Uzasadnienie
Decyzją Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia 23 lipca 1984 nr GM-8176/M/345/84, wydaną w trybie odwoławczym, zakończone zostało postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia przez Barbarę B. wraz ze wszystkimi osobami prawa jej reprezentującymi lokalu nr 2 w domu nr 33 przy ul. G.L. i przydziału jej lokalu nr 34 w domu nr 11 przy ul. K. w P. jako pomieszczenia zastępczego. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Barbara B. otrzymała przydział lokalu nr 2 w domu nr 33 przy ul. G.L. w związku z pełnieniem funkcji dozorcy w tym budynku, stanowiącym własność prywatną. Barbara B. jednak zrezygnowała z pracy w charakterze dozorcy domu, wobec czego - na wniosek administratora budynku - została wydana decyzja o opróżnieniu lokalu zajmowanego dotychczas przez rodzinę Barbary B. i o przydzieleniu jej pomieszczenia zastępczego. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowił art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/.
W dniu 23 października 1984 r. Władysław B. /mąż Barbary B./ wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, "z uwagi na niezgodność podanych danych przez administrację domu w P. ul. Ch. 21 i G.W. 33 w sprawie rozwiązania umowy o pracę przez żonę". We wniosku tym podał, że rozwiązanie umowy nastąpiło na skutek złego stanu zdrowia żony i dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego, w którym podano między innymi, że ze względu na stan zdrowia i powtarzające się okresowo spadki hemoglobiny przeciwwskazana jest ciężka praca fizyczna.
Dyrektor Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w P. decyzją z dnia 24 stycznia 1985 nr GKM-8176-M/982/84 odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją omówioną na wstępie. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że tylko przy wystąpieniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa może nastąpić wznowienie postępowania i uchylenie decyzji poprzednio wydanej. Natomiast we wniosku Władysława B. nie wskazano żadnej z przesłanek objętych art. 145 par. 1 Kpa, przy czym okoliczność dotycząca stanu zdrowia żony wnioskodawcy, podana we wniosku, była znana organowi, który wydał decyzję ostateczną, gdyż kserokopia tego samego zaświadczenia lekarskiego była dołączona do odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 11 czerwca 1984 r.
Od decyzji o odmowie wznowienia postępowania Władysław B. odwołał się do Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej, podnosząc głównie okoliczności dotyczące zasadności nakazania opróżnienia lokalu zajmowanego dotychczas oraz przydzielenia pomieszczenia zastępczego, a także stanu zdrowia żony, stwierdzonego powoływanym już zaświadczeniem.
Decyzją z dnia 29 marca 1985 nr MG-0/087-K-96/85, wydaną w imieniu Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej, utrzymano w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie uzasadniają wznowienia postępowania i uchylenia kwestionowanych decyzji. Z treści tego uzasadnienia wynika, iż przyjęto, że lokal nr 2 w domu nr 33 przy ul. G.L. w P. był mieszkaniem funkcyjnym.
Decyzje dotyczące odmowy wznowienia postępowania zaskarżył Władysław B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się "ponownego rozpatrzenia" sprawy. W skardze zarzucił, iż organy administracji państwowej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego, kierowały się jedynie względami formalnymi, nie biorąc pod uwagę sytuacji mieszkaniowej jego rodziny, w tym zakładów poniesionych na remont zajmowanego lokalu, przynależności do spółdzielni mieszkaniowej, stanu lokalu nr 34 w domu nr 11 przy ul. K. przydzielonego jako pomieszczenie zastępcze, dorastającej córki zamieszkującej w spornym lokalu.
W odpowiedzi na skargę podtrzymano stanowisko o braku podstaw do wznowienia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zagadnieniem wstępnym, które wymagało rozważenia przez sąd, była kwestia dopuszczalności skargi Władysława B. na decyzję Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej. Kwestia ta pozostawała w związku z treścią art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, który mówi o przydziale lokalu mieszkalnego dla dozorcy domu, a obowiązek jego opróżnienia łączy z rozwiązaniem umowy o pracę w tym charakterze. Treść tego przepisu mogłaby prowadzić do wniosku, że stroną w postępowaniu o przydział mieszkania dla dozorcy domu na podstawie tego przepisu ustawy jest jedynie, podobnie jak w odniesieniu do mieszkań funkcyjnych, osoba pełniąca wymienioną funkcję, to jest osoba zatrudniona w charakterze dozorcy. Ta osoba byłaby również stroną w postępowaniu o opróżnienie lokalu w przypadku rozwiązania umowy o pracę.
Rozstrzygnięcie tej kwestii w rozpoznawanej sprawie było konieczne, ponieważ dozorcą domu nr 33 przy ul. G.L. była Barbara B. i do niej została skierowana decyzja nakazująca opróżnienie lokalu przydzielonego jej uprzednio w związku z wykonywaniem tej funkcji i o przydziale pomieszczenia zastępczego. Natomiast z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił jej mąż - Władysław B., który również wniósł skargę do sądu administracyjnego na decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
Na marginesie rozważań dotyczących tej kwestii należało stwierdzić, iż przyjęcie w uzasadnieniu decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej, że lokal nr 2 w domu nr 33 przy ul. G.W. w P. jest mieszkaniem funkcyjnym jest błędne. Dom ten, jak wynika z akt, stanowi własność osoby fizycznej i zarząd nim jest wykonywany w imieniu właściciela. Te względy przesądzały o tym, że decyzje organów I i II instancji rozstrzygające o obowiązku opróżnienia lokalu i przydziale innego lokalu, zostały wydane na podstawie art. 35 ust. 3 prawa lokalowego.
Powracając natomiast do kwestii strony w postępowaniu, o którym mowa, nie można pominąć treści art. 9 ust. 3 prawa lokalowego. W tym bowiem przepisie została zawarta zasada, że małżonkowie wspólnie zajmujący lokal mieszkalny są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich lub przydział lokalu pozostającego w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej nastąpił na rzecz jednego z małżonków. Lokal mieszkalny przydzielony dozorcy domu na podstawie art. 35 ust. 3 prawa lokalowego był lokalem pozostającym w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej, do niego zatem odnosi się także art. 9 ust. 3 prawa lokalowego. To zaś prowadzi do wniosku, że skoro każde z małżonków, z których jedno jest zatrudnione w charakterze dozorcy domu stanowiącego własność osoby fizycznej lub osoby prawnej nie będącej jednostką gospodarki uspołecznionej jest najemcą lokalu przydzielonego jednemu z nich w związku z wykonywaniem funkcji dozorcy /art. 35 ust. 3 w związku z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe, Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, to każdemu z nich przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się na podstawie art. 35 ust. 3 prawa lokalowego, a także w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na tej podstawie materialnoprawnej. Odmienny wniosek, wyprowadzony jedynie z treści art. 35 ust. 3 prawa lokalowego, pozostawałby w sprzeczności z zasadą określoną w art. 9 ust. 3 tej ustawy.
Przyjmując zatem, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji państwowej zasadnie uznały Władysława B. za uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia 23 lipca 1984 r., był on także uprawniony - stosownie do art. 197 pkt 1 Kpa - do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Skarga ta jednak nie mogła być przez sąd uwzględniona. Orzekając o odmowie wznowienia postępowania, organy administracji państwowej I i II instancji podały wyczerpująco, w jakich wypadkach dopuszczalne jest wznowienie postępowania i wykazały, że okoliczności podawane przez Władysława B. nie są objęte art. 145 par. 1 Kpa. Zasadnie stwierdzono, że okoliczność dotycząca stanu zdrowia Barbary B. była znana organowi odwoławczemu orzekającemu w postępowaniu instancyjnym, gdyż do odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 11 czerwca 1984 r. dołączona została kserokopia tego samego zaświadczenia lekarskiego, na które powołał się Władysław B. we wniosku o wznowienie postępowania. Wznowienia postępowania nie uzasadniały również okoliczności faktyczne podniesione w skardze do sądu, a dotyczące sytuacji mieszkaniowej rodziny skarżącego oraz jego starań o uzyskanie mieszkania spółdzielczego.
W tej sytuacji - zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa - należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.