Uzasadnienie
I SA 547/03
Zaskarżoną decyzją nr. [...] z dnia [...] stycznia 2003r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia[...] września 2002r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1992r. nr [...] wydaną na podstawie art.18 ust.1w związku z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu K. jako działka nr [...], o pow[...] m², opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr[...] i uregulowanej w księdze wieczystej KW [...].
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2002r (data w nagłówku pisma) A. P. wnosił o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] zarzucając jej rażące naruszenie prawa poprzez skomunalizowanie nieruchomości w oparciu o dane z nie zatwierdzonego operatu technicznego.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Uznał on, że A. P. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż nie wykazał on, że skomunalizowana nieruchomość stanowi jego własność i tym samym nie podlega komunalizacji. Zarówno w dniu komunalizacji jak i obecnie jest on tylko współużytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. Minister stwierdził też, że
I SA 547/03 komunalizacja przedmiotowej nieruchomości nastąpiła prawidłowo, albowiem w dniu 27 maja 1990r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa.
Nie zgadzając się z tą decyzją A. P. pismem z dnia [...] października 2002r. wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc fakt, że jako współużytkownik wieczysty tej nieruchomości ma interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992r. Nr [...]. Swój interes prawny uzasadniał tym, że z w/w decyzji wynikają dla niego niekorzystne obowiązki o charakterze prawnym, albowiem obecny właściciel zwiększył wysokość opłat za wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2002r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992r. nr [...].
Minister podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Komunalizacja dotyczy wyłącznie prawa własności wobec tego stronami postępowania są Skarb Państwa i właściwa gmina. Nie naruszona ona praw skarżącego jako współużytkownika wieczystego nieruchomości, gdyż Gmina przejęła własność nieruchomości wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich, co wynika wprost z art.9 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że organ powinien go uznać jako stronę postępowania, gdyż ma interes prawny odnośnie skomunalizowanej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
I SA 547/03 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 3 § i § 2 oraz art.134 §1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na rozpoznawaniu skarg m. in. na decyzje administracyjne, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe zatem oznacza, że Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Skarżący nigdy nie twierdził że służy mu lub służyło, prawo własności do przedmiotowej nieruchomości, a wręcz przeciwnie zawsze podnosił, że jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości. Nie kwestionował też faktu, że w dniu 27 maja 1990r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Komunalizacja gruntów państwowych, przeprowadzona w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) dotyczy stosunków własności pomiędzy Skarbem Państwa a gminami. Z istoty swojej nie dotyka bezpośrednio ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomość, a także użytkowania wieczystego. Ponieważ komunalizacja dotyczy wyłącznie prawa własności, podmioty praw obciążających nie mogą,co do zasady,być uznane za strony postępowania komunalizacyjnego. Stroną - jak to określa art. 28 kpa, jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma matrialnoprawny
I SA 547/03 interes uczestniczenia w tej sprawie, co dopiero daje jej legitymację strony.
Ponieważ postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy bezpośrednio praw lub obowiązków użytkowników wieczystych, zatem nie narusza w niczym praw A. P. Prawa i obowiązki związane z użytkowaniem wieczystym komunalizowanych nieruchomości przechodzą ze Skarbu Państwa na gminy – zgodnie z art.9 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990r. Fakt podniesienia opłat za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości przez obecnego właściciela - Gminę Miejską W. – nie stanowi o tym,że skarżący ma interes prawny – ma on tylko interes faktyczny (materialny).
W związku a tym, że A. P. nie posiada przymiotu strony, to nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r odpowiada prawu, dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisu art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.