Uzasadnienie
We wniosku o stwierdzenie nadpłaty S.W. z/s we [...] (zwane dalej Stroną, Stowarzyszeniem) podniosło, że mylnie zadeklarowało do opodatkowania, poza działkami o nr [...] i [...] (będącymi w użytkowaniu wieczystym), powierzchnię działki dzierżawionej z domkami letniskowymi albowiem w ewidencji gruntów tereny te sklasyfikowane są jako leśne i jako takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nadto Stowarzyszenie stwierdziło, że nie jest i nie może być podatnikiem podatku od nieruchomości.
Decyzją z [...] sierpnia 2016r. Wójt Gminy [...] odmówił Stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 i 2015. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Strona w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014r.
i 2015r. zadeklarowała kwoty podatku do wpłaty odpowiednio [...] zł i [...] zł. Następnie złożyła korekty deklaracji za wskazane lata podatkowe zmniejszając kwoty zobowiązania do kwoty [...]zł wnioskując jednocześnie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie [...]zł. W toku postępowania ustalono, że Stowarzyszenie posiada nieruchomości położone w miejscowości W. [...], zabudowane budynkami letniskowymi. Część tego terenu zajmuje jako użytkownik wieczysty, a dodatkowo jest najemcą terenu zgodnie z zawartą umową najmu z Nadleśnictwem [...] z [...] stycznia 2003r.
Odnosząc się do twierdzenia, że Stowarzyszenie nie jest i nie może być podatnikiem podatku od nieruchomości organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia [...] stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych Stowarzyszenie jako użytkownik wieczysty jak i posiadacz zależny gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Okoliczność, że grunty oznaczone są w ewidencji gruntów jako leśne nie mają znaczenia, bowiem Stowarzyszenie zajmuje teren na prowadzenie działalności gospodarczej w formie rekreacyjno - wypoczynkowej. Oznacza to, że podatek od nieruchomości za lata 2014 oraz 2015 z pierwotnych deklaracji został przez Stronę opłacony prawidłowo i nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
P. z [...] grudnia 2016r. Strona złożyła od powyższej decyzji odwołanie. Zarzuciła naruszenie:
art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201), dalej O.p., poprzez błędnie ustalony stan faktyczny oraz błędną ocenę zebranych w sprawie dowodów, art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym.
W uzasadnieniu zarzutów Strona wskazała, że złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości tylko w zakresie działki gruntu leśnego dzierżawionego od Lasów Państwowych. Organ podatkowy oparł decyzję na błędnie ustalonym stanie faktycznym uznając, że Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą rekreacyjno - wypoczynkową, nie mając przy tym żadnych dowodów w tym zakresie. Pominięta została okoliczność faktyczna, mająca zasadnicze znaczenie dla sprawy, tj. dokument urzędowy, jakim jest dowód w postaci zapisów danych w ewidencji gruntów dotyczącej działki wydzierżawionej. Z zapisów tych bezspornie wynika, że działka ta jest gruntem leśnym, a organ I instancji w swoim miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie objął ich jako tereny rekreacyjno - wypoczynkowe i nie wyłączył ich z obszarów leśnych. Gdyby działka ta była sklasyfikowana inaczej niż grunty leśne np. grunty o funkcji rekreacyjnej, to wtedy organ I instancji miałby rację stosując wszystkie przepisy przywołane w zaskarżonej decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy stan faktyczny jest zupełnie inny, to przywołanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest naruszeniem tych przepisów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniosło, że żądanie stwierdzenia nadpłaty jest bezzasadne, albowiem w pierwotnych deklaracjach dla podatku od nieruchomości za 2014 i 2015r. Stowarzyszenie nie zadeklarowało do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów stanowiących przedmiot najmu na podstawie umowy z [...] stycznia 2003r. zawartej z Nadleśnictwem [...], a co za tym idzie nie powstało zobowiązanie podatkowe do wpłaty od tych gruntów.
W deklaracjach tych prawidłowo wykazane zostały do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty Skarbu Państwa, będące w użytkowaniu wieczystym, tj. działki nr [...] i [...], położone w miejscowości [...] [...], gmina [...], sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako odpowiednio: tereny rekreacyjno - wypoczynkowe Bz (działka nr [...] o pow. [...], działka nr [...] o pow. [...]) i grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi Wp (działka nr [...] o pow. [...]).
Kolegium wyjaśniło, że wyliczona przez Stronę kwota nadpłaty w podatku od nieruchomości wynika z niewykazania do opodatkowania podatkiem od nieruchomości w złożonych korektach deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 i 2015r. (załączonych do wniosku o stwierdzenie nadpłaty) powierzchni budynków letniskowych, które nie są wykorzystywane do całorocznego zamieszkania, choć istnienia tych budynków jak i faktu, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości Stowarzyszenie nie kwestionuje. Tak więc strona nie zadeklarowała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów działki nr [...] i 810 o pow. [...] m kw., położonych w miejscowości [...] [...], gmina [...], które najmuje od Nadleśnictwa [...]. W konsekwencji nie wykazane zostało od tych gruntów zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości do wpłaty. Strona nie wykazała również, że uiściła nienależnie podatek od nieruchomości od tych gruntów. Stąd też żądanie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 i 2015 jest, w ocenie organu, nieuzasadnione. [...] deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 i 2015 zostały sporządzone nieprawidłowo poprzez niewykazanie w nich powierzchni budynków letniskowych. W tej sytuacji okoliczność podnoszona przez Stowarzyszenie związana z prowadzeniem czy też nie na gruntach stanowiących przedmiot najmu działalności gospodarczej, zdaniem Kolegium, nie ma znaczenia do oceny zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 i 2015. Okoliczność ta natomiast winna być poddana badaniu przez organ podatkowy w zakresie ich ewentualnego opodatkowania.
W skardze do Sądu Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 72 § 1 pkt 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. i w konsekwencji art. 2, art. 3 i art. 7a u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie lub ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu strona podała, że istota sprawy dotyczyła podatku od nieruchomości naliczonego i zapłaconego od domków letniskowych, które zostały zlokalizowane na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów jako las, a nie jako tereny rekreacyjne, stanowiących własność Lasów Państwowych i domki te są własnością Lasów Państwowych, a nie skarżącego Stowarzyszenia. Domki te nie są we władaniu skarżącego Stowarzyszenia, a tylko osób fizycznych, które to osoby poniosły nakłady na pobudowanie tych domków letniskowych lub nabyły takie nakłady od podmiotów budujących te domki.
Strona stwierdziła, że organ tej kwestii nie poświęcił żadnej uwagi, nie wyjaśnił istoty sprawy i w konsekwencji wydał nieprawidłową decyzję. Wniosek skarżącego o nadpłatę nie dotyczył, jak to przyjął organ, nadpłaty w podatku od nieruchomości tylko od gruntów leśnych dzierżawionych od Lasów Państwowych, który to grunt podlega podatkowi leśnemu, ale wniosek ten dotyczył nadpłaty podatku od nieruchomości zapłaconego od domków letniskowych i w ocenie skarżącego niewykazanie w korekcie deklaracji powierzchni tych domków oznacza, że skarżące Stowarzyszenie uznaje, iż nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych domków letniskowych. Stowarzyszenie w korektach deklaracji na lata 2014 i 2015 ujęło tylko powierzchnię gruntów będącą w użytkowaniu wieczystym skarżącego Stowarzyszenia, pomijając wcześniej wykazywaną w deklaracjach powierzchnię domków letniskowych. Domki letniskowe zostały zlokalizowane na terenie leśnym, stanowiącym własność Lasów Państwowych, a Gmina [...] nie objęła tego terenu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego poprzez zmianę przeznaczenia terenu leśnego na teren rekreacyjno-wypoczynkowy.
Stowarzyszenie oświadczyło, że wbrew stanowisku organu I instancji nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie wynajmuje tych domków na rzecz osób fizycznych będących posiadaczami tych domków i to posiadacze tych domów dokonują wszelkich ich remontów i ponoszą wszelkie koszty ich utrzymania.
Skarżący stwierdził, że nie unika zapłaty podatków, ale chce płacić ten podatek tylko od tych działek, których jest użytkownikiem wieczystym i tylko dlatego zostały złożone korekty deklaracji z wnioskiem o zwrot nadpłaty licząc na to, że Gmina [...] uporządkuje kwestie zgodności rzeczywistego wykorzystywania terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co pozwoliłoby na wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do przedmiotu opodatkowania jak i podmiotów będących podatnikami podatku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy zastosowaniu kryterium legalności. Zaskarżony akt zostaje wyeliminowany z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej "p.p.s.a."). - tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że akt ten został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem wydana decyzja narusza prawo tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. takiego stanu faktycznego, który odpowiada stanowi faktycznemu, znajdującemu się w hipotezie normy prawnej. Tylko wówczas możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony. Z zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 O.p. wynika zatem obowiązek organów uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i ustalenia takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga przy tym, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 187 § 1 O.p., obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, spoczywa na organach orzekających.
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] lutego 2016r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości (k-36 akt admin.). Podkreślić należy, że w aktach sprawy znajduje się tylko pierwsza strona tego wniosku, Sąd nie miał zatem możliwości zapoznania się z całą jego treścią. Nie mniej w drugim akapicie wniosku wskazano, że: "niniejszy wniosek dotyczy działki gruntu wydzierżawionej przez Stowarzyszenie od Lasów Państwowych na podstawie umowy z dnia [...].01.2003 roku, a która to działka w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako las i podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym. Stowarzyszenie pod wpływem mylnej informacji zadeklarowało do opodatkowania poza działkami o nr [...]; [...] i [...] będącymi w użytkowaniu wieczystym Stowarzyszenia również powierzchnię działki od Lasów Państwowych wraz z domkami letniskowymi od której to działki zapewne opłacany jest podatek leśny". Do wniosku dołączone zostały korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2014, 2015. W pierwotnych deklaracjach za wskazane lata strona wykazała do opodatkowania:
- powierzchnię gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne (poz. D.1.2.),
- powierzchnię gruntów rekreacyjnych (poz. D.1.3.2.),
- powierzchnię budynków lub ich części, budynki pozostałe nie związane z działalnością gospodarczą (poz. D.2.5a),
- powierzchnię budynków lub ich części, budynki letniskowe, które nie są wykorzystywane do całorocznego zamieszkania (poz. D.2.5d).
Dodatkowo w części F. "informacja o przedmiotach zwolnionych" zamieszono wpis: "grunt o powierzchni [...] z drzewostanem do 40 lat (...)"(k- 16, k-24 akt admin.). W złożonych korektach nie wykazane zostały do opodatkowania jedynie budynki, nie wypełniono części D.2 deklaracji (k- 37, k-38, akt admin.). Jednocześnie na etapie postępowania podatkowego Stowarzyszenie przedłożyło umowę najmu z dnia [...].01.2003r. zawartą z Nadleśnictwem [...] z której wynikało, ze przedmiotem najmu jest grunt leśny o pow. [...] m2 (k-41 akt admin.). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Wójt Gminy [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 i 2015r. powołując się na art. 2 pkt 2 u.p.o.l. i podnosząc, że grunty dzierżawione od Nadleśnictwa zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej w formie rekreacyjno- wypoczynkowej, na terenie tym stoją budynki letniskowe, wobec czego nie ma znaczenia, że jest to teren sklasyfikowany w ewidencji jako leśny. W odwołaniu od tej decyzji zarzucono organowi błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że na gruntach wydzierżawianych od Nadleśnictwa prowadzona jest działalność gospodarcza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazało, że:
- strona zażądała stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014r.
i 2015r. z tytułu błędnego, w jej ocenie, opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu leśnego, dzierżawionego od Lasów Państwowych podczas, gdy grunty te sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako leśne i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym a nie podatkiem od nieruchomości,
- żądanie to jest bezzasadne albowiem w pierwotnych deklaracjach dla podatku od nieruchomości za 2014 i 2015r. Stowarzyszenie nie zadeklarowało do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów stanowiących przedmiot najmu na podstawie umowy z [...] stycznia 2003r. zawartej z Nadleśnictwem [...], a co za tym idzie nie powstało zobowiązanie podatkowe do wpłaty od tych gruntów,
- wyliczona przez stronę kwota nadpłaty w podatku od nieruchomości wynika z nie wykazania do opodatkowania podatkiem od nieruchomości w złożonych korektach deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 i 2015r. (załączonych do wniosku o stwierdzenie nadpłaty) powierzchni budynków letniskowych,
- korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 i 2015 zostały sporządzone nieprawidłowo poprzez nie wykazanie w nich powierzchni budynków letniskowych,
- okoliczność podnoszona przez Stowarzyszenie związana z prowadzeniem czy też nie na gruntach stanowiących przedmiot najmu działalności gospodarczej nie ma znaczenia do oceny zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 i 2015.
W skardze na decyzję organu odwoławczego strona podnosi, że istota sporu dotyczy naliczonego i zapłaconego podatku od domków letniskowych, której to kwestii organ nie poświęcił żadnej uwagi. Wskazuje, że organ nieprawidłowo i pobieżnie odczytał treść wniosku o nadpłatę bowiem nie dotyczył on, jak przyjął to organ, gruntów leśnych dzierżawionych od Lasów Państwowych ale dotyczył nadpłaty podatku zapłaconego od domków letniskowych.
Przytoczenie powyższych okoliczności oraz argumentacji stron wskazuje jednoznacznie, że w sprawie organy obu instancji naruszyły zasady ogólne postępowania nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy. Już na etapie złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wystąpiła sprzeczność pomiędzy treścią wniosku a danymi zawartymi w korektach deklaracji. Analiza tych dwóch dokumentów nie pozwalała ustalić istoty żądania strony. W treści wniosku Stowarzyszenie wskazało, że dotyczy on działki gruntu wydzierżawionej od Lasów Państwowych podczas gdy w korektach deklaracji pominięto jedynie powierzchnię budynków letniskowych wykazanych w pierwotnych deklaracjach. Wezwanie na tym etapie strony do sprecyzowania żądania czego faktycznie dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty (gruntów czy budynków) pozwoliłby na prawidłowe załatwienie sprawy. Tymczasem organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty bowiem w jego ocenie sporne grunty zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej a organ odwoławczy otrzymując w mocy tę decyzję przyjął, że nadpłata w ogóle nie wystąpiła gdyż strona w pierwotnie złożonych deklaracjach grunty wydzierżawione od Nadleśnictwa wykazała jako zwolnione od opodatkowania. Organy nie mając prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, sprecyzowanego zakresu wniosku o stwierdzenia nadpłaty nie mogą wydać prawidłowego rozstrzygnięcia. W konsekwencji naruszenie przepisów procesowych (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.) skutkowało naruszeniem prawa materialnego (art. 72 O.p.).
Sąd nie odnosi się do materialnoprawnej podstawy wydanych decyzji, gdyż - jak wskazano wyżej - jedynie prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala na prawidłowe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego.
Uznając zasadność złożonej skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ora art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.