Uzasadnienie
Syg. akt I SA/Bd 463/11
W dniu [...]. Z. K. (Skarżąca) złożyła do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezesa KRUS) wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za IV kwartał 2003r. należnych po zmarłym bracie, M. K. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że składka za IV kwartał 2003r. nie powinna być naliczona w związku z tym, że brat zmarł [...].
Decyzją z dnia [...]. Prezes KRUS na podstawie zebranych w sprawie dokumentów oraz przeprowadzonego postępowania w zakresie ustalenia możliwości płatniczych wnioskodawczyni odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że umorzenie należności może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]. wnioskodawczyni została zobowiązana do spłaty zadłużenia za swojego zmarłego brata M. K. Wskazał, że Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Następnie przywołał art. 3 a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2009r., który stanowi, że ubezpieczenie społeczne rolników ustaje z końcem kwartału, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu i stwierdził, że w związku z tym, składka za okres od 01 października 2003r. do 31 grudnia 2003r. jest należna do opłacenia. W ocenie organu, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala na spłacenie należności. Jednocześnie organ poinformował, że na pisemny wniosek może udzielić ulgi w spłacie należności w postaci rozłożenia zadłużenia na raty.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca w dniu [...]. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że jej brat nie żyje od [....] lat a spadek po nim nabyło osiem osób. Wyjaśniła, że od wszystkich tych osób odkupiła udziały w spadku i nie rozumie, dlaczego została zobowiązana do spłaty zadłużenia.
Prezes KRUS zaskarżoną decyzją z [...]. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że strona nie przedstawiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żadnych nowych okoliczności będących podstawą do zmiany wydanej decyzji, w związku z czym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko powtarzając w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wyeksponowała żądanie umorzenia zaległości składkowych, które obciążały brata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję odmawiającą Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek, które to należności obciążają Skarżącą. Należy podkreślić, że decyzją Prezesa KRUS z [...] przeniesiona została na Skarżącą odpowiedzialność za zaległość w opłacaniu składek M. K. i w niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw prawnych do analizowania zasadności decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Stąd przedmiotem oceny było tylko rozstrzygnięcie dotyczące rozpoznania wniosku o umorzenie wskazanej zaległości a nie zasadność obciążenia nią Skarżącej.
W zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zasady określają przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990r o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r nr 50 poz 291 ze zm). Zgodnie z art. 41a ust 1 tej ustawy Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może:
- odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części;
- umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części.
Decyzja Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym, wskazującym na zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek do umorzenia, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że okoliczności prawidłowo zostały ocenione przez organ jako niedające wystarczających podstaw do zastosowania wobec Skarżącej ulgi w postaci umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Organ ustalił i wskazał w decyzji, że Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Z protokołu wizytacji w gospodarstwie znajdującym się w aktach sprawy wynika, że Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł netto, także mąż Skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł netto, oprócz domu na gospodarstwie posiada trzypokojowe mieszkanie w T. Skarżąca nie wskazała na okoliczności, z których wynikałoby, że jej sytuacja spełnia przesłanki do umorzenia należności wskazane w art. 41a ust 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
W istocie Skarżąca w podnoszonej argumentacji wskazywała na brak podstaw do naliczania składek na ubezpieczenie brata, tym niemniej swój wniosek, który wszczął postępowanie określiła jako wniosek o umorzenie zaległości, stąd w takim zakresie został rozstrzygnięty. Sąd pragnie podkreślić, że postępowanie w sprawie o umorzenie zaległości składkowych nie może obejmować kontroli, czy należność została zasadnie wymierzona i przeniesiona w zakresie odpowiedzialności na inny podmiot. W tym zakresie wydawane są inne decyzje i Skarżąca miała możliwość kwestionowania tamtych rozstrzygnięć.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zasadnie organ przyjął, że nie ma podstaw do umorzenia Skarżącej zaległości w kwocie [...] z uwagi na możliwość poniesienia przez nią ciężaru w tej wysokości. Jakkolwiek organ trafnie ocenił brak przesłanek do zastosowania ulgi i zebrał materiał dowodowy w sprawie konieczny do orzeczenia o wniosku, to przedstawił w zaskarżonej decyzji bardzo ograniczone uzasadnienie. Działanie takie narusza art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, tym niemniej Sąd uznał, że naruszenie to nie miało w tej sprawie istotnego wpływu na jej wynik.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę