Uzasadnienie
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiat [...] wniósł o uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa nieruchomości położonej we wsi B., oznaczonej jako działka nr [...]- i orzekającej nabycie w/w nieruchomości przez Powiat [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego, niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Wojewoda [...], działając na wniosek Starosty Powiatu [...] stwierdził – na zasadzie przepisu art. 60 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności zbudowanej nieruchomości, położonej we wsi B., oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] nr [...], w obrębie B., mającej powierzchnię [...] m kw., wykazanej w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...].
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w/w nieruchomość stanowiła w dniu 1 stycznia 1999 r. tj. w dniu wejścia w życie powołanej wyżej ustawy, własność Skarbu Państwa, pozostając we władaniu Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] i zajmowana była przez Wiejski Ośrodek Zdrowia w B. Zdaniem Wojewody stała się ona zatem z dniem 1 stycznia 1999 r. - na podstawie przepisu art. 60 ust. 1 cyt. ustawy - własnością Powiatu [...], natomiast majątek ruchomy Ośrodka, przekazany zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. w nieodpłatne użytkowanie samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej pod nazwą "Zespół Opieki Zdrowotnej" w [...] – na podstawie przepisu art. 47 ust. 3 powyższej ustawy – stał się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością tej jednostki.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Powiat [...] podnosząc, że w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które zostały przejęte przez gminy, powiaty i samorządy województw (Dz. U. Nr 65, poz. 659), przejął on z dniem 1 stycznia 1999 r. uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej, w skład którego, na podstawie zarządzenia nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Wojewody [...] weszło mienie dawnego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] wraz m. in. z nieruchomością stanowiącą poprzednio własność Skarbu Państwa a na której to nieruchomości znajdował się Wiejski Ośrodek Zdrowia w B. Odwołujący się wywodził, iż w tej sytuacji nastąpiło, na podstawie przepisu art. 26 w/w ustawy – pomimo faktu, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze wchodzącym w skład Powiatu [...] - przejęcie wszystkich jednostek ZOZ-u w [...] przez Powiat [...].
Rozpatrując sprawę w trybie instancji Minister Skarbu Państwa uwzględnił powyższe odwołanie i uchylając decyzję organu I instancji orzekł o komunalizacji przedmiotowego mienia na rzecz Powiatu [...].
W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że wspomnianym zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] dokonano przekształcenia Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Zgodnie zaś z § 2 tego zarządzenia nowopowstały Zakład przejął zadania i obowiązki a także mienie Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] (wykaz nieruchomości zawarty w załączniku do zarządzenia w skład których wchodzi Wiejski Ośrodek w B.).
Ponieważ zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...) mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego organ uznał, że jednostką taką jest Powiat [...]. Ta jednostka samorządu terytorialnego została bowiem wskazana w wydanym, na podstawie art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, powołanym wyżej rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. jako powiat właściwy do przejęcia uprawnień organu, który utworzył Samodzielny Zespół Opieki Zdrowotnej pod nazwą Zespół Opieki Zdrowotnej w [...].
Zauważono także, iż zgodnie z art. 47 ust. 3 cyt. ustawy przejęcie mienia SPZOZ przez jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły funkcje organów założycielskich, następuje w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Zatem organ stanął na stanowisku, że jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły z dniem 1 stycznia 1999 r. uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył SPZOZ nabyły z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie nieruchome Skarbu Państwa będące do tego dnia we władaniu zakładów opieki zdrowotnej.
Ponadto poniesiono też, iż zgodnie z art. 26 ust. 2 przedmiotowej ustawy przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego instytucji i jednostek organizacyjnych następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. i dzieje się tak również gdy jednostka ta lub instytucja obejmowała przed dniem 1 stycznia 19999 r. swym zasięgiem obszar, który po 1 stycznia 1999 r. obejmuje kilka jednostek samorządu terytorialnego.
W związku z tym zatem, że choć przedmiotowa nieruchomość położona była na obszarze Powiatu [...], ale znajdowała się na podstawie tytułu prawnego we władaniu w dniu 31 grudnia 19998 r. Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...], Minister Skarbu Państwa uznał, że w tym stanie faktycznym, uprawnioną jednostką samorządu terytorialnego do przejęcia mienia nieruchomego był Powiat [...].
Powyższa decyzja została zaskarżona do Sądu przez Powiat [...], który zarzucił jej naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną poprzez przyjęcie, iż właściwą jednostką samorządu terytorialnego, której mieniem z mocy tegoż przepisu stała się nieruchomość położona w B. oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 i § 2 poprzez wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy bez wyjaśnienia istotnych jej okoliczności i zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy te w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju uchybień, skarga – jako niezasadna – podlegała oddaleniu.
Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia przez Ministra Skarbu Państwa przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i w zasadzie nie był sporny. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła bowiem do dnia 1 stycznia 1999 r. własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej, przejmowanej z dniem1 stycznia 1999 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego. Problem sprowadzał się jedynie do ustalenia, która jednostka samorządu terytorialnego jest "właściwą" – w rozumieniu art. 60 ust. 1 cytowanej ustawy – do przejęcia przedmiotowego mienia. Czy był nią Powiat [...], na obszarze którego znajdowała się działka nr [...] położona w B., czy też był nią Powiat [...], który przejął - co było również bezsporne – funkcję organu założycielskiego, który utworzył Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...], w skład którego to Zakładu wszedł Wiejski Ośrodek Zdrowia w B., znajdujący się na w/w nieruchomości.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie należało podzielić stanowisko jakie zajął w tej sprawie Minister Skarbu Państwa. Za takim rozumieniem przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną przemawia przede wszystkim treść przepisu art. 26 ust. 2 tej ustawy, który stanowiąc, że przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego instytucji i jednostek organizacyjnych mających siedzibę na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego następuje również wtedy, gdy dotychczasowy obszar działania tych instytucji lub jednostek organizacyjnych obejmuje obszar więcej niż jednej jednostki samorządu terytorialnego, dopuszcza tego rodzaju sytuację, w której nieruchomość położona na obszarze jednej jednostki samorządowej należy jednak do innej jednostki samorządu terytorialnego.
Z tego powodu również przepis art. 47 ust. 2a w/w ustawy nie może być interpretowany w ten sposób, w jaki odczytał go skarżący, tj. że przepis ten nie odnosi się do mienia jednostki a jedynie reguluje przejęcie spraw związanych z uprawnieniami organu założycielskiego. Pogląd ten należy uznać za niezasadny również ze względu na treść przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.).
Zgodnie z jej przepisami regulującymi sposób gospodarowania mieniem przez Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, zakład ten gospodaruje wprawdzie samodzielnie przekazanym mu w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem Skarbu Państwa lub majątkiem komunalnym oraz majątkiem własnym, ale w stosunku do pewnych czynności zastrzeżone zostały szczególne uprawnienia dla organu założycielskiego.
W szczególności na podstawie przepisu art. 53a ust. 1 tej ustawy tego rodzaju organ może pozbawić zakład składników przydzielonego lub nabytego mienia w przypadku połączenia lub podziału albo przekształcenia zakładu a - po myśli przepisu art. 60 ust. 4b –organ ten podejmując uchwałę o likwidacji zakładu musi m. in. określić w niej sposób i tryb zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi zakładu oraz wskazać podmiot, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanej jednostki.
W związku z powyższym nie jest możliwe rozdzielanie i różnicowanie uprawnień organu założycielskiego na bliżej niesprecyzowane uprawnienia organu założycielskiego od uprawnień dotyczących mienia nieruchomego przydzielonego zakładowi. Organ założycielski – jak wspomniano ma zagwarantowane ustawowo – podejmowanie pewnych decyzji dotyczących mienia wspomnianego zakładu i rozdzielenie tych uprawnień jest sztuczne i nie znajduje uzasadnienia prawnego. W sytuacji, w której część zakładu opieki zdrowotnej znajduje się na obszarze innej jednostki samorządu terytorialnego niż jednostka na terenie której znajduje się jego siedziba, skomunalizowanie mienia nieruchomego na rzecz jednostki, na obszarze której mienie to jest wprawdzie położone, ale która to jednostka nie przejęła funkcji organu założycielskiego zakładu, mogłoby doprowadzić do tego, że organ założycielski zakładu nie mógłby wykonywać ustawowo przyznanych mu kompetencji, gdyż nie mógłby podejmować decyzji odnośnie gruntu (stanowiącego własność innej jednostki samorządu terytorialnego).
Z tych przyczyn Sąd uznał, że również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez Ministra Skarbu Państwa prawa materialnego nie był zasadny a zatem z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.