie
I SA 2916/03
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., [...], wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stwierdzającą, że nieruchomość położona w B., oznaczona jako działki nr [...] ([...] m²) i [...] ([...] m²), zajęta pod drogę wojewódzką nr [...], znajdująca się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa, a będąca własnością M. K., stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Województwa [...]. Uzasadniając decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M. K. oraz że była zajęta pod część drogi wojewódzkiej nr [...][...] – [...] – [...]–[...] zaliczonej do dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Ustalone zostało również władztwo publiczne nad przedmiotową nieruchomością m.in. na podstawie dziennika czynności przy objazdach dróg i obiektów mostowych oraz protokółu rozprawy administracyjnej z dnia [...] maja 2003 r., podczas której M. K. oświadczyła, że nie użytkuje przedmiotowej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, ponieważ została ona zajęta pod drogę wojewódzką, a w szczególności na pas zieleni z rzędem drzew przydrożnych zasadzonych przez zarządcę.
W dniu [...] grudnia 2000 r. M. K. umową darowizny przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na J. i G. małż. K. Organ wojewódzki prawidłowo ustalił strony postępowania, bowiem w takim postępowaniu stroną jest zarówno podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia, jak i w dniu orzekania.
Prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku stwierdzenia, że przesłanki te występują organ wydaje decyzję deklaratoryjną, potwierdzającą stan, który powstał z mocy samego prawa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. K. oraz J. i G.K. Skarżąca M. K. domaga się unieważnienia decyzji, a w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. uzupełniającym skargę podała, że nie nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była w faktycznym władaniu województwa. Władztwo nad nieruchomością sprawowała osobiście wraz w córką. Decyzje wydane zostały w oparciu o zeznania świadków, a dziennik czynności przy objazdach dróg nie potwierdza wykonywania prac na działce, a jedynie utrzymanie dróg w stanie zdatnym do użytku. Skarżący K. również wnieśli o unieważnienie decyzji i podnieśli, że nieruchomość otrzymali bez obciążeń. Urząd Wojewódzki nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających władanie przedmiotową nieruchomością.
Odpowiadając na skargi Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsze skargi podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skargi są uzasadnione. Przede wszystkim należało przyjąć, że wydane decyzje opierają się na niepełnym materiale dowodowym. Skarżący twierdzą, że przedmiotowe działki nie były w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Skarżąca M. K. w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r., skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego oświadczyła, że własne działki uprawiała w całości oraz pielęgnowała posadzone drzewa na działce przydrożnej. Władanie przedmiotowymi działkami przez M. K. w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i po tej dacie potwierdzili także małż. K. Przedstawione przez organy orzekające dowody przeciwne nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, kto władał tymi działkami w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że władztwo faktyczne nad przedmiotowymi działkami było sprawowane przez zarządcę drogi w 1998 r. w takim samym stopniu, jak nad całą drogą, której częścią jest fragment pasa drogowego. Polegało to na przeprowadzaniu kontroli, wykonywaniu prac interwencyjnych (usuwanie wiatrołomów) oraz utrzymaniu i pielęgnacji zieleni. Organ uznał, że potwierdzeniem sprawowania władztwa faktycznego nad nieruchomością są także protokóły zeznań świadków wykonujących te czynności. Oznacza to wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Przedstawione Sądowi akta administracyjne zawierają istotne braki. M. K. oświadczyła, że w dniu [...] grudnia 2000 r. "przepisała", jak to określiła, nieruchomość na rzecz J. i G. K. W aktach sprawy nie ma tego aktu notarialnego, nie ma więc możliwości ustalenia, czy aktem tym były objęte działki nr [...] i [...], których dotyczą wydane decyzje. Dołączone do akt badanie hipoteczne kw [...] dotyczy działek nr [...] i [...] o powierzchni [...] m², a więc innych działek niż objęte decyzją Wojewody. Podobnie wypis hipoteczny z kw [...] z dnia [...] października 2002 r., który również odnosi się do działek nr [...] i [...].
Natomiast dołączony do akt wypisy z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2003 r. określają przedmiotowe działki (nr [...] i [...]) jako grunty orne, których właścicielami są J. i G. K. W aktach nie ma jednak dokumentu wskazującego kiedy i na jakiej podstawie powstały działki nr [...] i [...].
Akta sprawy powinny być uzupełnione o umowę notarialną z [...] grudnia 2000 r. i inne istotne dla sprawy dokumenty, w tym dotyczące ewentualnego podziału nieruchomości, w wyniku którego powstały działki objęte zaskarżonymi decyzjami.
Sąd zauważa także, że w przesłuchaniu świadków na okoliczność istotnej dla sprawy kwestii władania nieruchomości (protokół z dnia [...] lipca 2003 r.) nie brała udziału właścicielka nieruchomości. Narusza to art. 79 k.p.a. W aktach nie ma też dokumentów świadczących o zawiadomieniu strony o przesłuchaniu świadków.
Wobec powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).