Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 maja 2010 r. J.K. został w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata w osobie R.S. z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. lub P.S. z Okręgowej Rady Adwokackiej w B. został pozostawiony bez rozpoznania ze względu na niezłożenie go w prawnie nakazanej formie. W konsekwencji skarżący przedstawił sporządzony 23 lipca 2010 r., a uzupełniony 17 sierpnia 2010 r., urzędowy formularz PPF, w którym ubiega się o ustanowienie pełnomocnika. Jak wynika z jego treści, skarżący aktualnie nie uzyskuje dochodów, jak również nie prowadzi działalności gospodarczej, przez co nie reguluje zaległych zobowiązań kredytowych oraz podatkowych. Wobec ubiegającego toczą się postępowania egzekucyjne skutkujące zajęciem kont oraz ruchomości. Aktualnie wnioskujący pozostaje wyłącznie na utrzymaniu rodziców, z którymi zamieszkuje.
W sprawie zważono, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Ze względu jednak, że pomoc prawna jest także formą dofinansowania z budżetu państwa przyznanie pomocy prawnej powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w procesie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje ustanowienie adwokata. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie oceniono, że J.K.spełnia przesłanki dla uwzględnienia jego żądania. Rozpatrując przedmiotowy wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata należy mieć na uwadze postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z [...]., którym stronę zwolniono od kosztów sądowych. W postanowieniu tym, po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego wskazano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie możliwości płatniczych strony ubiegającej się. Zasadnie zatem udzielono zainteresowanemu pomocy prawnej poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat należnych za czynności podejmowane przez Sąd, które wiązały się m.in. z opłaceniem wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.945 zł.
Należy również zauważyć, że strona we wniosku z 23 lipca 2010 r. oraz w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku, wykazała, że jej stan majątkowy oraz możliwości płatnicze od 20 maja 2010 r., tj. od dnia zwolnienia od kosztów sądowych, nie zmieniły się. Ponowny formularz zawiera podobne informacje o stanie majątkowym i osobistym strony, a dodatkowo opisywana sytuacja finansowa eksponująca brak dochodów i zadłużenie wnioskującego została uwiarygodniona poprzez przedstawienie zawiadomień o wszczęciu egzekucji przez Bank Polską Kasę Opieki S.A. z siedzibą w Warszawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Dyrektora Izby Celnej w T. czy aktualnego wyciągu z BNP PARIBAS Fortis, w którym skarżący zalega ze spłatą kredytu obrotowego.
W takich okolicznościach sprawy zasadnym jest stwierdzenie, że sytuacja majątkowa strony nie uległa jakiejkolwiek pozytywnej zmianie i skarżący, pozostając na utrzymaniu rodziców nie jest w stanie partycypować w kosztach opłacenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Zasadnym więc było przyznanie J.K. prawa pomocy w poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych powodów, mając na uwadze ratio legis prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.