Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 31 sierpnia 1999 r., I SA 98/99

Rozpoznanie

(...)

Sprawa

sprawy ze skargi Józefa Tadeusza i Janusza Wojciecha B. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1998 r. IV SAB 219/97 wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną - oddala skargę wraz z wnioskiem o ukaranie grzywną; (...).

Teza

Określona w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ grzywna ma charakter grzywny w celu przymuszenia wykonania orzeczenia Sądu, a nie kary za jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie. Jeżeli zatem organ do dnia rozpoznania skargi zgłoszonej w trybie tego przepisu wykona orzeczenie Sądu, odpada podstawa faktyczna do uwzględnienia skargi i wymierzania grzywny.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Skargą z dnia 8 stycznia 1999 r. Józef Tadeusz i Janusz Wojciech B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy dotyczącą orzeczenia Sądu z dnia 25 czerwca 1998 r. IV SAB 219/97 (...). Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Józefa i Janusza B., w terminie 2 miesięcy od otrzymania wyroku, w przedmiocie przyznania prawa wieczystego użytkowania gruntu nr hip. 1636-Praga, położonego w W. przy ul. G. 235. W skardze zarzuca się organowi niewykonanie wyroku mimo posiadania kompletnych materiałów i w związku z tym wnosi się przede wszystkim o merytoryczne rozpatrzenie przez Sąd sprawy odszkodowania według operatu załączonego do sprawy, zasądzenia ustawowych odsetek od dnia doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 1997 r. do dnia wypłacenia odszkodowania oraz o ukaranie organu grzywną przewidzianą w art. 31 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy podał, iż w dniu 5 lutego 1999 r. wydał decyzję (...), w której odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. G. 235, pochodzącego z nieruchomości nr hip. 1636-Praga jako działka nr 5b o pow. 2.312 m2, ponieważ na gruncie tym wybudowano po 1945 r. budynki. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wypowiedział się na temat stanu spraw innych nieruchomości o oznaczeniu hip. nr 1636 oraz wyjaśnił, że od powyższej decyzji Janusz i Józef B. wnieśli odwołanie i akta sprawy przekazano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zarzuca Prezydentowi m.st. Warszawy bezczynność w wykonaniu wyroku Sądu z dnia 25 czerwca 1998 r. IV SAB 219/97 i w tym kontekście zawiera wniosek o ukaranie tego organu grzywną przewidzianą w art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Rozpatrując ten wniosek oraz pozostałe wnioski skargi na tle właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy skarżącym przypomnieć, że - co do zasady - Sąd nie orzeka o prawach, lecz sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów i czynności organów administracji publicznej /art. 21 cytowanej ustawy/, a zatem nie orzeka o przyznaniu odszkodowania; mógłby natomiast orzekać o zgodności z prawem decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania odszkodowania w sprawach, w których wydanie takiej decyzji przewiduje ustawa i nie została wyłączona droga przed sądem administracyjnym. Z tego powodu Sąd może uczynić przedmiotem swych rozważań tylko wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 31 powyższej ustawy. Z tego punktu widzenia jednak skarga nie mogła być uwzględniona. Wynika to z faktu, że skarga nosi datę 8 stycznia 1999 r. i w tym dniu została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

W trybie art. 38 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd przesłał odpis skargi organowi w dniu 17 lutego 1999 r., zobowiązując go do udzielenia odpowiedzi na skargę. W czasie między 8 stycznia a 17 lutego 1999 r., bo w dniu 5 lutego 1999 r., Prezydent m.st. Warszawy rozpoznał wniosek o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu w zakresie objętym wyrokiem z dnia 25 czerwca 1998 r. IV SAB 219/97, to jest w stosunku do nieruchomości położonej w W. przy ul. G. 235 o oznaczeniu hip. nr 1636-Praga, wniosek ten jednak rozpoznał odmownie, co stało się przesłanką odwołania od decyzji z dnia 5 lutego 1999 r. Oznacza to, że już w dniu otrzymania skargi w celu udzielenia na nią odpowiedzi organ nie pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku z dnia 25 czerwca 1998 r.

Dodać trzeba, że, Sąd w obecnym składzie opowiada się za taką, wykładnią art. 31 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA, według której grzywna wymieniona w tym przepisie ma charakter grzywny w celu przymuszenia wykonania orzeczenia Sądu, a nie kary za jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie. Jeżeli zatem organ do dnia rozpoznania skargi zgłoszonej w trybie tego przepisu wykona orzeczenie Sądu, odpada - zdaniem Sądu - podstawa faktyczna do uwzględnienia skargi i wymierzania grzywny. Z tego powodu Sąd w tym zakresie oddalił skargę zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Powołując się natomiast na właściwość Sądu określoną w art. 15 i art. 17 w związku z art. 21 i art. 19 pkt 1 tej ustawy oraz na fakt, iż przedmiotem orzekania przez Prezydenta m.st. Warszawy nie były kwestie odszkodowania, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie na zasadzie art. 27 ust. 2 powyższej ustawy.