Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 września 2002 r., I SA 470/01

Sprawa

sprawy ze skargi Bogusławy i Tadeusza małżonków K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 29 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie zaległych zobowiązań z tytułu użytkowania wieczystego - oddala skargę.

Teza

Spory wiążące się z zaległymi opłatami za użytkowanie wieczyste i odsetkami od tych opłat, powstałymi po dniu 1 stycznia 1998 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/ są rozstrzygane na drodze postępowania cywilnoprawnego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania Bogusławy i Tadeusza małżonkowie K. od decyzji Wojewody M. z dnia 13.11.2000 r. (...) odmawiającej rozłożenia na raty zaległych zobowiązań na rzecz Skarbu Państwa z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w U.-G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 150/37 o pow. 0,68 ha oraz umorzenia odsetek od tych należności - na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody M. W uzasadnieniu decyzji podano, że Wojewoda M. działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/ odmówił - z uwagi na brak podstaw prawnych - rozłożenia na raty zaległych zobowiązań na rzecz Skarbu Państwa z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu raz umorzenia odsetek od tych nieruchomości.

W postępowaniu odwoławczym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził w oparciu o zebrany materiał dokumentacyjny, że Bogusława i Tadeusz małżonkowie K. byli użytkownikami wieczystymi gruntu Skarbu Państwa, położonego w U.-G., obejmującego działkę nr 150/7 o pow. 0,68 ha na podstawie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu /aktem notarialnym Nr Rep. A.4613/92 z dnia 14.12.1992 r/.

Z akt sprawy wynika także - podkreśla organ odwoławczy - że Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją (...) z dnia 28.10.1997 r. na podstawie art. 40 ust. 3 i art. 43a ust. 1-4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości, podając nową jej wysokość. Natomiast decyzją (...) z dnia 12.05.1998 r. działając na podstawie art. 2 ust. 2 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. organ ten orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, ustalając opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 72,85 zł która skarżąca uiścili.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa utrzymując skarżoną decyzję w postępowaniu administracyjnym powołał się na treść art. 219 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i podkreślił, że należność, o której obniżenie i umorzenie odsetek występują Bogusława i Tadeusz K. /wynosząca 2.428,48 zł/ dotyczy opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu za rok 1998. Zaległość ta powstała zatem po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. po dniu 1.01.1998 r. W związku z tym słusznie organ pierwszej instancji rozstrzygnął o braku podstaw prawnych do rozłożenia na raty /lub umorzenia zaległości/ w oparciu o art. 219 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy dodatkowo zauważa, że w przedmiotowej sprawie za należną uznano całą kwotę opłaty rocznej za 1998 r., gdy tymczasem, prawo użytkowania wieczystego przekształcone zostało decyzją z dnia 12.05.1998 r. (...) na wniosek Bogusławy i Tadeusza małżonków K. w prawo własności. Wynika z tego, iż prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w roku 1998 trwało przez niecałe 5 miesięcy. Jest to jednak odrębne postępowanie na drodze cywilnoprawnej.

Powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Bogusława i Tadeusz K. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wymienieni zarzucają, iż użytkowali wieczyście nieruchomość jedynie przez okres 5 miesięcy i nie powinni płacić, tak jak za cały okres roczny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał skargę i wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest wynikiem nieporozumienia powstałego w toku wszczętego postępowania na wniosek skarżących, którzy po przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej, wnieśli do Wojewody M. o "umorzenie odsetek i obniżenie podatku" - m. innymi wskazując na wysokość kwoty 2.880 zł, która dotyczyła opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości za rok 1998. Jak to określono również w piśmie wyjaśniającym Starosty Powiatowego w G. z dnia 23.10.2000 r. w odpowiedzi na wątpliwości Wojewody, żądanie skarżących dotyczyło "nabycia prawa użytkowania wieczystego" i "stanu zaległych zobowiązań z tytułu użytkowania wieczystego oraz wysokości odsetek, z rozbiciem na poszczególne lata", a także braku podstaw w świetle art. 219 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zaskarżona decyzja w istocie nie narusza prawa. Skarżący kwestionowali wysokość opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości za rok 1998. W drodze decyzji administracyjnej możliwe jest zaś rozłożenie na raty oraz umorzenie odsetek wyłącznie zaległych w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i umorzenie odsetek od tych należności /art. 219/. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym można dochodzić rozłożenia zaległości umorzenia odsetek z tego tytułu wyłącznie powstałych przed datą 1 stycznia 1998 r. Zasadnie zatem organ wyjaśnił w decyzji /aczkolwiek można mieć zastrzeżenia co do właściwego rozstrzygnięcia o odmowie uwzględnienia żądania, a nie umorzenia postępowania administracyjnego - sprawa dotyczyła bowiem opłat i odsetek po 1 stycznia 1998 r./, że w świetle przepisów cyt. ustawy, w szczególności art. 219, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania co do zaległych opłat, tj. powstałych przed 1.01.1998 r. Natomiast spory wiążące się z opłatami i odsetkami powstałymi po tej są rozstrzygane na drodze postępowania cywilnoprawnego.

Stwierdzona przez Sąd wadliwość co do sprecyzowania przedmiotu skargi, z uwagi na treść art. 219 cyt. ustawy nie miała w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak wyroku.