Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 4 maja 1982 r., I SA 68/82

Teza

Uprawnienia właściciela do zamieszkania w lokalu stanowiącym przedmiot jego odrębnej własności, zawarte w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, mają bezwzględne pierwszeństwo przed uprawnieniami wynikającymi z innych przepisów, w tym także z art. 39 tej ustawy. Wyłącza to możliwość zadysponowania przez organ administracji takim lokalem na rzecz osób trzecich, jeżeli właściciel nie zrezygnował z przysługującego mu prawa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Bożeny J. na decyzję Wojewody Ciechanowskiego z dnia 20 listopada 1981 r. nr GT.8177-57/81 w przedmiocie uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody Ciechanowskiego z dnia 20 listopada 1981 r. nr GT.8177-57/81 uchylono decyzję Naczelnika Miasta M. z dnia 287 września 1981 r. nr GT.I.8174/69/81 o przydziale Bożenie i Wojciechowi małżonkom J. lokalu mieszkalnego w domu nr 2 przy ul. K. w M. Jako podstawę prawną organu I instancji powołano art. 39 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, natomiast decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa na skutek odwołania Ludomira H., właściciela spornego lokalu. W jej wyczerpującym uzasadnieniu podano, że organ pierwszej instancji, przydzielając sporny lokal, składający się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 70 m2 /mieszkalnej - 54,95 m2/, na rzecz 3-osobowej rodziny J., naruszył uprawnienia Ludomira H., wynikające z art. 25 ust. 1 prawa lokalowego. Uprawnienia te mają pierwszeństwo przed innymi uprawnieniami, w tym także wynikającymi z art. 39 tej ustawy. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przydzielenie spornego lokalu na rzecz 3-osobowej rodziny nastąpiło z naruszeniem przepisów o normach zaludnienia mieszkań. Wskazano także na braki w przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego, czym naruszono art. 7-10 i art. 77 par. 1 Kpa.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bożena J., kwestionując pogląd, jakoby decyzja organu pierwszej instancji naruszała uprawnienia Ludomir H. Zdaniem skarżącej, Ludomir H. ma możliwość korzystania z innego lokalu w domu nr 2 przy ul. K. w M., a ponadto nadal jest najemcą lokalu tzw. kwaterunkowego w N. Nie zostały również naruszone - jak twierdzi w skardze - przepisy o normach zaludnienia mieszkań, gdyż jeden z pokoi objętych przydziałem jest pokojem przejściowym. W odpowiedzi na skargę, udzielonej przez osobę pełniącą obowiązki dyrektora Wydziału Gospodarki Terenowej Urzędu Wojewódzkiego w Ciechanowie, a nie przez organ administracji państwowej, jak wymaga tego art. 200 par. 3 Kpa, podtrzymano stanowisko przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z aktu sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w M. w dniu 11 maja 1979 r. oraz z zaświadczenia tegoż Biura z dnia 16 maja 1979 r., znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w domu nr 2 przy ul. K. w M. ustanowiono odrębną własność trzech lokali. Podniesiony w toku rozprawy zarzut, że tak ustanowiona odrębna własność jest wadliwa, albowiem w skład lokalu nr 1 wchodzą w istocie dwa samodzielne lokale i to położone na różnych kondygnacjach, nie mógł być przedmiotem rozważań, gdyż nie mieści się w granicach właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjmując zatem, zgodnie z treścią wspomnianego aktu notarialnego, że omawiany dom jest małym domem mieszkalnym w rozumieniu obowiązujących przepisów, a lokal sporny stanowi odrębną własność Ludomira i Haliny małżonków H., niewątpliwe jest, że przysługiwały im uprawnienia określone w art. 25 ust. 1 prawa lokalowego. Stosownie do tego przepisu właściciele m.in. lokali mieszkalnych, stanowiących odrębne nieruchomości, mają prawo do zamieszkania w swych lokalach opróżnionych w całości lub części.

Bezsporne jest, że najemcami omawianego lokalu byli rodzice skarżącej, tj. Sabina i Józef małżonkowie J., którzy wyprowadzili się z tego lokalu do uzyskanego w drodze darowizny domu jednorodzinnego położonego w M. przy ul. N. nr 23. W lokalu tym natomiast pozostała rodzina skarżącej, co jednak pozostało bez wpływu na uprawnienia właściciela lokalu. Z chwilą bowiem spełnienia warunków określonych w art. 25 ust. 1, tj. opróżnienia lokalu przez dotychczasowego najemcę, terenowy organ administracji miał obowiązek pozostawić ten lokal do dyspozycji właściciela, zwłaszcza że w katach administracyjnych znajdują się wystąpienia Ludomira H. z 3 października 1980 r. o spowodowanie wykwaterowania Bożeny J. z lokalu zajmowanego przez nią bez tytułu prawnego, a stanowiącego jego własność. Wskazany przepis wyłączał możliwość zadysponowania spornym lokalem przez terenowy organ administracji państwowej, skoro właściciel nie tylko nie zrezygnował z przysługującego mu prawa, lecz domagał się jego realizacji. Zasadne więc jest stanowisko organu odwoławczego, że przydzielenie spornego lokalu z powołaniem się na art. 39 prawa lokalowego, nastąpiło z naruszeniem art. 25 ust. 1 tego prawa, którym a bezwzględne pierwszeństwo przed uprawnieniami wynikającymi z innych przepisów.

Zasadne są również pozostałe zarzuty podniesione przez organ odwoławczy w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Przyjmując nawet górną granicę normy powierzchni mieszkalnej przysługującej jednej osobie, to 3-osobowej rodzinie J. można było przydzielić lokal o powierzchni mieszkalnej nie przekraczającej 30 m2. Kwestia, że układ pokoi w spornym lokalu jest układem amfiladowym, nie uzasadniał przydziału, gdyż jeden z pokoi stanowił nadwyżkę powierzchni mieszkalnej.

W tej sytuacji sąd nie dopatrzył się, aby kwestionowana przez skarżącą decyzja organu odwoławczego naruszyła przepisy prawa i w konsekwencji skargę oddali, stosownie do art. 207 par. 5 Kpa.