Uzasadnienie
I SA 593/03
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], w której stwierdzono nieważność orzeczenia tego Kolegium z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...].
Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1953 r., nr [...] o odmowie przyznania J. iż. S., dotychczasowym właścicielom nieruchomości gruntowej nr hip. [...], położonej przy ul. [...] w W., prawa własności czasowej tej nieruchomości. Zdaniem Kolegium został rażąco naruszony art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 275), poprzez oparcie się przez organ pierwszej instancji na opracowywanym planie, a nie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 lipca 1948 r. złożonego przez J. T. i Z. S., o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul.[...], oznaczonej nr hip. [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] Burmistrza W. odmówił uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu podano, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu został złożony po terminie przewidzianym w dekrecie, wobec czego nie może być uwzględniony.
W dniu 13 sierpnia 2002 r. Kolegium zawiadomiło o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia, albowiem stwierdzono nim nieważność orzeczenia administracyjnego zgodnego z prawem.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] z powodu rażącego naruszenia prawa, to jest art. 7 ust. 1 i 2 cytowanego dekretu. W uzasadnieniu podano, że złożenie wniosku po terminie określonym w dekrecie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi wystarczający powód do podjęcia decyzji o odmowie jego uwzględnienia, niezależnie od innych podanych w uzasadnieniu przyczyn. Wobec tego bezzasadnie stwierdzono nieważność orzeczenia z dnia [...] lutego 1953 r. Prezydium Rady Narodowej W., albowiem odmowa przyznania prawa własności czasowej była uzasadniona i orzeczenie to nie naruszało w sposób rażący przepisów dekretu, to jest art. 7 ust.
- Tym samym decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] naruszała rażąco art. 7 ust. 1 i 2 cytowanego dekretu, gdyż wyeliminowano nią z obrotu prawnego orzeczenie zgodne z prawem.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Z. S. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, art. 8 oraz art. 16 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2002 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie przy czym należy stwierdzić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest obowiązek organu administracji publicznej zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, która to zasada określona jest w art. 10 § 1 kpa.
W rozpoznawanej sprawie organ naruszył powyższą zasadę co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania sądowego zostało ustalone, że uważana przez organ za stronę postępowania H. N. zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji już nie żyła, gdyż zmarła [...] października 1999 r. Ze złożonej do akt sądowych kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] maja 2000 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po H. N. nabyła w całości jej córka M. N., która winna być stroną postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją. Jednakże organ nie zawiadomił jej o żadnych czynnościach jak również nie doręczył jej żadnej decyzji zapadłej w postępowaniu nadzorczym.
Natomiast decyzje zapadłe w postępowaniu nadzorczym zostały doręczone E. i M. małżonkom B., którzy, jak to wynika z aktu notarialnego Rep. A nr[...], sporządzonego dnia [...] lipca 2001 r. w Kancelarii Notarialnej [...] w W., sprzedali T. i E. małżonkom G. lokal mieszkalny nr [...], położony w W. przy ul. [...] wraz ze związanym z lokalem udziałem w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu objętej przedmiotową decyzją. Tak więc w dacie wydania obu decyzji nadzorczych małżonkowie B. nie mieli już przymiotu strony albowiem nie przysługiwało im już żadne prawo do tej nieruchomości natomiast przymiot strony nabyli małżonkowie T. i E. G., którzy jednak nie byli traktowani przez organ jako strony tego postępowania.
Jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, stanowi to podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wystąpienie przesłanki wznowieniowej skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnych kończących postępowanie, którego dotyczy taka przesłanka, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru uaktualni listę stron tego postępowania i zapewni udział w tym postępowaniu wszystkim, których interesu prawnego dotyczy to postępowanie. Organ będzie miał na uwadze również i to, że już po zaskarżeniu decyzji do Sądu nastąpił dalszy obrót lokalami i związanymi z nimi udziałami w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości objętej kontrolowaną decyzją.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.