Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 07 grudnia 2011r. (sygn. akt I SA/Bd 784/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu podatkowego stanowił art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2006r.
Wyrok stał się prawomocny od dnia 06 marca 2012r.
W dniu 12 listopada 2013r. J. K. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego w.wym. wyrokiem. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r. Nr SK 18/09, wskazując na niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 1998r. do 31 grudnia 2006r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej uwzględnienie. Jednocześnie poinformował, że nie prowadzi postępowania z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zbadał, czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została wniesiona w terminie.
Ustawowe podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały wymienione w art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." Należą do nich przyczyny nieważności, wymienione w art. 271 cyt. ustawy oraz właściwe przyczyny restytucyjne wskazane w przepisie art. 273.
Jak określa art. 272 §1 p.p.s.a. podstawą wznowienia może być również orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W przypadku oparcia skargi na tej podstawie prawnej, termin do wniesienia skargi wynosi trzy miesiące od dnia wejścia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w życie (art. 272 § 2 P.p.s.a.).
Podstawę wznowienia związaną z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego wskazał w swej skardze J. K., powołując wyrok Trybunału z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09, opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 27 sierpnia 2013r. Skargę o wznowienie wniesiono w dniu 12 listopada 2013r., czyli z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 272 § 2 p.p.s.a.
W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998r. do 31 grudnia 2006r. za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust.1 Konstytucji RP. Jako niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust.1 Konstytucji RP Trybunał uznał także przepis art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej określający przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej podatek dochodowy od nieujawnionych źródeł przychodów; z tym, że w tym przypadku Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.
W aspekcie skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnić przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 190 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia te mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W praktyce oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do ich uwzględnienia na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust.1 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga również to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją ma co do zasady skutek wsteczny (ex tunc), chyba że Trybunał w swoim orzeczeniu wskaże inny termin utraty mocy prawnej zakwestionowanej regulacji (jak miało to miejsce chociażby w przypadku niekonstytucyjności art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej), albo w sentencji swojego wyroku wyraźnie wykluczy jego wsteczne oddziaływanie.
Co do zasady jednak, przepis jest niekonstytucyjny od samego początku, tj. od chwili jego wejścia w życie. Prowadzi to do powstania swoistego rodzaju fikcji prawnej, że danej normy nigdy w systemie prawnym nie było, co umożliwia wzruszanie czynności dokonanych na jej podstawie; zachodzi bowiem konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu.
Rozpoznając sprawę na nowo, w granicach zakreślonych podstawą wznowienia, Sąd miał na względzie, że zaskarżoną decyzją z dnia 08 sierpnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]. i ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2006r. na podstawie przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 1998r. do 31 grudnia 2006r.).
Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekając w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 784/11 oceniał legalność zaskarżonej decyzji w świetle tego przepisu. Zatem przy dokonywaniu obecnie takiej oceny należało uwzględnić treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09. Na skutek wyżej wymienionego wyroku Trybunału została wyeliminowana materialnoprawna podstawa orzekania wobec skarżącego w przedmiocie opodatkowania podatkiem dochodowym za 2006r. przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W tej sytuacji również całemu postępowaniu podatkowemu przeprowadzonemu przez organy przypisać można brak legalności.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 145 § 1 ust. lit. b) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska