Wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., I SA/Bd 422/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. sp. z o. o. w W. na postanowienie Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu z dnia 26 maja 2022 r. nr 438000-COP.4103.19.2022.2 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę

Skład

Sędzia WSA Tomasz Wójcik przewodniczący
Sędzia WSA Leszek Kleczkowski
Sędzia WSA Urszula Wiśniewska sprawozdawca

Uzasadnienie

Na podstawie wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] upoważnienia z dnia [...] r. wszczęto w S. kontrolę celno-skarbową w przedmiocie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od lutego do grudnia 2018 r. W toku powyżej kontroli organ pismem z dnia [...] r. wezwał M. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona", "podatnik") do udzielenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących transakcji z W. oraz informacji dotyczących pracowników M. P. z dnia [...]. Strona wniosła zażalenie na ww. wezwanie. Spółka uznała wezwanie za bezpodstawne. Wskazała, że nigdy nic nie sprzedała ani nie zakupiła od S. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wezwania w całości.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ wskazał, że zaskarżone wezwanie zostało wydane na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. art. 94 ust. 1, art. 79 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r., poz. 813 ze zm., dalej: "ustawa o KAS"). Wyjaśnił, że na wezwanie wydane w trybie art. 155 O.p. ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia zażalenia. Skoro zatem wezwanie z dnia [...] r. wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] jest wezwaniem, na które zażalenie nie przysługuje, należało zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Powołując się na treść art. 79 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o KAS Skarżąca podniosła, że ustawa wyraźnie określa, iż można kontrolować kontrahentów kontrolowanego tylko i wyłącznie gdy ma się wiedzę, że jest to ten sam towar lub ta sama usługa. W treści plików JPK widać natomiast jedynie dane kontrahentów, a nie jakie towary lub jaka usługa została wykonana. W związku z tym Spółka nie zgadza się z działaniami organu opartymi, w jej ocenie, tylko i wyłącznie na domniemaniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna. Sąd w wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), nie stwierdził by organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa w sposób, który skutkowałby koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, a mianowicie: naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził także okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem skargi, a więc i kontroli sądowej, jest w niniejszej sprawie postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego [...] z dnia [...] r., którym stwierdzono, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., niedopuszczalność zażalenia wniesionego na wezwanie organu skierowane do Strony o udzielenie wyjaśnień i przedłożenie dokumentów. Wezwanie zostało wydane na podstawie art. 155 § 1 O.p. w zw. art. 94 ust. 1 i art. 79 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o KAS. Wskazany art. 94 ust. 1 ustawy o KAS stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o KAS, do kontroli celno-skarbowej mają odpowiednio zastosowanie wymienione w tym artykule przepisy Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. W myśl zaś art. 239 O.p., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast stosownie do art. 236 § 1 O.p., na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, jeśli ustawa tak stanowi. Z kolei przepis art. 228 O.p. stanowi, że:

"§ 1. Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia:

1. niedopuszczalność odwołania;
2. uchybienie terminowi do wniesienia odwołania;
3. pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. § 2. Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne.".

Przepis art. 228 O.p. wprost zatem uprawnia organ odwoławczy do oceny, czy odwołanie jest dopuszczalne (pkt 1), czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie (2) i, czy odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 O.p. Przepis art. 228 O.p. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń, co wynika z przytoczonego wyżej art. 239 O.p. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również przedmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot nie posiadający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Z kolei przedmiotowe przyczyny niedopuszczalności zażalenia obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia toku instancji.

Na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa - Ordynacja podatkowa tak stanowi (art. 236 § 1 O.p.). Zatem, zaskarżalne są tylko takie akty, co do których ustawodawca wprost dopuścił w przepisach możliwość ich wzruszania w drodze określonego środka zaskarżenia. W sytuacji zatem - która ma miejsce w niniejszej sprawie - gdy ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia zawiadomienia wydanego na podstawie art. 155 O.p. organ zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Tym samym, organ nie był uprawniony do rozważenia zasadności treści samego "zażalenia", co oznacza, że nie mógł również dokonać merytorycznej oceny co do samej zasadności wzywania Strony do dokonania określonych czynności (złożenia wyjaśnień i dokumentów). Jednoznaczne ustalenie niedopuszczalności zażalenia, zobowiązywało go bowiem do wydania zaskarżonego postanowienia.

Wobec tego brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska organu, tj. że przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa nie dopuszczają możliwości bezpośredniego kwestionowania w drodze zażalenia czynności organu w postaci wezwania wydanego na podstawie art. 155 O.p.

Prawidłowo organ wyjaśnił, że w przypadku zażaleń, zasadą jest prawo do ich złożenia wyłącznie wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika takie uprawnienie procesowe, tj. gdy ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia danego orzeczenia w drodze zażalenia. Strona nie jest zatem uprawniona do wniesienia zażalenia na każdy akt organu wydany w toku kontroli bądź postepowania podatkowego, gdy ustawodawca nie przewidział dla takich czynności (aktu) środka zaskarżenia. W takim bowiem przypadku, zażalenie wniesione na tego rodzaju czynność jest niedopuszczalne.

Końcowo, Sąd zauważa, że zawarte w skardze wywody na temat podstawy prawnej do wezwania Strony celem przedłożenia określonych dokumentów odnoszą się do merytorycznej strony kontroli skarbowej i nie są przedmiotem niniejszego postępowania, skoncentrowanego na kwestiach proceduralnych wynikłych z postanowienia wydanego w toku kontroli.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.