Uzasadnienie
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2021 r. - określającej P. S.A. (skarżąca) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017 rok w kwocie [...]zł - radca prawny M. Ł. wskazał, iż pomimo udzielonego pełnomocnictwa decyzja doręczona została podatnikowi na adres korespondencyjny: P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G. ul. D. [...] [...] G., zamiast na adres pełnomocnika. Powyższa okoliczność, zdaniem pełnomocnika, uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem Kolegium w sprawie nie doszło do uchybień w zakresie doręczenia decyzji [...] grudnia 2021 r. Decyzja ta doręczona została zgodnie z dyspozycją art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540; dalej: "O.p."). Organ wskazał, że z analizy akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo z dnia [...] września 2020 r. udzielone radcy prawnemu M. Ł. do reprezentowania PKP S.A. w sprawach dotyczących zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 w Gminie G. - którego odpis załączono do odwołania złożone było w niniejszej sprawie. W zaistniałej sytuacji organ doręczył decyzję działając za pośrednictwem Urzędu Pocztowego na adres korespondencyjny Spółki. Doręczenie miało miejsce w dniu [...] grudnia 2021r. i od tego momentu zaczął bieg 14 dniowy termin dla wniesienia odwołania - zgodnie z dyspozycją art. 223 § 1 O.p., który upłynął w dniu [...] stycznia 2022r.
Kolegium nie zgodziło się również ze wskazaniem wnioskodawcy, iż dla sprawy istotne jest to, że strona powzięła informację o braku wniesienia odwołania od decyzji w związku z wystawieniem [...] lutego 2022r. upomnienia nr [...], które wpłynęło do podatnika w dniu [...] lutego 2022r. Okoliczność taka i twierdzenia pełnomocnika nie mogą, zdaniem Kolegium, wskazywać na zasadność przywrócenia terminu.
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 151 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie zarzutu wadliwego wszczęcia postępowania podatkowego, procedowania i doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej, gdyż obrocie prawnym nie funkcjonuje siedziba Strony określona w przesyłce jako P. Spółka Akcyjna Oddział Gospodarowania Nieruchomościami ul. D. [...] [...] G., a prawidłowym miejscem wszczęcia postępowania podatkowego, procedowania i doręczenia decyzji winna być siedziba P. SA w W., aleje Jerozolimskie 142A 02-305 W..
Za wadliwe Spółka uznała wysłanie korespondencji na adres korespondencyjny, skoro w toku wszczętego przez Wójta Gminy G. postępowania podatkowego, w żadnym momencie nie wskazała tego adresu jako miejsca doręczenia korespondencji. Powyższe, zdaniem Spółki, oznacza naruszenie obowiązku wysyłania korespondencji na adres lokalu siedziby osoby prawnej. Wprawdzie, jak zauważyła Spółka, adres korespondencyjny był zarazem adresem lokalu Oddziału Strony w G. ale wola organu podatkowego została wyraźnie trzykrotnie uzewnętrzniona, że dostarczał on akty administracyjne na adres korespondencyjny, a nie na adres miejsca prowadzenia działalności.
Ponadto, organ podatkowy pierwszej instancji dwukrotnie wskazywał w rozdzielniku, pismo otrzymał Podatnik (Oddział Gospodarowania Nieruchomościami, ul. D. [...], [...] G.). Zdaniem Spółki organ podatkowy do końca nie ustalił jaki jest status podatkowy Oddziału strony, nie wyjaśnił tej kwestii. Strona wskazuje, że to nie Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G. jest władny do zlecania prowadzenia spraw podatkowych a jej organ zarządzający w W. decydujący czy powierzy powyższe pracownikom kierującym Oddziałem, czy też osobom trzecim.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd administracyjny zbadał zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonym postanowieniu SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ – uprzednio albo choćby jednocześnie – stwierdził w przewidzianej prawem formie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należało uchylić jako co najmniej przedwczesne.
Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, natomiast § 2 ww. artykułu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Oznacza to, że przywrócenie terminu dla dokonania określonej czynności uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek, którymi są: 1) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie przez zainteresowanego;
- 2) w stosownym terminie przewidzianym w ustawie;
- 3) uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu oraz 4) dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin.
Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W pierwszej kolejności zbadać bowiem należy, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Przepisy art. 162 § 1 i 2 o.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi (powinno zostać wydane postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p.). Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany.
Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko wyłącznie wtedy, gdy termin do wniesienia dowołania został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu, która została rozstrzygnięta postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podkreślić zatem należy, że uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu.
Powyższe stanowisko Sądu znajduje wsparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok NSA z 2 sierpnia 2022 r., I FSK 901/20, którego tezy zostały przytoczone w niniejszym uzasadnieniu).
Z akt sprawy nie wynika, aby organ wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. W zaskarżonym postanowieniu zdaniem Sądu przedwcześnie zatem wypowiedział się co do niezasadności wniosku o przywrócenie terminu. Warunkiem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest, jak już wcześniej wskazano, formalne stwierdzenie, że doszło do uchybienia tego terminu, tego etapu natomiast w sprawie nie było.
Z tego powodu zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu należało uchylić jako co najmniej przedwczesne, a zatem takie, które zapadło z istotnym naruszeniem art. 162 § 1 i 2 o.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można orzekać w kwestii przywrócenia terminu nie mając formalnego stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ – jeśli podtrzyma swoją ocenę co do tego, że miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia odwołania - zajmie stanowisko w przewidzianej prawem formie, tj. w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Na to postanowienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W odrębnym postanowieniu organ wypowie się co do zasadności wniosku o przywrócenie co do uchybienia terminu, o ile wniosek ten nie zostanie przez organ uznany za bezprzedmiotowy.
Organ będzie miał też na uwadze szczególną regulację zawartą w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021, poz. 2095) w brzmieniu obowiązującym od [...] grudnia 2020 r. do [...] maja 2022 r. Decyzja Wójta została wydana [...] grudnia 2021 r. Termin na wniesienie odwołania jest terminem, od zachowania którego jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej. W sądownictwie administracyjnym przyjęto, że termin "prawo administracyjne" w omawianej regulacji należy rozumieć szeroko, a zatem mieści się w nim m.in. prawo podatkowe (por. wyrok WSA w Gliwicach z 7 lipca 2022 r., III SA/Gl 177/22).
Zważywszy na przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia, ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.
Mając na względzie podane wyżej powody, zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.