Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 14 marca 1990 r., I SA 34/90

Tezy

W przypadku rozwiązania umowy wieczystego użytkowania i ponownego przeznaczenia działki do oddania w użytkowanie wieczyste organ obowiązany jest stosować wszelkie zasady postępowania, przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. nr 47 poz. 239/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Lidii i Zdzisława małżonków P. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 17 października 1989 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki budowlanej.

Uzasadnienie

Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia 17 października 1989 r. nr GG.III.053K-0-997/89 utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w E. z dnia 11 lipca 1989 r. nr G.VI-8224/6/30/88/89, stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki gruntami Urzędu Miejskiego w E. z dnia 27 czerwca 1986 r. nr G-S/II/8224-227/87 o oddaniu Lidii i Zdzisławowi małżonkom P. w użytkowanie wieczyste działki budowlanej nr 179 o powierzchni 603 m2, położonej w E. przy ul. S. nr 66a. W uzasadnieniu decyzji Ministra podano, że na podstawie wymienionej decyzji organu stopnia podstawowego działka przeznaczona została pod zabudowę domem jednorodzinnym i został sporządzony akt notarialny nr Rp A 772/1986 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpiła Lucyna Sz., która ubiega się o przydział wymienionej wyżej działki. Organ stopnia wojewódzkiego nie uwzględnił tego wniosku, motywując to tym, że plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego osiedla, na którym znajduje się działka nr 179, został opracowany dla spółdzielczego Zrzeszenia Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym w E. i działkę przydzielono członkowi tego Zrzeszenia. Od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu stopnia podstawowego Lucyna Sz. odwołała się do Ministra. Na skutek tego odwołania zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ stopnia wojewódzkiego decyzją z dnia 11 lipca 1989 r. nr G.VI.-8224/6/30/88/89 stwierdził z urzędu nieważność powołanej wyżej decyzji organu stopnia podstawowego, podając w uzasadnieniu, że sporna działka, przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste, nie została wykazana do oddania w użytkowanie wieczyste drogą obwieszczenia, przez co naruszono przepisy par. 20-25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. nr 47 poz. 239/. Od tej decyzji odwołali się małżonkowie P., wnosząc o jej uchylenie, ponieważ zgromadzili już materiały budowlane. Zdaniem Ministra brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, gdyż kwestionowana w odwołaniu decyzja jest prawidłowa. Pominięcie bowiem przez organ stopnia podstawowego trybu postępowania wynikającego z powołanego wyżej rozporządzenia stanowi rażące naruszenie prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ i słusznie organ stopnia wojewódzkiego stwierdził z urzędu nieważność decyzji organu stopnia podstawowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lidia i Zdzisław małżonkowie P. wnoszą o uchylenie decyzji Ministra i Umorzenie postępowania, w tej sprawie, bowiem w dniu 25 lipca 1986 r. została zawarta z nimi umowa wieczystego użytkowania w formie aktu notarialnego i otrzymali pozwolenie na budowę, a także przedłużono im termin rozpoczęcia budowy. Skarżący ponadto podnoszą, iż decyzja Ministra jest dla nich krzywdząca, gdyż naraża ich na kilkunastomilionowe straty.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy czym Minister wyjaśnia, że stwierdzenie nieważności decyzji stwarza możliwość prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy o oddanie działki w użytkowanie wieczyste z zachowaniem trybu przewidzianego przepisami prawa.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Organ administracji państwowej stopnia podstawowego, oddając w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 22 poz. 99/, jest obowiązany stosować tryb postępowania przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. nr 47 poz. 239/.

Przepis par. 20 ust. 1 tego rozporządzenia wymaga, by działka budowlana, przewidziana do oddania w użytkowanie wieczyste, była ujęta w wykazie ustalonym w tym celu przez terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego. Wykaz taki organ podaje do wiadomości osób zainteresowanych w drodze obwieszczeń wywieszonych w siedzibie organu na okres co najmniej 6 tygodni /par. 21 ust. 1 tego rozporządzenia/.

W rozpoznawanej sprawie powyższy tryb postępowania nie został zachowany, gdyż jak wynika z pisma Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w E. z dnia 28 czerwca 1989 r. nr G-S/ii/8224/89, adresowanego do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w E. /brak numeracji kart/, organ stopnia podstawowego uznał, iż "z żadnego przepisu nie wynika, że po zrezygnowaniu pierwszego wieczystego użytkownika należy nieruchomość wystawić do sprzedaży". W cytowanym piśmie organ jednocześnie wyjaśnił, że sporna działka "została umieszczona na wykazie nr 3/93 pod poz. 25 zatwierdzonym decyzją nr 18/83 Prezydenta Miasta E. z dnia 2 maja 1983 r.". Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika ponadto, że po umieszczeniu spornej działki w wykazie wydaną następnie decyzją z dnia 11 sierpnia 1983 r. organ I instancji zadysponował działką na rzecz Katarzyny i Jarosława małżonków K. Umowa użytkowania jednak została z nimi rozwiązana aktem notarialnym z dnia 13 czerwca 1986 r.

Przy ponownym oddawaniu tej działki w użytkowanie wieczyste organ obowiązany był stosować wszelkie zasady postępowania przewidziane w powołanych wyżej przepisach rozporządzenia Rady Ministrów. Wydanie decyzji z pominięciem tego trybu stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i z mocy art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa wywołuje nieważność decyzji oddającej w użytkowanie wieczyste omawianą działkę.

Zaskarżona decyzja zatem, jak i poprzedzająca ją decyzja organu stopnia wojewódzkiego nie naruszają prawa, a tylko w tym zakresie sąd administracyjny jest właściwy do ich oceny /art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 Kpa/. Zarzuty podniesione w skardze sprowadzają się do kwestii słuszności, których sąd nie bierze pod uwagę. Z tych względów - na podstawie art. 207 par. 5 Kpa - skarga podlega oddaleniu.