Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 1 września 2008 r., I SA/Bd 391/08

Rozpoznanie

w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.S. o zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Sentencja

I SA/Bd 391/08 POSTANOWIENIE Dnia 1 września 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk

Uzasadnienie

I SA/Bd 391/08

W niniejszym postępowaniu skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozostaje na utrzymaniu niepracujących rodziców, których dochód z tytułu odzyskiwanych wierzytelności wynosi 500 zł miesięcznie. Nie posiadają oni majątku oraz oszczędności. Ponoszą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego: zakup energii elektrycznej – 356,44 zł, woda – 142 zł, wywóz nieczystości za II kwartał -104,49 zł. W gospodarstwie domowym pozostaje również brat wnioskodawczyni, lecz wysokość jego źródła utrzymania nie jest jej znana. Majątek rodziny stanowi dom obciążony hipoteką w wysokości 850.000 zł.

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:

Żądanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż intencją wnioskującej było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie (art.199 w zw. z art.205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a ", w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w część albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Przyjmuje się, że gdy fakty, które strona podała we wniosku nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z innymi informacjami o sytuacji majątkowej strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca wykazała, iż pozostaje na utrzymaniu rodziców, których jedyny miesięczny dochód sprowadza się do 500 zł., lecz wydatki związane z utrzymaniem domu przewyższają go, bowiem sprowadzają się do 552 zł. Zainteresowana ograniczyła się więc do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym trzyosobowego gospodarstwa domowego. Nie wyjaśniła jednakże tej nietypowej sytuacji, w której rodzice są przecież w stanie zapewnić utrzymanie w pozostałym zakresie (wyżywienie, środki czystości, ubranie, dojazdy), co powoduje, że również i te wydatki muszą być finansowane z jakiegoś źródła. W oświadczeniach dotyczących stanu majątkowego skarżąca źródeł takich nie wykazała. Ponadto z akt sprawy wynika, iż jest ona właścicielem pojazdu, którego użytkowanie wiąże się z ponoszeniem kosztów eksploatacji oraz ubezpieczenia. Okoliczność ta również została przemilczana.

Referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro zatem przedstawiła ona dane niepełne, bądź ze sobą sprzeczne, to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Jest zasadą, że do wniosku strony można przychylić się tylko wówczas, gdy przedstawi ona swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. W niniejszej sprawie, z uwagi na wykazanie nadwyżki wydatków nad dochodami rodziny, skarżąca nie spełniła tego warunku. Uznać zatem należało, iż tym samym nie przedstawiła okoliczności uzasadniających udzielenie jej prawa pomocy.

Brak możliwości dokonania pełnej konfrontacji twierdzeń skarżącej z danymi dotyczącymi sytuacji majątkowej został zawiniony przez zainteresowaną. Tym samym uniemożliwiła ona obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej możliwości finansowych. Z tego więc względu nie uznano, że kwota wpisu od skargi nie stanowi istotnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego wnioskodawczyni.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.