Uzasadnienie
I SA 802/03
Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r.,nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w [...] -części położonej przy ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid.[...] w obrębie [...] o pow. 9944 m², w sposób wykazany na mapie sytuacyjnej, stanowiącej integralną część tej decyzji, a mianowicie: działka nr [...] o pow. 1010 m², działka nr [...] o pow. 1010 m², działka nr [...] o pow. 1005 m², przeznaczone pod zabudowę indywidualną z usługami rzemieślniczymi, działka [...] o pow.480 m ², przeznaczona pod drogę dojazdową, działka nr [...] o pow. 6439 m² pozostająca w dotychczasowym użytkowaniu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1982 r. teren, na którym znajduje się ww. nieruchomość przeznaczony jest pod zabudowę indywidualną z usługami rzemieślniczymi i uprawy. Północna granica tworzonej działki nr [...] wyznaczona jest linią rozgraniczającą projektowanej ulicy [...] i może ulec zmianie. Południowa granica zgodna jest z linią rozgraniczającą ul. [...].
H. i M. R. wystąpili do Wojewody [...] wnioskiem z dnia [...] grudnia 2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. zarzucając, iż została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa – w części dotyczącej dróg. Podnieśli, iż kwestionowana decyzja zawiera bezpodstawny zapis o "drogach dojazdowych", co ich zdaniem jest sprzeczne z ustawą o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1985 r.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 19 kpa ustalił niewłaściwość Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzających projekty podziału nieruchomości i na podstawie art. 157§ 1 w związku z art. 17 ust. 1 kpa przekazał sprawę do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W.. W uzasadnieniu podał, że Wojewoda nie jest organem wyższego stopnia w sprawach z zakresu podziałów nieruchomości, bowiem żadne przepisy szczególne nie wskazują na jego właściwość do rozpatrywania spraw z tego zakresu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 158 § 1 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] czerwca 1989 r zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku H. i M.R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło:1. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej przy ul. [...] w W., w części dotyczącej działki przeznaczonej pod drogę dojazdową (działka nr [...]) jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
- o stwierdzeniu, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej przy ul.[...] w W. w pozostałej części została wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz stwierdzenie jej nieważności nie jest możliwe, gdyż wywołała nieodwracalne skutki prawne.
J., M. i M. B., D. R., E. M., W. i R. J., E. i K. Z. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], zarzucając, naruszenie prawa. Zdaniem skarżących wydanie decyzji w bardzo krótkim czasie nosi znamiona korupcji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stał się właściwy w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)do rozpoznania sprawy. Sąd ten stosuje przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., Sąd stwierdził naruszenie prawa uzasadniające uznanie skargi za zasadną.
Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu zwykłym. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast przedmiotem postępowania, w takiej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. W tym stanie rzeczy zadaniem administracji publicznej jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego, w celu ustalenia, czy decyzja objęta postępowaniem nadzorczym posiada jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 kpa.
Organ administracji publicznej winien dokonać oceny, czy decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] czerwca 1989 r., nr [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – (działka nr [...]) jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że działki powstałe w wyniku zatwierdzenia projektu podziału ww. nieruchomości zostały zbyte przez H.R. aktami notarialnymi i obecnie stanowią odrębne nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wszczynając na wniosek H. i M. R. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nie dokonało ustalenia kręgu osób, które powinny brać udział w toczącym się z wniosku H. i M.R. postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Podkreślić należy, że konieczne jest, by w postępowaniu nadzorczym brały udział wszystkie podmioty, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt sprawy wynika, że nie wszyscy właściciele działek brali udział w postępowaniu. Uczestnik postępowania M. R. na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2004 r. oświadczył, że działki oznaczone nr geodezyjnym [...] [...] i [...] zostały sprzedane w formie aktów notarialnych, działka nr [...] jest własnością K.M., a działki nr [...] i [...] są własnością firmy " K.". Natomiast z decyzji organu I instancji nie wynika, aby brali udział w postępowaniu wszyscy właściciele działek, a z decyzji II instancji wynika, że firma K. nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie do treści art. 10 § 1 zawartego w zasadach ogólnych kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ więc powinien stworzyć stronie warunki do skorzystania z przysługujących jej uprawnień, z których strona może, chociaż nie musi korzystać.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie wszystkie podmioty posiadające przymiot strony brały udział w postępowaniu nadzorczym.
Organ, nie ustalił kręgu podmiotów, które powinny brać udział w tym się postępowaniu i prowadził je bez ich udziału. Uchybienie to stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.