Uzasadnienie
I SA/Bd 398/09
B.S., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 4.477 zł, zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku powołał się na trudną sytuację materialną, gdyż utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 948 zł, a w ubiegłym roku uzyskał dochód w wysokości 15.312 zł. Poczynienie jakichkolwiek oszczędności uniemożliwia ciążący na ubiegającym obowiązek łożenia środków na utrzymanie dwojga małoletnich dzieci. Skarżący wyjaśnił również, że aktualnie zamieszkuje z rodzicami w domu stanowiącym ich własność. Poza tym do wniosku nadesłał dokumenty potwierdzające zgodność ze złożonymi w formularzu oświadczeniami, takie jak PIT-11, PIT-37 oraz zaświadczenie o zarobkach za ostatnie 3 miesiące.
W sprawie zważono, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej celem umożliwienia dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Jako, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to powinno się ono sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że obciążenia finansowe związane z wszczętym procesem mogą negatywnie wpłynąć na poziom egzystencji jego rodziny. Za pozytywną oceną wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia treść złożonych oświadczeń oraz przedstawione dokumenty. Z nich wynika, że skarżący uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.317 zł brutto, z czego większą część przekazuje na utrzymanie swoich dzieci, z którymi nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż sam aktualnie zamieszkuje z rodzicami. Z zeznania podatkowego wynika również, że w 2009 roku ubiegający nie dysponował dochodami pozwalającymi na zaoszczędzenie środków pieniężnych.
Tak więc, sytuacja majątkowa wnioskującego, wskazane wydatki, jak i zakres obowiązku uczestniczenia w kosztach sądowych świadczą, że B.S. nie dysponuje kapitałem pozwalającym na uregulowanie kosztów sądowych, nawet w części. Ponadto istniejące obciążenia w związku z obowiązkiem podatkowym oraz niewygórowane miesięczne dochody stanowią istotny punkt odniesienia do oceny możliwości finansowych strony. Wynagrodzenie za pracę wynoszące niespełna 1.000 zł uniemożliwia bez wątpienia opłacenie zarówno wpisu od skargi wysokości 4.477 zł jak i przyszłych opłat należnych za czynności podejmowane przez Sąd. Tym samym zakres przyznanego prawa pomocy jest adekwatny do ustalonych możliwości majątkowych i płatniczych wnioskującego.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.