Uzasadnienie
I SA 3199/02
Dyrektor Oddziału Terenowego nr [...] w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] na podstawie art. 13 ust. 4 w związku z art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. – o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) stwierdził, że E.M. nie nabyła uprawnień do osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy w razie śmierci emeryta prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci członkowie rodziny. Z posiadanych dokumentów wynika, że porucznik w stanie spoczynku S.M. posiadał uprawnienia do emerytury wojskowej. Z odpisu aktu zgonu wynika, że S.M. – mąż E.M. zmarł w dniu [...] kwietnia 2001 r., a jego ostatnim miejscem zamieszkania była [...] ul. [...], natomiast miejscem zgonu m. [...]. Dołączony do sprawy wyciąg z akt ewidencji ludności wydany przez Urząd Gminy [...] Wydział Ewidencji Ludności potwierdza wymeldowanie S.M. z pobytu stałego w dniu [...] marca 1992 r. Z dowodu osobistego serii [...]wydanego przez Kierownika WSA Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r. jednoznacznie wynika, że w dniu śmierci męża E.M. zameldowana była na pobyt stały w [...] przy ul. [...].
Dyrektor Oddziału Rejonowego w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E.M. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] w [...] z dnia [...] marca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł ponadto, że w świetle przepisu art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ponieważ S.M. wymeldował się z kwatery przy ul. [...] w [...], to nie zamierzał w niej nadal przebywać na stałe. W tej sytuacji wobec niespełnienia łącznie dwóch przesłanek określonych w art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił zbrojnych RP zasadnym jest uznanie, że E.M. nie nabyła uprawnień do osobnej kwatery stałej.
Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.M., podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. W zajmowanym mieszkaniu zamieszkuje od momentu jego przyznania i przeżyła w nim wraz z mężem 49 lat. Mąż jej nigdy nie zrzekł się uprawnień do kwatery i jego sprawy życiowe ześrodkowane były w mieszkaniu przy ul. [..]. Z mieszkania wymeldował się jedynie dlatego, żeby zmniejszyć płatności za komorne i mieć więcej pieniędzy na leki, które były mu konieczne do życia. Często przebywał na działce letniskowej, bowiem przebywając tam miał lepsze samopoczucie, niż w mieszkaniu na 17 piętrze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego – podlegała – w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art.1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3§ 1 i § 2 pkt 1 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.
Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 powołanej ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, iż może uwzględnić z urzędu inne zarzuty, niż zawarte w skardze i w tym przedmiocie orzec.
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Orzekające w sprawie organy skupiły się na treści art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który uzależnia nabycie przez małżonka zmarłego żołnierza prawa do kwatery od wspólnego zamieszkiwania w kwaterze w dniu jego śmierci. Istotnie taki warunek przewidywał ten przepis w dniu orzekania przez organ pierwszej i drugiej instancji. W sprawie tej jednak z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, nie zostały ocenione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Oznacza to, że organy nie rozpatrzyły i nie oceniły całego materiału dowodowego.
Organy skoncentrowały się na sprawie zameldowania, natomiast nie ustosunkowały się do przesłanki zamieszkiwania, która wynika z cytowanej ustawy. Skarżąca podnosiła w swoich wystąpieniach, że cały czas zamieszkiwała wspólnie z mężem.
W aktach sprawy nadesłanych Sądowi znajduje się pismo Szefostwa Służby Zasobów Mieszkaniowych Garnizonu [...] z dnia [...] lutego 1993 r., z którego wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 1983 r. została przydzielona kwatera stała S.M. wraz z żoną i dwojgiem dzieci. S.M. w dniu [...] kwietnia 1992 r. wymeldował się z pobytu stałego z wyżej wymienionej kwatery, ale nie zrzekł się do niej uprawnień.
Zamieszkiwanie w danym lokalu oznacza, że interesy życiowe danej osoby, w tym przypadku S.M. na trwałe związane były z danym lokalem, choćby nawet przez czas dłuższy w lokalu tym nie zamieszkiwał z różnych przyczyn życiowych. Zadaniem organów orzekających jest więc ustalenie w postępowaniu dowodowym, czy S.M. – mimo, że okresowo w lokalu nie mieszkał – wiązał z nim w sposób trwały swoje interesy życiowe. Należy zauważyć, że wpis w dowodzie osobistym o zameldowaniu w danym lokalu rodzi jedynie domniemanie, że dana osoba mieszka pod wskazanym adresem i że ma ona uprawnienia do przebywania w danym lokalu. Zameldowanie jest bowiem czynnością materialno-techniczną mającą charakter deklaratoryjny. Opuszczenie lokalu może dokonać się jako jego faktyczne opuszczenie, lecz bez zamiaru stałości, co nie może być podstawą do uznania, że skarżąca nie zamieszkiwała wraz z mężem. Okoliczność, że S.M. wymeldował się z lokalu nie jest podstawą do twierdzenia, że w nim nie zamieszkiwał, co wielokrotnie podkreślała skarżąca, wyjaśniając powody takiego zachowania.
Organ winien szczegółowo rozważyć wszystkie okoliczności związane z zamieszkiwaniem i nie utożsamiać pojęcia " zamieszkiwania" z "zameldowaniem".
Przedstawione braki postępowania uzasadniają uchylenie wydanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.