Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 26 września 1983 r., I SA 634/83

Teza

Z art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 Kpa wynika, że decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać istotę sprawy, nie może natomiast orzekać o przekazaniu sprawy organowi niższej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Estelli W. na decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 31 stycznia 1983 r. w przedmiocie sprzedaży budynku mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Leszczyńskiego, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 16 listopada 1981 r. nr ZGT-8225/Rej2/81 Naczelnik Miasta i Gminy w W. orzekł o sprzedaży Estelli W. budynku mieszkalnego w W. przy ul. 1 M. nr 31, składającego się z trzech izb mieszkalnych o kubaturze 289 m3.

Od tej decyzji wniosła odwołanie Władysława P., podnosząc, że nieruchomość ta powinna być jej sprzedana, gdyż przemawiają za tym jej warunki rodzinne i mieszkaniowe. Odwołanie złożyła również Bronisława A. Wojewoda Leszczyński, decyzją z dnia 7 stycznia 1982 r. nr GT-V-8225/21/81, rozpatrując jedynie odwołanie Bronisławy A., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 1982 r. nr GKM-l8225/15/82 wojewoda Leszczyński - na mocy art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Kpa - wznowił postępowanie w sprawie sprzedaży na rzecz Estelli W. nieruchomości zabudowanej w W. przy ul. 1 M. nr 31, gdyż w dniu 1 listopada 1981 r. Estella W. otrzymała z puli Prezydenta Miasta G. spółdzielczy lokal mieszkalny typu M-2 w G. przy ul. N. nr 5a m 5 do którego w dniu 9 grudnia 1981 r. nabyła własnościowe prawo do lokalu. Ponadto w postępowaniu odwoławczym bez własnej winy nie brała udziału Władysława P., ponieważ Urząd Miasta i Gminy w W. nie przekazał wniesionego przez nią odwołania.

Decyzją nr GT-8225/15/82 z dnia 7 września 1982 r. Wojewoda Leszczyński uchylił swoją decyzję z dnia 7 stycznia 1982 r. oraz decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia 16 listopada 1981 r. w sprawie sprzedaży Estelli W. nieruchomości zabudowanej w W. przy ul. 1 M. nr 31 i przekazał sprawę Naczelnikowi Miasta i Gminy w W. do ponownego rozpatrzenia sprzedaży na rzecz innych wnioskodawców, kwalifikujących się do nabycia tej nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że Estella W. przed otrzymaniem decyzji o sprzedaży nieruchomości w W. była w posiadaniu lokalu mieszkalnego w G. i nie zrezygnowała z tego lokalu na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, czym naruszyła przepis art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./.

Od tej decyzji odwołała się Estella W., a Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia 31 stycznia 1983 r. nr MGO/087-K-302/82 zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, podzielając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej odwołaniem decyzji.

Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Estella W., stwierdzając, że zrzeszenie się mieszkania na rzecz spółdzielni mieszkaniowej mogłoby nastąpić, gdyby skarżąca zamieszkała już w swojej nieruchomości w W., gdyż gdzieś musi mieszkać. Estella W. stwierdza też, że pominięto okoliczność, iż nieruchomość tę dostała jako rekompensatę za mienie pozostawione za granicą. Skarżąca kwestionuje też podstawę wznowienia postępowania, podnosząc, że Władysława P. odwołanie od decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w W. złożyła w biurze "Samopomocy Chłopskiej", co nie może być uznane za złożone we właściwym urzędzie.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska podtrzymał swoją decyzję, powtarzając argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa, bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, ale z mocy art. 206 Kpa nie jest związany granicami skargi. Artykuł 149 par. 1 Kpa stwierdza, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Artykuł 149 par. 2 Kpa brzmi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tak więc art. 149 par. 2 Kpa przewiduje, że decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygnąć istotę sprawy, nie może natomiast orzekać o przekazaniu sprawy organom niższej instancji do ponownego rozpatrzenia, jak uczynił to Wojewoda Leszczyński decyzją z dnia 7 września 1982 r. Wyżej omówiona teza wynika też w sposób jednoznaczny z treści art. 151 par. 1 Kpa. Stanowisko, że po wznowieniu postępowania organ administracji państwowej może wydać tylko decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji lub decyzję uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, zajmuje też Jerzy Służewski /Postępowanie administracyjne, Warszawa 1982, str. 140/ i Zbigniew Janowicz /Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Warszawa 1982, str. 226-27/. jest rzeczą oczywistą, że decyzja o przekazaniu do ponownego rozpatrzenia sprawy sprzedaży na rzecz innych wnioskodawców kwalifikujących się do nabycia przedmiotowej nieruchomości nie jest decyzją rozstrzygającą co do istoty sprawy. Tak więc decyzja Wojewody Leszczyńskiego i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja zapadły z obrazą art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa, zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody Leszczyńskiego należało uchylić. Dodać należy, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1983 r. III AZP 7/82, stwierdzająca, że od decyzji organu administracji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania sprawy nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Uchwała ta bowiem dotyczy spraw, w których podstawą uchylenia decyzji jest art. 138 par. 2 Kpa, jak to wynika z jej uzasadnienia, a nie dotyczy spraw, w których podstawą decyzji jest art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa. Jest to zrozumiałe, ponieważ - jak była już o tym mowa - art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nie dają podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.