Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 16 kwietnia 1996 r., I SA 307/95

Teza

Grunt służący dotychczas wykorzystywaniu znajdujących się na nim budynków mieszkalnych jest wykorzystywany zgodnie z jego dotychczasowym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, co należy rozumieć w kategoriach faktycznych, a nie w sensie zamierzeń na przyszłość.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Zarządu Gminy W.-T. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 22 lipca 1994 r. w przedmiocie odmowy przekazania na własność nieruchomości.

Uzasadnienie

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 22 lipca 1994 r. nr (...) utrzymała w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia 13 stycznia 1994 r. nr (...) o odmowie przekazania na własność (...) Gminy W.-T. nieruchomości zabudowanej, położonej przy ul. K.A. nr 14, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 97, o powierzchni 587 m2. Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowił art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./. W uzasadnieniu podano, że wymieniona działka stanowi własność Skarbu Państwa, w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie (...) Zakładów (...) "E." na podstawie decyzji właściwego organu z dnia 25 stycznia 1989 r. nr (...), a więc przedsiębiorstwa wykonującego zadania o charakterze ponadwojewódzkim, którego mienie nie podlega komunalizacji. Podano też, że działka, o której mowa, jest zabudowana budynkami mieszkalnymi. W myśl art. 14 ustawy, powołanego we wniosku jako podstawa prawna przekazania nieruchomości, ma on zastosowanie tylko do gruntów, a więc nieruchomości nie zabudowanych, które nie są wykorzystywane zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Wskazano, że takie rozumienie powołanego przepisu zostało przyjęte w orzecznictwie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego /w wyrokach z dnia 24 stycznia 1992 r. I SA 1366/91 i z dnia 16 kwietnia 1993 r. I SA 1483/92/.

Decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zaskarżył Zarząd Gminy W.-T. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji. W skardze wyrażono pogląd, że warunkiem określonym w art. 14 ustawy jest złożenie do dnia 31 grudnia 1992 r. wniosku o przekazanie gruntów należących do przedsiębiorstw nie podlegających komunalizacji z mocy prawa i wykazanie, że grunty te nie są wykorzystywane zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Te warunki zostały spełnione, a fakt znajdowania się na gruncie budynków, które powinny ulec rozbiórce z powodu przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego na cele techniczno-produkcyjne, nie uzasadniał decyzji odmownych. Ponadto podano, że przekazaniu prawa własności gruntu nie stały na przeszkodzie przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./, gdyż z mocy tych przepisów budynki istniejące na gruncie są odrębnymi nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do interpretacji art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, należało wziąć pod uwagę nie tylko brzmienie powoływanego art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, ale także inne jej przepisy, stanowiące o przejściu prawa własności ze Skarbu Państwa na właściwą gminę lub o przekazaniu tego prawa. Z przepisów tych wynika, że ilekroć ustawodawca miał na myśli różne składniki podlegające komunalizacji /przekazaniu/, tylekroć posłużył się określeniem "mienie" bądź "majątek nieruchomy". Powoływany zaś przepis art. 14 dotyczy tylko jednego ze składników mienia, to jest gruntu.

Takie zwężenie przedmiotowe omawianego przepisu nie może być pomijane przy jego stosowaniu przez rozciąganie go także na składniki trwale z gruntem związane, jak np. budynki o lokalizacji stałej. Bez znaczenia jest przy tym, czy budynki takie w zamierzeniach inwestycyjnych są przewidziane do rozbiórki. Dla zastosowania przepisu, o którym mowa, decydujący jest stan istniejący, a nie przewidywany w planach, w tym w planie zagospodarowania przestrzennego.

Należy przy tym podkreślić, że błędne jest utożsamianie w skardze wykorzystywania gruntu "zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem" z jego przeznaczeniem określonym w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe określenia nie są tożsame; sporny grunt, służący dotychczas wykorzystywaniu znajdujących się na nim budynków mieszkalnych, jest wykorzystywany zgodnie z jego dotychczasowym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, co należy rozumieć w kategoriach faktycznych, a nie w sensie zamierzeń na przyszłość.

Z tych względów Sąd podziela stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz w utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody i uznaje te decyzje za wydane zgodnie z prawem. W konsekwencji, nie dopatrując się sprzeczności z prawem decyzji kwestionowanych w skardze, Sąd orzekł o jej oddaleniu na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ (...).