Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Gminę Miasta B. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Miasta B. w obrębie [...] jako działka nr [...] i powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że z żądaniem uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] dnia [...] czerwca 1991 r. w trybie art. 155 kpa wystąpił S. L. twierdząc, że postanowienie Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r. [...] stwierdzające zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa było fałszywym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 kpa, co oznacza, że nie mogło stanowić podstawy do komunalizacji działki. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku S. L. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. wskazując, iż organ przy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości oparł się na wpisie prawa własności w księdze wieczystej. Sprawy zaś o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym należą do właściwości sądu wieczystoksięgowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. L. ponownie zaprzeczył tezie, jakoby Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości i wniósł o przeprowadzenie przez organ odwoławczy rozprawy administracyjnej.
Rozpoznając odwołanie S. L. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa. Przepis art. 155 kpa pozwala na uchylenie bądź zmianę przez organ, który wydał decyzję ostateczną lub przez organ wyższego stopnia, w każdym czasie, za zgodą strony, decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeżeli uchyleniu bądź zmianie takiej decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nie jest możliwe, bowiem nie wyraża na to zgody strona, która nabyła prawo, tj. Gmina Miasta B. Ponadto nawet słuszny interes drugiej strony, a mianowicie S. L., nie mógłby w demokratycznym państwie prawnym prowadzić do zakwestionowania w postępowaniu administracyjnym prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej S. L. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy art. 6, 7, 78 § 1, 89 § 2 i 155 kpa, nie wyjaśniając jednak, na czym to naruszenie przepisów kodeksu polega. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż jest spadkobiercą byłych właścicieli przedmiotowej działki i dochodzi prawa własności. Z tych względów jest uprawniony do żądania zmiany dotychczasowego stanu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Tymczasem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie dostrzega swego obowiązku wznowienia postępowania i doprowadzenia do uchylenia orzeczenia sądu z 1970 roku, które stwierdza nieprawdę, gdyż nie było zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa. Zarówno Wojewoda [...] jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa próbują przerzucić ten obowiązek na skarżącego, który nie był stroną w tamtym postępowaniu i nie jest uprawniony do wystąpienia z takim wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, wskazując równocześnie, że zarzuty podniesione w skardze nie odnoszą się do przedmiotu rozstrzygnięcia, którym była odmowa uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 155 kpa. Podniesiony zaś wobec Komisji zarzut uchylenia się od wszczęcia działań zmierzających do wznowienia postępowania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości jest całkowicie bezzasadny, ponieważ nie należy to do właściwości Komisji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza że Sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu i instancji nie naruszają prawa.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...], który dokonał zgodnej z prawem oceny legitymacji S. L. do żądania uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie komunalizacji nieruchomości. Z postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r. sygn. akt [...] wynika, że nieruchomość położona w B. oznaczona wówczas jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Z treści pism S. L. znajdujących się w aktach sprawy nie wynika też, aby w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 11 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), tj. w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwał mu jakikolwiek inny prawnorzeczowy tytuł do przedmiotowej nieruchomości.
Stosownie do art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z tego tylko względu, że – jak twierdzi – dochodzi prawa własności do tej działki. Jeżeli - jak podają organy orzekające w sprawie, a skarżący tego nie kwestionuje - w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. był wpisany Skarb Państwa jako właściciel, to zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 22, poz.92 z późn. zm.) istnieje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Nie będąc stroną postępowania komunalizacyjnego S. L. nie mógł zatem skutecznie żądać uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...], co Wojewoda [...] trafnie stwierdził w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa tej kwestii nie rozważała, natomiast utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji oparła rozstrzygnięcie sprawy na braku przesłanek uchylenia decyzji określonych w art. 155 kpa.
Sąd uznał, że nie wzięcie pod uwagę przez organ odwoławczy w pierwszej kolejności przesłanki podmiotowej, odnoszącej się do legitymacji skarżącego do żądania uchylenia decyzji ostatecznej, nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ w każdym razie uwzględnienie wniosku S. L. o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. w trybie art. 155 kpa nie znajduje uzasadnienia.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał za całkowicie bezzasadny pogląd, iż na organach właściwych w sprawach komunalizacji spoczywa obowiązek podjęcia inicjatywy w sprawie wzruszenia prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r. [...] stwierdzającego zasiedzenie nieruchomości przez Skarb Państwa. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Żaden przepis prawa nie uprawnia, ani też nie przewiduje obowiązku organu administracji do występowania w interesie stron postępowania bądź innych osób o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie nabycia mienia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.