Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił A. I. (dalej także: Skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r.
Organ wskazał, że zgodnie z zapisami w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) na dzień [...] września 2020 r. Skarżąca miała zgłoszony jako rodzaj przeważającej działalności, kod PKD 9609Z, który nie jest objęty przepisami Tarczy antykryzysowej 6.0. W związku z powyższym, nie przysługuje jej prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r.
W złożonej skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie. Podała, że jako płatnik składek, na dzień [...] września 2020r. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według [...] Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 kodem 56.10.A (restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne) i była to na ten dzień nie tylko jej przeważająca działalność, lecz działalność jedyna.
Zdaniem Skarżącej wpis w ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej. Z uwagi na swój deklaratoryjny charakter tworzy jedynie wzruszalne domniemanie, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Wpisy o charakterze deklaratoryjnym mają jedynie znaczenie ujawniające. Ich dokonanie nie jest potrzebne dla zaistnienia okoliczności objętych wpisem. Skarżąca podkreśliła, że wykonuje jedynie działalność gospodarczą objętą kodem PKD 56.10.A., tj. restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. I taką wykonywała również na dzień [...] września 2020 r. Jedynie na skutek przeoczenia nie zweryfikowano wpisu w CEIDG. Obecnie jednak sytuacja uległa zmianie, bowiem dokonano stosownych zmian we wpisie w CEIDG. Zdaniem Skarżącej istotny jest rzeczywisty rodzaj działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, a nie to, co ujawnione jest w rejestrze, czasami w sposób błędny, nie odpowiadający rzeczywistości.
W jej ocenie, takie jest ratio legis przepisów Tarczy antykryzysowej 6.0, która ma nieść pomoc przedsiębiorcom faktycznie, a nie jedynie hipotetycznie (w oparciu tylko o wpis w rejestrze) wykonującym działalność gospodarczą w branżach najbardziej dotkniętych skutkami pandemii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa COVID-19. Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Ponadto stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. (por. k. 107 akt sądowych).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w sytuacji objęcia strefą czerwoną, skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2207/18. Powyższe znajduje także oparcie w poglądzie zaprezentowanym w uchwale NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19.
Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. W konsekwencji skierowanie niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne nie ma charakteru dowolnego.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie ona narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r., w której odmówiono Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r.
Jak wynika z ustaleń organu Skarżąca wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. Skarżąca wystąpiła do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B6) za listopad 2020 r. Jako przeważający kod działalności według PKD podała 56.10.A. ZUS odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2020 r., gdyż na dzień [...] września 2020 r. przeważającym kodem PKD działalności Skarżącej był kod 96.09.Z.
W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać organowi. Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według [...] Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Jednocześnie w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według [...] Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r.
Z przepisów tych wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest to, aby działalność prowadzona przez płatnika odpowiadała określonemu kodowi PKD jako przeważającego rodzaju działalności, przy czym oceny spełnienia tego warunku dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r.
Wskazać należy, że na dzień [...] września 2020 r. przeważająca działalność Skarżącej była oznaczona kodem 96.09.Z, co nie jest kwestionowane w skardze. Zmiany wpisu przeważającej działalności na kod PKD 56.10.A., wskazany w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, Skarżąca dokonała dopiero w dniu [...] grudnia 2020 r. Zmiana przeważającego rodzaju działalności została zatem zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) po dniu [...] września 2020 r. Działalność oznaczona kodem PKD 96.09.Z. nie uprawnia jednak do zwolnienia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2020 r., gdyż nie została wymieniona w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Organ zatem zasadnie odmówił Skarżącej prawa do powyższego zwolnienia.
W skardze strona podnosi, że na dzień [...] września 2020 r. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według [...] Klasyfikacji Działalności 2007 kodem 56.10.A (restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne) i była to na ten dzień nie tylko jej przeważająca działalność, ale i jedyna działalność. Jedynie na skutek przeoczenia nie zweryfikowano wpisu w CEIDG.
Jeszcze raz należy podkreślić, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia zdrowotne jest to, aby prowadzona przez płatnika składek działalność odpowiadała jednemu z kodów PKD wskazanemu w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Według danych zawartych w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r., działalność Skarżącej takim kodem nie była oznaczona. Jeżeli przed tą datą Skarżąca w rzeczywistości prowadziła przeważającą działalność, która powinna być oznaczona innym kodem, tzn. nie kodem PKD 96.09.Z., a kodem 56.10.A, to powinna dokonać stosownych zmian w CEIDG. W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2020 r., poz. 2296) przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG m.in. w zakresie przeważającej działalności według kodu PKD w terminie 7 dni od dnia zmiany danych.
Jak wyżej wskazano art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 przewiduje, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według [...] Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Nie budzi wątpliwości, że na ten dzień działalność Skarżącej nie była oznaczona kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z tytułu składek
Argumentacja Skarżącej pomijająca regulację wynikającą z art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 zakłada, że przepis ten jest zbędny, co zdaniem Sądu kłóci się z przyjętymi regułami wykładni.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 958/18, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu okoliczności stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości. W związku z powyższym Sąd oddalił zgłoszony w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
U. Wiśniewska T. Wójcik L. Kleczkowski