Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w T. określił Spółce [...] wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty w wysokości [...] zł. Postanowienie to doręczono Spółce w dniu [...].
Pismami z dnia [...]. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1427 ze zm. – dalej "u.p.e.a.") na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a. zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Jest to termin zawity, co oznacza, że po jego upływie zażalenie nie może być skutecznie wniesione. W niniejszej sprawie, postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. zostało doręczone spółce w dniu [...]., zatem termin do złożenia zażalenia przypadał na dzień [...].
Natomiast, zażalenie z dnia [...] r., nadane zostało listem poleconym w placówce pocztowej w tym samym dniu (o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie), a zatem po upływie terminu do jego skutecznego wniesienia.
Ponadto organ wskazał, że wobec niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2020r., poz. 256 ze zm. – dalej "K.p.a."), postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiono Spółce przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Reasumując organ stwierdził, że niezachowanie terminu do złożenia środka zaskarżenia skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 134 K.p.a, zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń na mocy art. 144 tej ustawy.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy termin ten powinien zostać przywrócony.
Uzasadniając skargę Spółka wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń niezależnych od skarżącej, z uwagi oraz konieczności zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom i klientom Banku w związku z epidemią COVID-19. Z uwagi na zastosowane środki bezpieczeństwa w postaci kwarantanny prewencyjnej korespondencji oraz wprowadzenia pracy zmianowej wydłużył się czas obiegu dokumentów oraz opóźnił przepływ dokumentów między jednostkami. Zmiany wprowadzone w organizacji pracy były konieczne w celu ochrony zdrowia i zapobieżeniu zakażeniu wirusem, a zatem nie można stwierdzić, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej. Wprowadzenie zmian organizacyjnych spowodował stan epidemii, a zatem czynnik niezależny od strony. Stosowanie się do nowych procedur było szczególnie istotne w okresie, w którym zostało doręczone postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]., bowiem wtedy miały miejsce szczególnie liczne przypadki zakażeń wirusem SARS-CoV-2.
W ocenie Spółki, wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 K.p.a. zostały spełnione, zatem termin do wniesienia zażalenia powinien zostać przywrócony, a w konsekwencji przepis art. 134 K.p.a. nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. W myśl art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zachowanie tego terminu stanowi przy tym warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W razie upływu wskazanego terminu, organ odwoławczy jest zobowiązany w świetle art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że regulacja ustanowiona w art. 134 K.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania (zażalenia), to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, LEX nr 2748549).
Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie (zażalenie) wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania (zażalenia) merytorycznie, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), zgodnie z art. 134 K.p.a. (w przypadku zażalenia – w zw. z art. 144 K.p.a.). Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. określające wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty, zostało doręczone Spółce w dniu [...]., zatem termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...]. Tymczasem strona nadała zażalenie za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...]., a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art., 17 § 1 u.p.e.a. W tej sytuacji organ prawidłowo w oparciu o przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skoro skarżąca złożyła zażalenie po upływie terminu do jego wniesienia, to organ nie mógł przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w drodze postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 134 K.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od swobodnego uznania organu administracji publicznej, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Skuteczne uchylenie się od skutków uchybienia terminu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu dopuszczalnych środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Środkiem takim jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia, w tym wypadku zażalenia oraz jego uwzględnienie przez organ odwoławczy. Jednakże w tym przedmiocie, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Końcowo należy również wyjaśnić, że zamierzonego przez Skarżącą skutku prawnego nie mogą odnieść zarzuty skargi nakierowane na słuszność wymienionego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczności z tym związane, były badane w odrębnym postępowaniu, wszczętym wnioskiem strony o przywrócenie terminu. Wobec tego, w niniejszej sprawie, pozostają one bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.