Uzasadnienie
I SA/Bd 114/08
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B.G. na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 28 kwietnia 2008 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż możliwości płatnicze prowadzonego samodzielnie gospodarstwa domowego sprowadzają się do miesięcznego dochodu w kwocie 797 zł, którego składnikami są emerytura oraz zaległa wierzytelność. Wnioskodawczyni udokumentowała, iż spłaca również zaciągnięty kredyt w ratach w wysokości 293,54 zł. Ponosi miesięczne przy tym koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 456 zł oraz zakupu energii elektrycznej – 181,47 zł. Od dnia 31 sierpnia 2007 r. nie prowadzi działalności gospodarczej.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenie jego wynagrodzenia i wydatków(art.244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.); w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy przysługuje osobie fizycznej w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Przyjmuje się, że gdy fakty, które strona podała we wniosku nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o sytuacji majątkowej strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca wykazała, iż jej miesięczne wydatki (931 zł) przewyższają dochody (797 zł). W tym stanie rzeczy złożone przez nią oświadczenie nie zawiera dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. Zainteresowana ograniczyła się do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym i dochodów przeznaczonych jedynie na pokrycie takich wydatków, jak: spłata kredytu, opłaty za mieszkanie oraz prąd. Nie wyjaśniła jednakże tej nietypowej sytuacji, w której jest w stanie zapewnić sobie egzystencję w pozostałym zakresie (wyżywienie, środki czystości, ubranie), co powoduje, że również te niezbędne dla zapewnienia egzystencji wydatki również musi finansować z jakiegoś źródła. W oświadczeniach dotyczących stanu majątkowego skarżąca źródeł takich nie wykazała.
Referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro zatem przedstawiła ona dane niepełne, bądź ze sobą sprzeczne, to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Jest zasadą, że do wniosku strony można przychylić się tylko wówczas, gdy przedstawi ona swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. W niniejszej sprawie, z uwagi na wykazanie nadwyżki wydatków nad dochodami, skarżąca nie spełniła tego warunku. Uznać zatem należało, iż tym samym nie wykazała okoliczności uzasadniających udzielenie jej prawa pomocy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.