Uzasadnienie
W następstwie wniesienia skargi na wskazaną powyżej decyzję J.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Podał, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 3507 zł brutto. Po dokonaniu potrąceń z tytułu zobowiązań zaciągniętych przez spółkę "T" oraz spłacanych kredytów bankowych w wysokości 1428 zł miesięcznie, dochód wnioskującego wynosi 1428 zł. Skarżący podał, że od 2005 r., przez okres trzech lat pozostawał bez zatrudnienia. Oświadczył nadto, że na jego osobę przeniesiono wszystkie zobowiązania spółki wynoszące ponad milion złotych. Wyjaśnił, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, pozostając w rozdzielności majątkowej oraz faktycznej separacji. Dodał, w uzasadnieniu żądania, że wspomaga niepracującą córkę. Na zakup leków przeznacza 150 zł miesięcznie. Nie posiada majątku oraz oszczędności.
W wykonaniu zarządzenia referendarza z dnia 28 kwietnia 2009 r. wezwano zainteresowanego do przedłożenia: zaświadczenia o miesięcznych dochodach swoich oraz współmałżonka, odpisu zeznania podatkowego małżonków za 2008 r., oświadczenia i udokumentowania wydatków ponoszonych z koniecznym utrzymaniem oraz rachunków potwierdzających zakup leków.
W odpowiedzi skarżący uiścił wymagany wpis od skargi, informując Sąd, że nie posiadał możliwości dostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym siedmiodniowym terminie.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, nie będącym w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, iż prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń.
Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższy przepis przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona do dyspozycji odpowiednich środków pieniężnych. Winna mieć przy tym świadomość, że wnosząc o omawiane zwolnienie musi uprawdopodobnić w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Na jej korzyść przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że referendarz, jeżeli powziął wątpliwości co do treści oświadczeń złożonych w urzędowym formularzu PPF ma prawo dokonać ich weryfikacji. Umożliwia mu to przepis art. 255 p.p.s.a, który stanowił w niniejszej sprawie podstawę do wezwania skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Unormowanie to jest instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i umożliwiającym prawidłową ocenę stanu majątkowego, sytuacji rodzinnej oraz majątkowej strony. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika jednak z tego przepisu, odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam zainteresowany.
Skoro więc rola referendarza ogranicza się do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, podejmując działania wynikające z dyspozycji art.255 p.p.s.a.
Wyjaśnić również należy, iż przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy udzielone wyjaśnienia odnośnie pozostawania z żoną w rozdzielności majątkowej nie wywierają skutków pozytywnych z punku widzenia strony.
Podnieść należy, że dane dotyczące sytuacji majątkowej żony wnioskującego na tle okoliczności sprawy niniejszej są istotne, bowiem rozdzielność majątkowa istniejąca miedzy małżonkami nie wyłącza obowiązków wynikających z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej k.r.o. Zgodnie z treścią art. 27 k.r.o. małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Oceniając zasadność zwolnienia od kosztów sądowych, bierze się pod uwagę dochody oraz majątek małżonka wnioskodawcy, bez względu na rodzaj ustroju majątkowego łączącego małżonków. W myśl art.23 k.r.o. małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, również w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego.
Reasumując, przedmiotowej sprawie, na skutek braku żądanych informacji, referendarz nie był w stanie dokonać ustalenia i pełnej analizy stanu majątkowego J.S.. Tym bardziej, że fakt uiszczenia w konsekwencji wymaganego wpisu pozwala na stwierdzenie, że strona posiadała do dyspozycji środki finansowe, pozwalające na ponoszenie kosztów sądowych, nawet pomimo udzielenia wsparcia materialnego niepracującej córce.
W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.