Orzeczenie NSA w Warszawie (przed reformą) z 7 października 2003 r., I SA 3111/01

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 7 października 2003 r.

Sprawa

sprawy ze skargi B. J. na decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przeniesienie własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa, wpisanej do rejestru zabytków 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] r., [...]

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz, Jan Paweł Tarno (spr.)
Ewelina Dębna protokolant

Sentencja

2. zasądza od Ministra Kultury na rzecz B. J. kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] nie wyrazi zgody na przeniesienie własności wpisanej do rejestru zabytków nieruchomości Skarbu Pastwa, będącej w zarządzie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, położonej w K. na rzecz B. J. Po rozpatrzeniu odwołania B. J., Generalny Konserwator Zabytków decyzją z [...] r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że odwołująca się nie ma przymiotu strony, ponieważ nie może wylegitymować się materialnoprawnym interesem w tej sprawie. Jako potencjalny nabywca przedmiotowej nieruchomości posiada ona jedynie interes faktyczny, który nie tworzy legitymacji procesowej. Stroną w tej sprawie jest jedynie właściciel i użytkownik tej nieruchomości, zaś odwołującej się decyzja została przesłana tylko do wiadomości.

W skardze do NSA B. J. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji jako dotkniętych wadą nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, że organy naruszyły art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością rolną, a zatem nie ma do niej zastosowania tryb wskazanym w powołanym wyżej przepisie. Ponadto zarzuciła organom obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 28 i 105 kpa.

W odpowiedzi na skargę Generalny Konserwator Zabytków wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że nie ma przepisu, który dawałby skarżącej roszczenie o przeniesienie przedmiotowej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepisy prawa materialnego.

Przede wszystkim należy podnieść, że organ odwoławczy naruszył wyrażoną w art. 28 kpa legitymację procesową strony w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny B. J. wynika z art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zresztą, nawet gdyby tak nie było, to i tak została ona wskazana w decyzji organu pierwszej instancji jako adresat rozstrzygnięcia. Tym samym w postępowaniu tym uznano ja za stronę. Jak to już wielokrotnie wyrażano w orzecznictwie NSA, każdy do kogo skierowano decyzję ma interes prawny w postępowaniu mającym na celu weryfikację tej decyzji.

Organ II instancji obowiązany do weryfikacji zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków należy uznać za naruszającą przepisy postępowania w stopniu uniemożliwiającym stronie obronę jej interesu. Natomiast decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej. Przedmiotem zaskarżonych decyzji jest nieruchomość rolna i zgodnie z art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie podlega ona reżimowi prawnemu określonemu w tej ustawie. Zaś w ustawie z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 ze zm.) nie ma odpowiednika art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc nie ma przepisu, który uprawniałby organ do wydania decyzji w tej sprawie.

Z kolei decyzja Generalnego Konserwatora Zabytków dotknięta jest również rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ten umarzając postępowanie odwoławcze sprawił, że decyzja organu I instancji, dotknięta wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stała się ostateczna.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.