Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. A. W. złożył skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt kontroli. Jej podstawą faktyczną była odmowa wglądu w akta sprawy oraz możliwości wykonania fotokopii akt dotyczących postępowania kontrolnego prowadzonego względem Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Sz. – T.A.W..
W odpowiedzi na skargę z dnia 15 lutego 2024 r. organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowy zakres sądowej kontroli administracji publicznej został ukształtowany treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z w/w kategorii postanowień – nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy postępowania w sprawie ani nie służy na nie zażalenie.
Wprawdzie zgodnie z art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803, dalej: k.p.a.), który stanowił podstawę rozstrzygnięcia, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, to jednak w postępowaniu prowadzonym przez Zakład obowiązują unormowania szczególne. Zgodnie bowiem z art. 83b ust. 1 i 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm., dalej: u.s.u.s.) jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, ZUS w tych przypadkach wydaje decyzję. Natomiast od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień ZUS zażalenie nie przysługuje. W świetle tych uregulowań zaskarżone postanowienie ZUS wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, ponieważ nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wskazane szczególne uregulowania ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zaskarżone postanowienie z 4 stycznia 2024 r. nie spełnia żadnej z przesłanek wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co oznacza, iż skarga na to postanowienie nie przysługuje.
Ponadto Sąd wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady nie występuje kognicja sądu administracyjnego. Wyjątek stanowią sprawy o przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w drodze wyjątku oraz sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie, w których właściwość sądu administracyjnego wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Jednak obecnie rozpoznawana sprawa nie zalicza się do tej kategorii spraw. Stąd też sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia.
Mając całość powyższego na uwadze Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.