Wyrok WSA w Warszawie z 29 września 2004 r., I SA 431/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 29 września 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2002 r., nr [...], 2) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. B. 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędziowie WSA Krystyna Kleiber, WSA Elżbieta Sobielarska (spr.)
Katarzyna Babik protokolant

Uzasadnienie

I SA 431/03

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].01.2003r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2002r. Nr znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...].08.1982r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem w części dotyczącej nieruchomości A. B. położonej we wsi G. oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m²

W uzasadnieniu podniesiono, co następuje:

Decyzją Naczelnika Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1982 r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 10, póz. 64 z 1974 r.) nieruchomość położona we wsi G. oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na budowę kopalni "[...]". Jednocześnie ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Decyzją z dnia [...].10.2002r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1982 r. w części dotyczącej wywłaszczenia powyższej nieruchomości, stanowiącej byłą własność A. B

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu odwołania od wymienionej decyzji oraz całości akt sprawy stwierdził, co następuje:

Jak wynika z akt sprawy w przeprowadzonym przez Wojewodę [...] postępowaniu nadzorczym, pomimo braku oryginalnych akt sprawy wywłaszczeniowej, organ wojewódzki zrealizował wynikający z art. 77 § 1 KPA obowiązek zebrania materiału dowodowego.

Próby odnalezienia całości akt wywłaszczeniowych nie przyniosły rezultatu, w sprawie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 86 KPA, w konsekwencji, czego organ nadzoru przeprowadził rozprawę administracyjną oraz przesłuchał świadków S. C. i J. G. Ponadto w aktach znajdują się oświadczenia byłego dyrektora K. w K. i byłego Naczelnika Gminy w G. Organ nadzoru badając kwestionowane orzeczenie nie stwierdził naruszeń prawa, gdyż w szczególności brak jest podstaw do twierdzenia, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości oraz ustalenie odszkodowania dokonane zostało wbrew przepisom ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe zgodnie z treścią art. 3 ust. 1-2 ustawy wywłaszczeniowej za podstawę wywłaszczenia uznał niezbędność nieruchomości na cel użyteczności publicznej budowę kopalni "[...]" w G., której lokalizacja szczegółowa została ustalona decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...] maja 1980 r., Nr [...]. Skoro ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpiło w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy ds. wywłaszczeń, to także w tym zakresie nie można uznać, że postępowanie organu wywłaszczeniowego rażąco naruszało prawo.

Organ orzekający w trybie art. 156 § 1 Kpa zobowiązany jest wykazać, że badana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wskazując przepis rażąco naruszony i ocenę, dlaczego to naruszenie ma taki charakter.

W przedmiotowej sprawie nie można jednak uznać, aby organ orzekający o wywłaszczeniu nieruchomość! dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badana decyzja naruszała pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 KPA,

A. B. wniósł na powyższą decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dopuścił się w tej decyzji szeregu niedopatrzeń urzędowych w stosunku do decyzji Wojewody [...], która jest całkowicie oparta na fałszywych dokumentach dotyczących wywłaszczenia działek skarżącego na G. "[...]". Skarżący stwierdził, że Wojewoda oparł się na dowodach z zeznań "fałszywych świadków". Podał, że nie był zawiadomiony o wywłaszczeniu i nie otrzymał z tego tytułu odszkodowania. Domagał się przyznania odszkodowania za pozbawienie prawa użytkowanie gruntu przez okres 20 lat i za poniesioną rzeczywistą szkodę poprzez dewastację gruntu.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzuty w niej zawarte stanowią jedynie polemikę z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji uznać należało skargę za uzasadnioną i uchylić obydwie decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym. Zebrany w tym postępowaniu materiał dowodowy nie dawał podstaw do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej kwestionowanej przez skarżących. Organy dysponowały niezwykle skąpym materiałem dokumentacyjnym w świetle czynności podejmowanych w celu odnalezienia akt wywłaszczeniowych, nie można podzielić poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, iż organ wojewódzki zrealizował wynikający z art. 77 § 1 KPA obowiązek zebrania materiału dowodowego. Zebrane w postępowaniu nadzorczym dowody w postaci zeznań świadków i znajdujących się w aktach oświadczeń nie są wystarczające, by można było uznać, że postępowanie wywłaszczeniowe było zgodne z prawem. Zauważyć trzeba, iż świadkowie S. C. i J. G. zeznali m.in., że byli pracownikami kopalni, nie zajmowali się sprawami wywłaszczenia, "tym etapem" zajmowała się Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K. Zeznania te w niewielkim stopniu mogły się, więc przyczynić do wyjaśnienia okoliczności sprawy, zaś oświadczenia znajdujące się w aktach nie mogą być w świetle art. 75 § 2 kpa dowodem w sprawie. Postępowanie przeprowadzone przez organy w sprawie niniejszej narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć należy, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem organ orzekający w postępowaniu nadzorczym obowiązany jest wyjaśnić wszelkie okoliczności mogące mieć znaczenie przy ocenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Gdy postępowanie to dotyczy decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz.

64. należy m.in. poczynić ustalenia czy wywłaszczenie nieruchomości było niezbędne dla realizacji celu wywłaszczenia, czy prawidłowo przeprowadzono rokowania dotyczące dobrowolnego zbycia nieruchomości oraz czy zgodnie z przepisami tej ustawy ustalono wysokość odszkodowania.

Wskazane wcześniej uchybienia przepisom postępowania skutkowały uchyleniem obydwu decyzji wydawanych w postępowaniu nadzorczym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit, c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pozostałym zakresie orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 152 powołanej ustawy.