Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 maja 1983 r., I SA 85/83

Teza

Z art. 15a ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./ oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków /Dz.U. nr 13 poz. 120 ze zm./ wynika, że uprawnienie najemcy do nabycia zajmowanego lokalu w domu wielomieszkaniowym stanowiącym własność Skarbu Państwa nie stwarza po stronie terenowego organu administracji państwowej obowiązku sprzedaży lokalu w każdym wypadku, gdy najemca wystąpi z wnioskiem o jego nabycie.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Stefanii Z. na decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 27 października 1982 r. w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 października 1982 r. nr UAOS-T/8225a/640/82, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy w Warszawie z dnia 26 sierpnia 1982 r. nr AGK-GM.8112/6897/82, którą odmówiono Stefanii Z. sprzedaży zajmowanego przez nią lokalu nr 20 w domu nr 5 przy ul. R. w Warszawie. Jako podstawę prawną decyzji organu odwoławczego powołano art. 15a ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, w uzasadnieniu zaś podano, że lokal nr 20 w domu nr 5 przy ul. R. w Warszawie składa się z 3 pokoi i kuchni. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 71,72 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 43,38 m2. Zajmowany jest jedynie przez Stefanię Z., osobę samotną. W tej sytuacji uznano, że sprzedaż tak dużego lokalu na rzecz osoby samotnej nie znajduje uzasadnienia w zasadach polityki gospodarowania zasobami mieszkaniowymi. Wskazano, że zasady tej polityki znajdują wyraz w wytycznych Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 lutego 1981 r., przyjmujących, iż przy sprzedaży lokali mieszkalnych liczba izb mieszkalnych /pokoi/ nie powinna w zasadzie przekraczać liczby osób zamieszkałych w tym lokalu na podstawie uprawnień wynikających ze stosunku najmu. Podano, że wspomniane wytyczne "nie pozwalają również na uwzględnienie wniosków byłych właścicieli". Ponadto powołując się na art. 15a powyższej ustawy stwierdzono, że nie rodzi on po stronie terenowego organu administracji państwowej obowiązku sprzedaży lokalu w domu wielomieszkaniowym na rzecz jego najemcy, lecz jedynie stwarza taką możliwość. Skorzystanie z tej możliwości należy do uznania organu. W tej sytuacji odmowa sprzedaży lokalu na rzecz wnioskodawcy nie pozostaje w sprzeczności z prawem i nie narusza praw Stefanii Z. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła Stefania Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podała, że przepisy powszechnie obowiązujące nie stanową przeszkody w nabyciu przez nią zajmowanego lokalu mieszkalnego. Powoływane zaś w decyzjach I i II instancji wytyczne nie są jej znane. Dodała również, nawiązując do swojego podania złożonego w toku postępowania administracyjnego, że po nabyciu lokalu zamieszka z nią jej kuzyn, mieszkający dotychczas w innym lokalu.

W odpowiedzi na skargę ograniczono się w zasadzie do potrzymania stanowiska zajętego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jak ustalono, budynek nr 6 przy ul. R. w Warszawie jest wielomieszkaniowym budynkiem mieszkalnym. Stanowi on własność Państwa, gdyż byli właściciele nie złożyli w obowiązującym terminie, zakreślonym w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/, wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy na gruncie, na którym omawiany dom jest zbudowany, a zatem wniosek Stefanii Z., jako jednej z byłych współwłaścicielek omawianego domu, o kupno zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego podlegał rozpatrzeniu na zasadach ogólnych dotyczących sprzedaży lokali w domach wielomieszkaniowych. zasadnie więc w decyzjach organów I i II instancji, jako ich podstawę prawną, powołano art. 15a ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./. Przepis ten ma charakter upoważnienia ustawowego, udzielonego właściwym terenowym organom administracji państwowej do podejmowania decyzji w sprawach sprzedaży lokali, przy jednoczesnym zakreśleniu kręgu osób mogących być nabywcami tych lokali do ich najemców. Wydane na podstawie powołanej ustawy rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków /Dz.U. nr 13 poz. 120 ze zm./, ustalając tryb sprzedaży domów i lokali, nie określa uprawnień osób ubiegających się o nabycie zajmowanego lokalu. Z powołanych przepisów wynika, że uprawnienie najemcy do nabycia zajmowanego lokalu mieszkalnego w domu wielomieszkaniowym, stanowiącym własność Państwa, nie stwarza po stronie terenowego organu administracji państwowej obowiązku sprzedaży lokalu w każdym wypadku, gdy najemca wystąpi z wnioskiem o jego nabycie. Decyzja o sprzedaży, bądź o odmowie sprzedaży lokalu w domu wielomieszkaniowym, pozostawiona więc jest uznaniu organu administracji państwowej. Uznanie to jednak nie oznacza dowolności w postępowaniu organu, a jego granice wyznaczają zasady polityki mieszkaniowej w powiązaniu z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, a szczególnie art. 7 Kpa.

Mówiąc o zasadach polityki mieszkaniowej, należy wspomnieć, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wytyczne Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 lutego 1981 r. nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego i jako takie nie mogłyby stanowić podstawy do odmowy sprzedaży lokalu. Pozostają one również bez wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji zaskarżonej przez Stefanię Z. Ocena zaś, czy zasadna jest sprzedaż lokalu nr 20 w domu nr 5 przy ul. R. w Warszawie, składającego się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej ponad 71 m2, na rzecz osoby samotnej, dokonana przez organy obu instancji przy wykorzystaniu wspomnianych wytycznych, nie uzasadnia zarzutu, że decyzje o odmowie sprzedaży tego lokalu na rzecz Stefanii Z. naruszają przepisy prawa.

Nie można także zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że decyzje o odmowie sprzedaży lokalu są wadliwe dlatego, iż nie uwzględniono w nich jej zamiaru przejęcia do tego lokalu kuzyna, który dotychczas zamieszkuje na terenie innej dzielnicy Warszawy. Przy podejmowaniu decyzji bowiem organy były obowiązane uwzględnić aktualną sytuację w lokalu. W wypadku zmiany tej sytuacji zaśnie jest wykluczone rozpatrzenie ponownego wniosku o nabycie spornego lokalu. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie pozostaje w sprzeczności z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 207 par. 5 Kpa, skargę oddalił.