Uzasadnienie
Powołując jako podstawę prawną art. 18 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją nr (...) z dnia 22 grudnia 1994 r.:
1/ uchyliła w całości decyzję Wojewody (...) z dnia 30 września 1994 r. w sprawie uchylenia decyzji tego Wojewody z dnia 18 grudnia 1991 r. nr GKG.III.7228-8198/91, stwierdzającej nabycie przez Miasto K. nieodpłatnie z mocy prawa mienia państwowego należącego do Państwowego Przedszkola nr 4 oraz nabycie przez Miasto z mocy prawa nieodpłatnie mienia ruchomego należącego do Przedszkola i odmowy stwierdzenia nabycia mienia stanowiącego budynek wraz z wyposażeniem, 2/ odmówiła uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia 18 grudnia 1991 r. nr GKG.III.7228-8198/91, którą Wojewoda stwierdził nabycie przez Miasto K. z mocy prawa nieodpłatnie mienia ogólnonarodowego /państwowego/ należącego do Przedszkola nr 4 w K., opisanego w karcie inwentaryzacyjnej nr 4, stanowiącej integralną cześć decyzji komunalizacyjnej. W skład wymienionego tam mienia wchodził budynek Przedszkola, dźwigi, kotły, środki trwałe /wyposażenie Przedszkola/ i środki pieniężne.
W uzasadnieniu decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej podniesiono, że w dniu 30 marca 1993 r. Wójt Gminy K. i Spółdzielnia Kółek Rolniczych w K. wystąpiły do Wojewody (...) o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją z dnia 18 grudnia 1991 r., a do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej - z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Jako podstawę wniosków podali, że budynek Przedszkola nr 4 znajduje się na nieruchomości stanowiącej własność Spółdzielni Kółek Rolniczych w K., której własność umową notarialną z dnia 20 lutego 1993 r. Spółdzielnia przeniosła na Gminę K. Postanowieniem nr GKG.III.7228-8198/91 z dnia 28 czerwca 1993 r. Wojewoda (...) - na żądanie wymienionych wyżej jednostek - wznowił postępowanie komunalizacyjne, w wyniku czego dokonał korekt decyzji komunalizacyjnej, polegających na wyłączeniu z komunalizacji budynku, w których urządzone jest Przedszkole nr 4. Pierwsza wydana w tej materii decyzja z dnia 7 grudnia 1993 r. została uchylona przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w dniu 3 marca 1994 r. z powodu niejasności terminologicznych w określeniu komunalizowanego mienia. Druga natomiast /z dnia 30 września 1994 r./ jest przedmiotem zaskarżonej obecnie decyzji. Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, jedyną przesłanką, która może mieć zastosowanie w sprawie, jest to, że Spółdzielnia Kółek Rolniczych w K. - bez jej winy - nie brała udziału w postępowaniu komunalizacyjnym /art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa/. Inne sytuacje, określone w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, nie wchodzą w rachubę w okolicznościach sprawy. Komisja jednak doszła do wniosku, że żądanie wznowienia postępowania zostało złożone przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych z naruszeniem terminu określonego w art. 148 par. 2 Kpa, gdyż o decyzji komunalizacyjnej dowiedziała się ona w dniu 21 listopada 1992 r., kiedy otrzymała pismo Burmistrza Miasta K. Z tych powodów brak jest podstaw do uchylenia decyzji komunalizacyjnej, a usunięcie jej wadliwości może nastąpić w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Spółdzielnia Kółek Rolniczych w K. podniosła w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem procesowym złożonym na rozprawie sądowej w dniu 27 czerwca 1996 r., zarzuty rażącego naruszenia art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa przez ocenę, że nie zachowała terminu złożenia podania o wznowienie postępowania, oraz rażącego naruszenia prawa przez przyjęcie, że w sprawie nie występują inne podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie odwołania Burmistrza Miasta K., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnioski swe uzasadniła tym, że o treści decyzji komunalizacyjnej dowiedziała się dopiero w dniu 22 marca 1993 r., kiedy na jej wniosek doręczono jej odpis decyzji. Wprawdzie w listopadzie 1992 r. otrzymała pismo Burmistrza Miasta K., w którym zawarta była informacja o decyzji komunalizacyjnej, ale była ona tak niewiarygodna, że bez zapoznania się z treścią decyzji nie można było przyjąć, iż doszło do jej wydania. Komunalizacja budynku znajdującego się na gruncie stanowiącym własność Spółdzielni naruszała zasady prawa cywilnego, a oferta nabycia go przez Miasto K., z równoczesnym powoływaniem się na art. 231 par. 1 Kc, nie uzasadniały przyjęcia przez Spółdzielnię do wiadomości faktu, że decyzja opisana w piśmie pozbawia ją własności budowli. Jako nowe istotne dla sprawy okoliczności uzasadniające wznowienie, o jakich mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, skarżąca Spółdzielnia wskazała, że Wojewoda nie znał kwestii dotyczących finansowania inwestycji oraz faktu, że Spółdzielnia jest właścicielem gruntu, na którym wzniesiono na jej potrzeby sporny budynek.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów przekazanego mu przez Komisję wniosku Spółdzielni Kółek Rolniczych w K. z dnia 30 marca 1993 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia 18 grudnia 1991 r. Komisja podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji o braku podstaw do wznowienia postępowania komunalizacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak trafnie zauważyła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa /niestety dopiero w toku ponownego rozpoznawania sprawy/, podstawowe w sprawie zagadnienie sprowadza się do kwestii, czy domagając się wznowienia postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją Wojewody (...) z dnia 18 grudnia 1991 r., strona skarżąca zachowała termin, o jakim mowa w art. 148 par. 2 Kpa. Trafnie również Komisja stwierdziła, że w świetle zebranego materiału dowodowego termin ten został przekroczony, gdyż o powyższej decyzji skarżąca dowiedziała się w listopadzie 1992 r., a nie w dniu 30 marca 1993 r.
Jest w sprawie bezsporne, że pismem z dnia 19 października 1992 r. Burmistrz Miasta K. poinformował Spółdzielnię Kółek Rolniczych w K. o uchwale Rady Miejskiej w sprawie nabycia nieruchomości położonej w K. przy ul. T., zabudowanej budynkiem zajmowanym przez przedszkole. W piśmie wyjaśnił, że działka stanowi własność stowarzyszenia pod nazwą Kółko Rolnicze w K.-B., "zaś budynek Przedszkola znajdujący się na tej działce zgodnie z decyzją komunalizacyjną Wojewody (...) nr GKG.III. 7228-8198/91 z dnia 18.12.1991 r. stanowi własność Gminy Miejskiej K.". Na zakończenie dodał, że w przypadku negatywnej odpowiedzi Urząd Miejski będzie zmuszony podjąć działania w trybie art. 231 par. 1 kodeksu cywilnego.
Z powyższego pisma, które - jak strona skarżąca przyznaje - otrzymała ona w listopadzie 1992 r., wynika ponad wszelką wątpliwość, że z chwilą jego otrzymania skarżąca Spółdzielnia powzięła wiadomość o skomunalizowaniu budynku położonego na jej działce. Okoliczność, że tego rodzaju informację uznała za nieprawdopodobną, nie ma wpływu na ustalenie daty dowiedzenia się o wydaniu decyzji kończącej postępowanie administracyjne, w którym bez swej winy nie brała udziału. Mając zresztą zastrzeżenia co do wiarygodności tej informacji, mogła już wówczas sprawdzić zawarte w piśmie dane, żądając doręczenia decyzji, jak to zrobiła w marca 1993 r.
Warto zauważyć, że informację o takiej samej treści, jak wynika z pisma skarżącej z dnia 17 marca 1993 r., skierowanego do Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami w (...), uzyskała ona w toku rozprawy w Sądzie Wojewódzkim w (...) w dniu 9 marca 1993 r. i wtedy dopiero zażądała doręczenia jej odpisu decyzji komunalizacyjnej.
W świetle art. 148 par. 2 Kpa dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania bez znaczenia jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, a takim wymaganiom odpowiada wspomniane wyżej pismo Burmistrza Miasta K. z dnia 19 października 1992 r. Oprócz treści decyzji i nazwy organu, który ją wydał, przekazano skarżącej Spółdzielni również dane dotyczące numeru decyzji i daty jej wydania. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową art. 148 par. 2 Kpa okazał się bezzasadny.
Trafne jest stanowisko Komisji, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania komunalizacyjnego z urzędu na podstawie przesłanek, o jakich mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, przytoczonych w skardze. Wojewodzie (...) musiał być znany fakt, że działka, na której znajduje się budynek zajmowany na przedszkole, nie stanowi własności państwowej, skoro komunalizację ograniczył do budynku i jego wyposażenia. Okoliczność zaś, kto i z jakich środków finansował budowę tego obiektu, wobec późniejszej zamiany budynków i przekazania w 1975 r. obiektu przy ul. T. w K. Referatowi Oświaty i Wychowania Urzędu Miejskiego w K., trudno uznać za nową, istotną dla sprawy kwestię, zwłaszcza w świetle treści art. 47 Kc.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - oddalił skargę, uznawszy za nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania żądania skarżącej Spółdzielni dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.