Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2002 roku P. S.A., Oddział Geodezji, działając przez Wydział Geodezji w K., reprezentowany przez radcę prawnego K. M. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...].
Z dniem 1 stycznia 2004 r. sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004 r., w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Zaskarżoną decyzją organ umorzył toczące się przed nim postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody S. z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo [...] "P." w C., z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. oznaczonego jako działki o numerach [...],[...] i [...] oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda S. stwierdził, że z przedłożonych przez Przedsiębiorstwo "P." dokumentów oraz z wyjaśnień Prezydenta Miasta S. wynika, że grunt, o którym mowa pozostawał w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie tegoż Przedsiębiorstwa. Jak zauważa organ, dnia [...] grudnia 1986 r. Przedsiębiorstwo [...] "P." w C. sprzedało S. Dyrekcji Okręgowej P. w K. część bocznicy kolejowej, której dotyczy decyzja. W związku z tym P. S.A. w W. przysługuje roszczenie, którego może dochodzić od użytkownika wieczystego na drodze cywilnoprawnej, a nie w drodze postępowania administracyjnego.
W odwołaniu od decyzji Wojewody S., która wpłynęła do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] września 2002 r. pełnomocnik P. S.A. podniósł, że przedmiot decyzji uwłaszczeniowej Wojewody S. z
I SA 3071/02 dnia [...] lipca 2002 r. został w dniu [...] grudnia 1986 r. zbyty na rzecz P., a zatem w dniu [...] grudnia 1990 r. nie pozostawał w posiadaniu uwłaszczonego Przedsiębiorstwa [...] "P.". Ponadto P. S.A., działając przez S. Dyrekcję Okręgową P. w K. złożyły, już w dniu [...] grudnia 1995 roku wniosek uwłaszczeniowy i postępowanie w tej sprawie jest w toku, czego Wojewoda S. w swojej decyzji uwłaszczeniowej nie uwzględnił. W związku z powyższym pełnomocnik P. S.A. uznał że decyzję wydano z naruszeniem interesów osób trzecich i wniósł ojej uchylenie jako niezgodnej z prawem.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podniósł, iż P. S.A. nie było stroną postępowania przed Wojewodą S., ani nie posiada interesu prawnego ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby P. S.A. przysługiwało uprawnienie prawnorzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że umowa sprzedaży przedmiotowego gruntu zawarta przez Przedsiębiorstwo [...] "P." oraz P. w dniu [...] grudnia 1986 r. nie stanowi dowodu legitymowania się interesem prawnym w sprawie. Wspomniana umowa zdaniem organu określa jako przedmiot sprzedaży część bocznicy kolejowej, na którą składała się między innymi droga dojazdowa oraz place składowe, nie określa ona jednak jakich gruntów i gdzie położonych dotyczy. Nie wskazuje także jakie prawa do gruntu miały być przedmiotem sprzedaży.
Kolejnym argumentem jaki podniósł organ jest fakt, że umowa nie posiada formy aktu notarialnego, a zatem jeżeli przyjąć, że w świetle § 3 i § 5 wspomnianej umowy jej przedmiotem jest własność gruntów, fakt ten przemawia za odmową uznania jej za dowód legitymowania się przez P. S.A. prawem do spornego gruntu.
Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14 listopada 2004 r. P. S.A. złożyły, w dniu [...] grudnia 2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż posiada w sprawie interes prawny ponieważ w 1986 roku Przedsiębiorstwo [...] "P." zbyło na jego rzecz przedmiotową nieruchomość i od tej pory znajduje się ona posiadaniu P. S.A.. Dowodem na istnienie interesu prawnego w sprawie jest także, zdaniem skarżącego, fakt doręczania mu niektórych dokumentów, w tym także decyzji Wojewody S. wraz z pouczeniem o odwołaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności P. S.A. stwierdziły, że powinny występować jako strona tego postępowania oraz wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2004 r., jako niezgodnej z prawem.
I SA 3071/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 00 Nr 98, poz. 1071) stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną w rozumieniu wspomnianego artykułu będzie osoba fizyczna lub prawna, która na podstawie obowiązującego prawa może lub powinna uzyskać konkretne korzyści bądź zostać obarczona powinnością konkretnego zachowania. Każda tak rozumiana strona musi być przez organ administracyjny wezwana do udziału w postępowaniu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż P. S.A. złożyły, w dniu [...] grudnia 1995 r. do Wojewody K. wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie użytkowania wieczystego gruntu położonego w S., oznaczonego jako działki o numerach [...],[...] i [...], a w dniu [...] maja 2002 r. wniosły o zmianę trybu uwłaszczeniowego na tryb oparty na art. 34 Ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz. U. Nr 84, poz. 984). W dacie wydania decyzji przez organ I instancji istniała zatem norma prawa materialnego dająca skarżącemu uprawnienie do domagania się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości będącej przedmiotem decyzji Wojewody S. Nadto nie zostało zakończone postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego zmierzające do realizacji uprawnień wynikających z art. 34 wymienionej ustawy.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że P. S.A. powinno było być wezwane do udziału na prawach strony w postępowaniu uwłaszczeniowym toczącym się przed Wojewodą S. z wniosku Przedsiębiorstwa [...] "P.".
Ponieważ uznać należy, że P. S.A. posiadało interes prawny w postępowaniu przed organem I instancji, trzeba stwierdzić, że rozpatrujący odwołanie od decyzji Wojewody S., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast niesłusznie omówił skarżącemu legitymacji czynnej i uznał, że nie posiada on interesu prawnego w toczącym się postępowaniu.
O istnieniu interesu prawnego w tym wypadku nie świadczy, jednak jak twierdzi strona w złożonej do sądu skardze ani fakt rzekomego nabycia przez P. w dniu [...] grudnia 1986 r. przedmiotowej nieruchomości od przedsiębiorstwa "P.", ani też fakt doręczania jej niektórych dokumentów przez organ I instancji, lecz wspomniany fakt toczącego się przed Wojewodą S. postępowania uwłaszczeniowego z wniosku P. S.A.
I SA 3071/02
Organ mógłby stwierdzić brak podstaw do uznania interesu prawnego P. S.A. dopiero po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego wszczętego na wniosek skarżącego bowiem w dniu wydawania przez Wojewodę S. decyzji uwłaszczeniowej w sprawie z wniosku przedsiębiorstwa "P." obowiązywała już Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.", której art. 34 dał skarżącemu prawo do ubiegania się o przyznanie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na szczególnych zasadach. Przepis ten sankcjonował stan faktyczny posiadania bez przewidzianych prawem dokumentów jako źródło użytkowania wieczystego. A zatem dopiero po stwierdzeniu, na mocy ostatecznej decyzji, iż P. S.A. nie przysługuje prawo do nabycia użytkowania wieczystego gruntu, o którym mowa. na podstawie wspomnianej ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r., organ mógłby uznać, że skarżącemu nie przysługuje w postępowaniu przymiot strony ze względu na brak interesu prawnego.
Umarzając postępowanie odwoławcze organ II instancji uchybił art. 7 KPA ponieważ nie podjął wymaganych przez ten przepis wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie ocenił czy okoliczności sprawy przytaczane przez strony zostały udowodnione, naruszając tym samym art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c. oraz na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.