Wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., I SA/Bd 400/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 r.

Sprawa

sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2022 r. nr 0401-IOV1.4103.17.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Skład

sędzia WSA Jarosław Szulc przewodniczący, sprawozdawca
sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia WSA Agnieszka Olesińska

Uzasadnienie

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. dokonał W. K. (Skarżący) rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2018 r. do października 2018 r. oraz ustalił wysokość kwot podatku, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Decyzja została doręczona [...] lutego 2022 r.

Skarżący zakwestionował ustalenia organu pierwszej instancji zawarte w ww. decyzji i pismem z [...] marca 2022 r. złożył odwołanie. Ponieważ jak ustalił organ odwoławczy termin do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. upływał [...] marca 2022 r., odwołanie zostało wniesione 1 dzień po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Postanowienie zostało doręczone [...] maja 2022r. Pismem z [...] maja 2022 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący złożył "Wniosek o przywrócenie terminu rozpatrzenia sprzeciwu do wydanej decyzji administracyjnej." Dyrektor Izby Administracji Skarbowej mając na uwadze, że z treści ww. pisma nie wynikało: czy Skarżący występuje z wnioskiem do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] lutego 2022 r., czy też wnosi skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowienie z [...] kwietnia 2022 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, pismem z [...] maja 2022 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z [...] maja 2022 r.

Skarżący w piśmie z [...] maja 2022 r., wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kieruje do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał na art. 162 i art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i podał, że Skarżący wraz z wniesionym po ustawowym terminie odwołaniem z [...] marca 2022 r. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożył dopiero pismem z [...] maja 2022 r. (data nadania [...] maja 2022 r.), uzupełnionym pismem z [...] maja 2022 r., a więc po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. popołudniu [...] marca 2022 r., w dniu, w którym "otworzył korespondencję". Rozpatrując przesłankę uprawdopodobnienia przez Skarżącego braku winy w uchybieniu terminu organ wyjaśnił, że istota uprawdopodobnienia sprowadza się do wskazania przynajmniej prawdopodobieństwa faktów, na które powołała się strona wnosząca o przywrócenie terminu. Skarżący jako argumentację mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu podał okoliczności, na które jego zdaniem nie miał i nie mógł mieć wpływu. W ocenie organu, takiego argumentu nie może stanowić okoliczność, że pod wskazanym adresem, na który przesłana został decyzja, zamieszkują starsi rodzice, którzy nie pamiętają miejsca, gdzie znajduje się przechowywana dla Skarżącego korespondencja. Ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie dorosłego domownika czy też popełnienie przez niego oczywistej omyłki spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż także argumentacja, że listonosz "dla własnej wygody zostawia korespondencję do mnie, zamiast aviza abym bezpośrednio to ja odbierał list polecony na poczcie" nie może uprawdopodobnić braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Organ podkreślił, że decyzja prawidłowo została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, na podany przez Skarżącego w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników adres rejestracyjny i do doręczeń: ul. [...], [...] T.. Korespondencja została odebrana [...] lutego 2022 r. przez pełnoletniego domownika – zgodnie z art. 144a § 3 O.p. Z treści Zwrotnego Potwierdzenia Odbioru przedmiotowej decyzji jak również wyjaśnień Skarżącego wynika, że ww. decyzję odebrał ojciec Skarżącego w dniu [...] lutego 2022 r., co zostało potwierdzone podpisem. Okoliczność odbioru pisma przez pełnoletniego domownika wyklucza możliwość pozostawienia pisma na okres 14 dni do dyspozycji adresata w palcówce pocztowej i pozostawienia informacji (aviza) o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Brak możliwości osobistego odbioru korespondencji przez Skarżącego, kierowanej na wskazany przez niego adres nie wyłącza winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący miał pełną świadomość, że pomimo iż nie przebywał pod wskazanym adresem codziennie, korespondencja będzie tam kierowana. Zatem powinien podjąć wszystkie możliwe środki, aby zapewnić ochronę swoich praw poprzez prawidłowy odbiór korespondencji kierowanej na podany w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników adres rejestracyjny i do doręczeń. Organ wskazał, że Skarżący mógł złożyć w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie niedoręczania przesyłek rejestrowanych osobie pełnoletniej zamieszkałej pod adresem, na który przekazywane były przesyłki rejestrowe. Brak takiego zastrzeżenia powoduje, że adresat nie może skutecznie powoływać się na brak winy w dochowaniu terminu do dokonania czynności liczonych od daty doręczenia przesyłki przez listonosza.

W ocenie organu, argumenty dotyczące podjęcia prób nadania odwołania w T. w dniu [...] marca 2022 r. (błędnie podana data [...] kwietnia 2022 r.) oraz związane z tym faktem przedstawione okoliczności dotyczące: godzin pracy urzędu pocztowego oraz odjazdu autobusem, czy rowerem do T. – nie mogą zostać uznane jako przeszkody, których strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z adresu poczty elektronicznej opublikowanej na oficjalnej stronie internetowej Poczty Głównej w T. wynika, iż wymieniona placówka pocztowa jest czynna całodobowo zarówno w dni robocze oraz w dni wolne od pracy. Z załączonego do pisma z [...] maja 2022 r., rozkładu jazdy autobusu PKS wynika, iż w dniu [...] marca 2022 r. Skarżący mógł na Poczcie Głównej w T. złożyć w ustawowym terminie pismo zawierające odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T..

Ponadto, w okresie od dnia odebrania decyzji [...] lutego 2022 r. do dnia nadania odwołania [...] marca 2022 r. Skarżący – jak sam podał – był u rodziców od 2 do 4 razy. Dlatego też,w czasie tego pobytu miał możliwość bez żadnych przeszkód odebrać korespondencję do niego adresowaną.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej działania Skarżącego można uznać za zawinione, gdyż nie dochował on wszelkich reguł starannego działania, które mogły zostać podjęte w okolicznościach stanu faktycznego sprawy w celu uniknięcia nieprawidłowości co do odbioru korespondencji. Dyrektor nie dał wiary twierdzeniu, że Skarżący nie miał wiedzy zarówno o wymaganym terminie złożenia odwołania jak również, że nie wiedział, iż przekroczył termin przewidziany do wniesienia odwołania. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w piśmie z [...] marca 2022 r. doręczonym w dniu [...] marca 2022 r. poinformował, że "Data wniesienia odwołania: [...] marca 2022 r. (wpływ [...] marca 2022 r.) – odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym (termin wniesienia odwołania przypadał na [...] marca 2022 r.)."

Reasumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy uchybienia terminu do złożenia odwołania, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny jego uchybienia.

W skardze do Sądu Skarżący podał, że zaistniała sytuacja była spowodowana kilkoma istotnymi czynnikami oraz okolicznościami, na które nie miał wpływu. W uzasadnieniu wskazał, że na podany adres korespondencyjny, pocztą przyszła decyzja z US w T.. List odebrali jego rodzice, którzy mają po 73 lata. Są to osoby starsze, chorują. Niejednokrotnie pytał rodziców, czy były listy do niego adresowane. Listonosz zostawił list polecony adresowany do Skarżącego, którego odbiór pokwitowali rodzice.

Skarżący nie mieszka pod tym adresem. Skarżący prosił rodziców oraz listonosza, aby korespondencję poleconą dla niego zostawiał na poczcie, a avizo pozostawiał w skrzynce pocztowej. Tak się nie stało, a list odnalazł pomiędzy gazetkami reklamowymi. Było to popołudnie [...] kwietnia 2022 r.(czwartek). Od razu otworzył korespondencję, na którą czekał. Zapytał rodziców kiedy przyszedł list, aby moc zmieścić się w wyznaczonym terminie na odpowiedź. Matka nie pamiętała, że list przychodził, ojciec odpowiedział, że dawno i myślał, że już go przekazał. Skarżący podał, że wrócił do domu i napisał pismo, jednak na poczcie okazało się, że jest już nieczynna, a innej nie miał w swojej miejscowości. Podjął również nieskuteczną próbę dojechania do T.. Następnego dnia udał się na pocztę, aby nadać list – był to [...] kwietnia 2022 r. Nie wiedział, że przekroczył termin o jeden dzień. Dodał, że w okresie od [...] kwietnia 2022 r. przygotowywał dwa pokoje na wsi, aby przyjąć uchodźców z [...]. W tym czasie bywał 1-2 razy w tygodniu u rodziców, a opiekę nad rodzicami przejęła siostra, z którą pozostaje w chłodnej relacji. Wskazał, że zaistniałe okoliczności i przeszkody były dla niego nie do przezwyciężenia, pomimo użycia wszelkich możliwych kroków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i § 2 oraz 163 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2 tego przepisu). W sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy, a w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).

Wskazane regulacje prawne zawierają cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy uchybienia terminu do złożenia odwołania. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny jego uchybienia.

Termin do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. upływał [...] marca 2022 r. Przedmiotowe odwołanie zostało wniesione 1 dzień po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził to postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest prawomocne, a zatem kwestia daty doręczenia decyzji i uchybienia terminu do wniesienia odwołania została w im przesądzona.

Natomiast przedmiotem zaskarżonego obecnie postanowienia, jest kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Należy w związku z tym zwrócić uwagę na obowiązujący od [...] grudnia 2020r.

art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - dalej ustawa COVID-19), zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1. od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2. do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3. przedawnienia,
4. których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5. zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6. do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Przepis ten został wprowadzony na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2255), z dniem 16 grudnia 2020r. Należy podkreślić, że w dacie wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania obowiązywał jeszcze stan epidemii, ogłoszony od 20 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491).

Wymienione przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony. Z przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1032/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21).

Wobec powyższego, stwierdzając uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania, organ powinien zastosować tryb wynikający z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19, czego jednak nie wykonał.

W zaistniałej sytuacji Sąd stanął zatem na stanowisku, że zawarty w piśmie z [...] maja 2022r., uzupełnionym następnie [...] maja 2022 r., "Wniosek o przywrócenie terminu rozpatrzenia sprzeciwu do wydanej decyzji administracyjnej" został złożony w terminie, o jakim mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, a złożone wcześniej odwołanie, czyni zadość obowiązkowi dopełnienia czynności, dla której był określony termin. Jak słusznie przy tym podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1222/21, w świetle treści art. 162 § 1 – 3 Ordynacji podatkowej dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyni aktualnymi prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyni te rozważania bezprzedmiotowymi (por. także wyrok NSA z 15 maja 2020r., sygn. akt II FSK 4/20).

Wobec powyższych rozważań, istniały podstawy do oceny argumentacji skarżącego, dotyczącej uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu nie zasługuje ona jednak na uwzględnienie. Skarżący powołuje się na datę [...] kwietnia 2022 r. jako na tę, kiedy zapoznał się z treścią decyzji. Jak jednak wynika z akt sprawy, decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] lutego 2022 r. Nr [...] została doręczona na podany przez skarżącego w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników adres rejestracyjny i do doręczeń, tj. ul. [...], [...] T.. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że doręczenie nastąpiło dnia [...] lutego 2022r. do rąk pełnoletniego domownika – ojca skarżącego. Data, jaką opatrzono odwołanie oraz data jego wpływu do organu wskazują, że w istocie skarżący mógł zapoznać się z treścią decyzji dnia [...] marca 2022r., a odwołanie wniósł [...] marca 2022 r.

Należy przyjąć, że skarżący w sposób świadomy dokonał wyboru adresu rejestracyjnego i do doręczeń, pod którym na co dzień nie przebywał. Zapoznanie się w dniu [...] marca 2022r. z treścią decyzji wydanej [...] lutego 2022 r., zwłaszcza w konfrontacji z zawartym w niej pouczeniem o terminie wniesienia środka zaskarżenia, powinno przy tym zwrócić uwagę strony, na choćby potencjalną możliwość jego uchybienia.

Sąd podziela stanowisko organu, że brak osobistego odbioru korespondencji kierowanej na podany adres rejestracyjny i do doręczeń nie wyłącza winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący miał świadomość, że nie przebywa codziennie pod podanym adresem. O braku winy nie świadczą także okoliczności odnoszące się do dorosłych domowników uprawnionych do odbioru przesyłek, w tym zwłaszcza ich wiek i stan zdrowia. Decyzję bowiem skutecznie doręczono na podany adres, a jej odbiór pokwitował ojciec skarżącego, co wynika z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2022r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł, że nie mieszka pod podanym adresem, lecz w innej miejscowości. Podał, że rodzice zapomnieli przekazać mu informację o odebranej przesyłce. Nie mając wiedzy o upływającym terminie na dokonanie czynności procesowej zapoznał się z treścią korespondencji oraz sporządził pismo (odwołanie) i pojechał do najbliższej miejscowości O. nad W., w której znajduje się placówka pocztowa. Dotarł na pocztę ok. godziny 17.15 w dniu [...] kwietnia (powinno być [...] marca) 2022 r., lecz placówka pocztowa była już zamknięta dla interesantów. Dodał, że nie posiada samochodu. Podjął próbę dotarcia do T., aby nadać list jeszcze tego samego dnia. Okazało się jednak, że najbliższy autobus [...] odjeżdża o godz.18.12. Czas dojazdu to ok. 30min. Dojazd rowerem do T.(ok. 20km) zająłby mu ok. 1 godziny. W tej sytuacji uznał, że wyczerpał wszystkie możliwości dojazdu na pocztę. Na pocztę udał się następnego dnia aby nadać list, nie wiedząc, że przekroczył termin o jeden dzień.

Wobec podnoszonych okoliczności należy podkreślić, że Skarżący mógł zastrzec w placówce pocztowej, aby przesyłki rejestrowane były doręczane mu osobiście. W sytuacji jego nieobecności, przesyłka byłaby awizowana, a Skarżący mógłby odebrać pismo osobiście w miejscu jej pozostawienia w placówce pocztowej. Niezależnie od tego, jak ustalił organ odwoławczy, placówka Poczty Głównej w T. jest czynna całodobowo zarówno w dni robocze oraz w dni wolne od pracy (k.49 akt administracyjnych). Możliwe zatem było nadanie w dniu [...] marca 2022 r. na Poczcie Głównej w T. przesyłki zawierającej odwołanie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Tym samym przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 776/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taką przeszkodą może być siła wyższa, tj. powódź, pożar czy inne zdarzenie, które uniemożliwiło zainteresowanemu dochowanie terminu, a którego on nie wywołał i któremu nie mógł zapobiec przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Może to być również, np. choroba, która uniemożliwiła bądź to osobiste dokonanie czynności bądź też wyręczenie się osobą trzecią. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się więc z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy dokonywaniu czynności procesowej. Dodatkowo należy wskazać, że artykuł 162 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta była niezależna od woli i wiedzy zainteresowanego, a ciężar dowodu, że spóźnienie jest niezawinione, spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T.. Taką okolicznością nie jest podnoszona kwestia utrudnienia w nadaniu przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie. Doświadczenie życiowe przemawia za uznaniem, że nadanie odwołania od niekorzystnej decyzji, w sytuacji braku pewności co do daty jej doręczenia, winno być traktowane w sposób priorytetowy, z należytą w danych stosunkach starannością.

W tej sytuacji, rozważania i stanowisko organu odnoszące się do kwestii niewykazania braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania są zasadne i prawidłowe.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.