Uzasadnienie
I SA 796/03
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. nieruchomości położonej w K. o powierzchni [...] ha, stanowiącej działkę nr [...], w obrębie nr [...], nie mającej urządzonej księgi wieczystej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu [...] grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa a prawo zarządu nią wykonywane przez jednostkę uwłaszczaną wynikało z oświadczenia Dyrektora Okręgu Infrastruktury [...] P. w S. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną w przedmiocie uwłaszczenia P. Spółka Akcyjna w W. działką nr [...] znajdującą się w K. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że pierwotnie decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. – działając na zasadzie przepisu art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) – Wojewoda [...] orzekł o uwłaszczeniu P. działką nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w K. w obrębie [...].
Z działki tej powstały następnie działki o numerach: [...], [...], [...] i [...] a z kolei z działki [...] powstały działki od [...] do [...].
W związku z wnioskiem S. S. postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. postępowanie uwłaszczeniowe zostało wznowione i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. uchylono w/w decyzję uwłaszczeniową z dnia [...] grudnia 1999 r.
W stosunku do działek o numerach [...], [...], [...] i [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Wojewody [...] orzeczono o uwłaszczeniu P., decyzją tego samego organu z dnia [...] września 2002 r. odmówiono uwłaszczenia w stosunku do gruntu zabudowanego boksami garażowymi a stanowiącego działki o numerach od [...] do [...] natomiast w odniesieniu do działki nr [...] Wojewoda orzekł w decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. o uwłaszczeniu P. S.A. z dniem [...] grudnia 1990 r., przyjmując, że decyzja ta została wydana na podstawie art. 2000 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ odwoławczy ustalił przy tym, że choć postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia roszczeń użytkowników wspomnianych boksów garażowych to w aktach sprawy było postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Ponieważ jednak zostało wysłane zawiadomienie z dnia [...] września 2002 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] o odmowie uwłaszczenia P. S.A. gruntem położonym w K. a stanowiącym działki o numerach od [...] do [...] to okoliczność ta wskazywałaby na fakt, iż zawieszone postępowanie – co do działki nr [...] - zostało podjęte a wydana przez Wojewodę decyzja z dnia [...] listopada 2002 r. o uwłaszczeniu stanowiła kontynuację wznowionego postępowania.
Ponadto Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wytknął także Wojewodzie nie przywołanie w treści sentencji decyzji przepisu art. 151 k.p.a. w oparciu o który organ I instancji wydal swoje rozstrzygnięcie. Zdaniem organu odwoławczego, uchylenie jednak decyzji uwłaszczeniowej późniejszą decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. przesądziło o zaistnieniu podstaw do wznowienia postępowania w tej sprawie, bez określania przy tym dalszego sposobu rozstrzygnięcia.
Analizując treść aktu notarialnego zawartego w dniu [...] grudnia 2002 r. przez - reprezentującego Skarb Państwa - Prezydenta Miasta K. oraz S. i H. małżonków S. dotyczącego oddania gruntu położonego w K. przy ulicy [...] a stanowiącego działkę nr [...] w użytkowanie wieczyste i przeniesienia własności usytuowanego na niej garażu, organ stwierdził, że akt ten nie przeniósł na nabywców praw rzeczowych do działki nr [...], pełniącej funkcję drogi dojazdowej do garażu zaś docelowe warunki korzystania z tej działki zostaną określone odrębnie.
Organ odwoławczy podzielił przy tym pogląd Wojewody, że działka o numerze [...] stanowiła w dniu [...] grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa a prawo zarządu P. potwierdziło oświadczenie Dyrektora Okręgu Infrastruktury [...] P. w S. z dnia [...] grudnia 1999 r. Ponieważ zaś w postępowaniu uwłaszczeniowym nie jest możliwe ustanowienie służebności gruntowej, gdyż w tym zakresie występuje kognicja sądu powszechnego, organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania S. S., który podnosił w nim, że w/w działka stanowi teren komunikacyjny zapewniający dostęp do szeregu garaży i winna ona pełnić służebność gruntową a sprzedaż garaży należało połączyć ze sprzedażą w niej udziałów.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. S. do Sądu, w której skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu akcentując, że sporna działka zapewnia dojazd do 17 boksów garażowych i wydając decyzję o uwłaszczeniu P. S.A. działką nr [...] organy winny zabezpieczyć interesy właścicieli wspomnianych garaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności organów administracji publicznej dokonując oceny czy organy te w swojej działalności nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji narusza w taki właśnie sposób przepisy procedury administracyjnej.
Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że z treści wydanych decyzji ani z materiałów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika jasno na jakich zasadach prowadzone było całe postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji mowa była o wniosku S. S. o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego, zakończonego wydaniem decyzji z [...] grudnia 1999 r. Brak jest jednak w aktach zarówno tej decyzji jak i wniosku o wznowienie postępowania.
Organ odwoławczy stwierdził następnie, że decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewody [...] została uchylona w/w decyzja uwłaszczeniowa i postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia roszczeń użytkowników garaży. W aktach brak jest zarówno decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. jak i wspomnianego wyżej postanowienia o zawieszeniu postępowania. Brak jest także – co organ sam zauważył - postanowienia o podjęciu postępowania, zaś zapadła w I instancji decyzja nie zawierała podstawy jej wydania wskazującej, że wydana została w trybie wznowieniowym.
Ponadto a aktach znajduje się pismo z dnia [...] września 2002 r. zatytułowane zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. o odmowie uwłaszczenia P. nieruchomością położoną przy ulicy [...] w K., obejmującą działki o numerach od [...] do [...].
Zatem powyższe może sugerować, że albo zostały wydane decyzje w trakcie, gdy postępowanie było zawieszone ewentualnie, że zostało wszczęte wcześniej postępowanie z wniosku S. S., które zostało zawieszone a następnie organ w tej samej sprawie wszczął drugie postępowanie tym razem z urzędu.
Nadmienić w tym miejscu wypada, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte na szeregu innych także dokumentach, których również brak. Należą do nich oświadczenie Dyrektora Okręgu Infrastruktury [...] P. ze S. na podstawie którego został w ogóle wywiedziony tytuł prawny P. do działki oraz decyzji zatwierdzających podział poprzednich działek o numerach [...] i [...], co pozwoliły by na odniesienie przedmiotu rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym do przedmiotu rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym.
Przede wszystkim trzeba jednak zauważyć, że w przedmiotowym postępowaniu winni uczestniczyć wszyscy użytkownicy czy też obecnie już właściciele garaży, gdyż wszystkie te osoby mają interes prawny do tego by w tym postępowaniu uczestniczyć na prawach strony.
O ile decyzja Wojewody została doręczona wszystkim w/w osobom, o tyle – jak wynika to z zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy potraktował jako strony jedynie małżonków S., P. S.A. – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w S. i Prezydenta Miasta w K. wykonującego zadania starosty. Te podmioty bowiem otrzymały za zwrotnym poświadczeniem odbioru zaskarżoną decyzję. Pozostałym zaś osobom wysłano ją jedynie do wiadomości a brak dowodów, że osoby tę decyzję tę otrzymały.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dokładnie zatem sprecyzują w jakim trybie jest prowadzone niniejsze postępowanie, uzupełnią brakujący materiał dowodowy, w tym także dołączą odpisy aktów notarialnych na podstawie, których ustanowione zostały prawa wieczystego użytkowania do wspomniany pozostałych boksów garażowych (o ile oczywiście umowy takie zostały zawarte) i zapewnią udział w postępowaniu na prawach strony wszystkim osobom mającym w tym interes prawny.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c w związku z art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji