Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 7 marca 1997 r., I SA 35/96

Tezy

Społeczna Komisja Rewindykacyjna jest organem równorzędnym z urzędem centralnym pod względem jej statusu w postępowaniu administracyjnym, co wywołuje konieczność skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy /art. 127 par. 3 Kpa/ przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie wydane przez Komisję /art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników (...) w P. na orzeczenie Społecznej Komisji Rewindykacyjnej z dnia 6 października 1995 r. w przedmiocie zwrotu majątku związkowego.

Uzasadnienie

Stosownie do art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, obowiązującej od dnia 1 października 1995 r., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, wyczerpanie zaś środków odwoławczych oznacza sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy przewidzianą w ustawie.

W uchwale z dnia 9 grudnia 1996 r. OPS 4/96, podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśniono, że "W sprawie, w której naczelny organ administracji państwowej wydaje decyzję w pierwszej instancji w postępowaniu określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego można wnieść, stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. (...), po wyczerpaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, określonego w art. 127 par. 3 Kpa".

Społeczna Komisja Rewindykacyjna, prowadząca postępowanie o zwrot majątku na podstawie ustawy z dnia 25 października 1990 r. o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w wyniku wprowadzenia stanu wojennego /Dz.U. 1991 nr 4 poz. 17 ze zm./, rozstrzyga sprawę wydając orzeczenie mające moc decyzji administracyjnej, które jest ostateczne i podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego /art. 7 ust. 1 i 3 tej ustawy/, przy czym w sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się wprost przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Postępowanie przed Komisją na charakter jednoinstancyjny, podobnie jak postępowanie przed naczelnym organem administracji państwowej czy też urzędem centralnym lub innym organem równorzędnym /art. 127 par. 3 w związku z art. 5 par. 2 pkt 4 Kpa/. Komisja działa przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej /art. 5 ust. 1 ustawy/.

Szczególne usytuowanie Komisji w połączeniu z jednoinstancyjnym charakterem postępowania i zrównanie wydawanych przez nią orzeczeń z decyzjami administracyjnymi, wreszcie bezpośrednie odesłanie do kodeksu postępowania administracyjnego we wszelkich sprawach nie uregulowanych w cytowanej ustawie o zwrocie majątku, pozwala uznać Komisję za organ równorzędny z urzędem centralnym pod względem jej statusu w postępowaniu administracyjnym, co wywołuje konieczność skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wniesieniem skargi na wydane przez nią orzeczenie.

W tym stanie rzeczy postanowiono jak wyżej na mocy art. 27 ust. 2 powyższej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, odrzucając skargę wniesioną bez zachowania ustawowego warunku.

Niedopuszczalności skargi nie można uchylić powołując art. 112 Kpa, który - w świetle art. 59 ustawy o NSA - nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowym, natomiast powinien znaleźć zastosowanie w postępowaniu przed Komisją, jeżeli strona skarżąca wystąpi o przywrócenie terminu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na fakt, że nie została właściwe pouczona o warunkach wniesienia skargi.