Uzasadnienie
I SA/Bd 157/11
J.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ubiega się w tej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na podstawie formularza PPF oraz dokumentów przedłożonych do akt sprawy I SA/Bd 70/11 ustalono, że skarżący zarabia 1384 zł, nie zgromadził oszczędności i z uwagi na brak środków nie spłaca osobiście rat kredytu. Miesięczny dochód żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 300 zł, przy czym małżonkowie posiadają na utrzymaniu małoletnią córkę, a dom, w którym zamieszkują został zabezpieczony w postępowaniu egzekucyjnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty sądowe pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.
Na podstawie art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, które to obejmuje zwolnienie od opłat sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący powinien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Należy pamiętać, że przypadki, w których kosztami postępowania sądowego jest obciążony Skarb Państwa, należą do wyjątków od ogólnej zasady ponoszenia kosztów przez stronę. Instytucję prawa pomocy należy więc zawsze traktować w sposób szczególny, poprzez udzielanie wsparcia w okolicznościach, kiedy sytuacja materialna strony nie pozwala jej co najmniej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życia codziennego.
Niezależnie od powyższego mieć należy na względzie przepis art. 246 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. A contrario więc, jeżeli strona jest już w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (tutaj przez doradcę podatkowego) lub pozostaje z takim pełnomocnikiem w stosunku prawnym, przyznanie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt sprawy, w tym pełnomocnictwa z dnia 31 grudnia 2010 r., skarżący korzysta z usług doradcy podatkowego W.G.. Skoro tak, to wniosek strony w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego nie może zostać uwzględniony.
W odniesieniu z kolei do przytoczonych przez skarżącego informacji dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej dojść należało do przekonania, że pozwalają one w sposób dostateczny na zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy zwrócił uwagę na fakt, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 561 zł. Okoliczność ta, przy braku oszczędności, jak również niemożności wywiązywania się ze zobowiązań wobec banku powodują, że uiszczenie opłat za czynności podejmowane przez Sąd pozostaje poza zasięgiem finansowym wnioskodawcy.
Reasumując, niniejsze postanowienie zapewnia skuteczny dostęp do Sądu.
Mając na uwadze powyższe oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.